INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Jan Odrowąż ze Sprowy h. Odrowąż  

 
 
XV w. - 1485-03-21
 
Biogram został opublikowany w 1978 r. w XXIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Odrowąż Jan ze Sprowy h. Odrowąż (zm. 1485), wojewoda ruski. Był synem Piotra, woj. ruskiego (zob.), młodszym bratem Andrzeja, woj. ruskiego (zob.). Jak dowodzą tego dalsze losy O-a, otrzymał on w młodości staranne wykształcenie. Na arenie politycznej wystąpił po raz pierwszy w sprawie o sukcesję po bracie Andrzeju (zm. 1465). Wobec stanowczej postawy panów i szlachty ruskiej oraz mieszczan lwowskich król Kazimierz Jagiellończyk wykupił z rąk O-a zastawione jeszcze u jego brata Andrzeja ziemie lwowską, żydaczowską i miasto Gliniany. Pieniądze uzyskano z nadzwyczajnego i dobrowolnego podatku nałożonego na Ruś, co znalazło pełne poparcie ludności, protestującej wobec planu oddania O-owi starostwa lwowskiego na poczet królewskich długów. W rezultacie O. utrzymał jedynie Samborszczyznę, gdzie w następnych latach, poprzez skupywanie sołectw, wykup zastawów i dalsze pożyczki królowi, umacniał swoją pozycję. W r. 1467 O. pożyczył królowi 200 kóp gr zabezpieczonych na Samborze. W r. 1468 uzyskał przeniesienie zapisu uprzednio pożyczonych królowi 400 grzywien z Żydaczowa na dobra samborskie. W l.  1471 i 1474 udzielił królowi dalszych pożyczek, każda po 100 grzywien, wszystkie zabezpieczone na Starym i Nowym Samborze. W czasie lustracji w r. 1469 okazało się, że O. posiadał w Samborskiem 40 wsi, nie licząc wyżej wymienionych zastawów. Nie dopuszczano długo O-a do intratnych i kluczowych urzędów na Rusi, tradycyjnym obszarze działalności rodu Odrowążów. Niemniej jako wierzyciel króla korzystał z jego poparcia. W r. 1467 został podstolim sandomierskim, następnie (1468) stolnikiem lwowskim, wojewodą podolskim został w r. 1476, a następnie (1482) wojewodą ruskim. Mimo iż w rękach O-a pozostawał nadal kompleks dóbr samborskich, na r. 1465 przypada spadek znaczenia politycznego Odrowążów na Rusi. W r. 1478 O. stanął na czele rycerstwa ruskiego przeciwko Tatarom i powstrzymał ich najazd na centralne rejony Rusi. Nie zdołał jednak przeszkodzić im w grabieży i spaleniu Bracławia. W r. n. brał udział w sejmie piotrkowskim i był świadkiem ukorzenia się przed królem Tungena, bpa warmińskiego. W r. 1480 procesował się z mieszczanami lwowskimi, którym zatrzymał stada wołów w drodze do Korony, zaś w r. 1482 wszczął proces (w Przemyślu) z mieszczanami samborskimi o dochody z miasta. Kontakty handlowe utrzymywał O. z mieszczaństwem lwowskim, przemyskim i samborskim oraz ze szlachtą ruską, a szczególnie z Herburtami, u których pożyczał niekiedy pieniądze i zastawiał im dobra. Poza majętnościami odziedziczonymi po bracie Andrzeju, posiadał jeszcze wieś Buczek pod Opocznem, zaś jego synowie utrzymali się także w dziedzicznym Piekoszowie i Odrowążu, dokupując tu jeszcze Końskie. Im właśnie oraz ich matce zabezpieczył O. nadto dochody z Samborszczyzny, której wartość oszacowano w r. 1496 na kwotę 24 029 fl. O. zmarł 21 III 1485.

Z małżeństwa z Beatą z Tęczyna, córką Jana, kaszt. krakowskiego, pozostawił synów: Jana (zob.), Stanisława i Hieronima, star. samborskiego.

 

Dworzaczek, tabl. 109; Fedorowicz, Dostojnicy i urzędnicy; – Dzieduszycki M., Starostowie ruscy i lwowscy, „Przew. Nauk. i Liter.” R. 3: 1875 s. 438; Górski K., Ród Odrowążów w wiekach średnich, „Roczn. Tow. Herald.” T. 8: 1926/7 s. 31, 63, 81; Hrabyk P., Spytko z Jarosławia, Roczn. Przemyski T. 2: 1912 s. 20, 57; Łaszczyńska O., Ród Herburtów w wiekach średnich, P. 1948 s. 397; Prochaska A., Konfederacja lwowska 1464 r., „Kwart. Hist.” R. 6: 1892 s. 772; – Długosz, Historia, VI; Inventarium… privilegiorum, litterarum, diplomatum…, Ed. E. Rykaczewski, Luteciae-Parisiorum 1862; Materiały do historii miasta Sambora 1390–1795, Wyd. A. Dörflerówna, Lw. 1936; Matricularum summ., IV.

Feliks Kiryk

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Jan z Dukli

około 1410 - 1484-09-29
święty
 
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 
 

Aleksander Jagiellończyk

1461-08-05 - 1506-08-19
król Polski
 

Wit Stosz (Stoss, Stwosz)

około 1438 - 1533-09-22
rzeźbiarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.