INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Jan Łoski z Woli Chynowskiej h.Rogala  

 
 
XV w. - przed 13-10-1535
Biogram został opublikowany w 1973 r. w XVIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Łoski Jan z Woli Chynowskiej (Jan z Chynowa vel Jan Chynowski) h. Rogala (zm. 1535), wojewoda mazowiecki i vicesgerent Mazowsza. Pochodził z rodziny osiadłej w ziemi czerskiej i wywodzącej swoje nazwisko od dóbr Łosie. Był drugim synem Piotra i nie znanej z nazwiska Doroty. Po śmierci ojca wielokrotnie w l. 1476–93 regulował wraz z matką i rodzeństwem różne sprawy majątkowe w Czersku i w Grójcu. Podzielił się dobrami Łosie z synami stryja Stanisława. Procesował się z dziećmi po bracie Wawrzyńcu Chynowskim. W r. 1494 był podsędkiem czerskim, w l. 1506–8 chorążym wyszogrodzkim, w l. 1508–24 sędzią ziemskim czerskim, a od 13 III 1525 do 5 II 1532 był kasztelanem wiskim. Uczestniczył we wszystkich niemal sejmach mazowieckich. Ł. podpisał 13 III 1525 jako świadek edykt przeciw luteranom, a w marcu 1526 wziął udział w sejmie, który zastanawiał się nad dalszym losem Mazowsza po śmierci ostatniego władcy – księcia Janusza. Od r. 1524 – zapewne bez przerwy do r. 1532 – piastował stanowisko ochmistrza Anny, ostatniej księżniczki mazowieckiej. Odegrał dużą rolę w radzie książęcej Anny, która sprawowała władzę na Mazowszu od marca do września 1526. Niewątpliwie był on zwolennikiem zachowania pewnej odrębności Mazowsza, choć musiał się również cieszyć zaufaniem królewskim, skoro w r. 1532 Zygmunt I mianował go wojewodą mazowieckim, a 31 I 1533 – vicesgerentem, czyli namiestnikiem królewskim na Mazowsze. Rządził on tutaj jako trzeci z kolei vicesgerent królewski od wprowadzenia tego urzędu i sprawował go do śmierci. W r. 1534 starał się o zachowanie dziedzictwa księżniczki Anny. Chcąc ratować resztki jej posiadłości mazowieckich, zwrócił się w tej sprawie do Piotra Tomickiego.
W czasie rządów Ł-ego jako vicesgerenta kontynuowano pod jego kierownictwem pracę nad kodyfikacją prawa mazowieckiego, chociaż nie uzyskano jeszcze aprobaty ze strony króla dla projektu zwodu. Ł. uczestniczył też w komisjach ustalających granice posiadłości: 21 IV 1533 w komisji między dobrami księżniczki Anny i Serafina Oborskiego, a 7 III 1534 między dobrami księżniczki Anny i Floriana Parysa, kaszt. zakroczymskiego. Ł. udzielał pożyczek książętom mazowieckim Stanisławowi i Januszowi. W r. 1526 otrzymał zapis księcia Janusza w wysokości 300 kóp groszy na wsi Grodzka Wola. Stąd, po przejęciu Mazowsza, a także długów książąt mazowieckich przez króla polskiego, król Zygmunt spłacał Ł-ego. Ok. 10 VIII 1527 król nakazał mu wypłacić dług księcia Janusza w wysokości 150 kóp groszy zabezpieczony na Grodzkiej Woli i 6 IV 1530 – 100 kóp groszy zapisanych na Piasecznie. Ł. zmarł w r. 1535, przed 13 X.
Był żonaty z Zofią (Boniecki nazywa ją w t. I s. 334 błędnie Dorotą) Boglewską i pozostawił z tego małżeństwa trzech synów: Jerzego, Adriana i Krzysztofa vel Krystyna, oraz cztery córki: Dorotę, za Janem z Warszewic, Katarzynę za Pawłem Zawiszą z Budziszyna, Zofię, za Franciszkiem Dobieskim, i Małgorzatę, za Florianem Nowomiejskim.

Boniecki; Paprocki, s. 685; – Gieysztorowa J. i in., Cztery wieki Mazowsza, W. 1968 s. 16; Kozłowski F., Dzieje Mazowsza za panowania książąt, W. 1958 s. 370, 377, 381, 384; Lukas S., Przyłączenie Mazowsza do Korony Polskiej, „Przew. Nauk. i Liter.” R. 3: 1875 s. 766–71, 844–72; Pawiński A., Ostatnia księżna mazowiecka, W. 1892 s. 27, 42; Senkowski J., Skarbowość Mazowsza od końca XIV w. do 1526 r., W. 1965 s. 52; Sobol B., Sejm i sejmiki ziemskie na Mazowszu Książęcym, W. 1968 s. 173, 178, 182; Wolff A., Studia nad urzędnikami mazowieckimi 1370–1526, W. 1962; – Acta Tom., IX, XVI; Corpus Iuris Pol., vol. IV/1 nr 91; Matricularum summ., IV; Vol. leg., I 223; – AGAD: Metryka Kor. 32 f. 249r.
Janusz Małłek

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.