INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Jerzy Józef Sawicki  

 
 
1931-07-14 - 1968-09-11
Biogram został opublikowany w 1994 r. w XXXV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Sawicki Jerzy Józef (1931–1968), fizyk jądrowy, alpinista. Ur. 14 VII w Warszawie, był synem Jerzego Kazimierza, inżyniera, i Zofii z Kunickich (zm. 1986).

Naukę S. rozpoczął podczas okupacji niemieckiej na tajnych kompletach w Warszawie. Po wojnie uczył się w Gimnazjum Władysława IV i zdał tu maturę w r. 1949. W t.r. rozpoczął studia na Wydz. Fizyki Uniw. Warsz., a po ich ukończeniu w r. 1954 pracował jako stypendysta-aspirant w Instytucie Fizyki Teoretycznej na tymże Wydziale i w r. 1957 uzyskał stopień kandydata nauk z fizyki teoretycznej na podstawie nie opublikowanej pracy Polaryzacja nukleonów i rozkłady kątowe w reakcjach (p, n) a model optyczny jądra, napisanej pod kierunkiem Leopolda Infelda. W pracy naukowej S. od początku skoncentrował się na zagadnieniach teorii jądra atomowego, a zwłaszcza reakcji jądrowych i nowej wówczas teorii oddziaływania bezpośredniego; jako jeden z pierwszych zbadał rolę efektu kulombowskiego oraz polaryzację w reakcji strippingu. W okresie warszawskim zajął się również zagadnieniem fotoefektu jądrowego i w tym zakresie opracował teorię polaryzacji nukleonów w fotoefekcie deutronu.

Wiosną 1957 podczas pobytu na konferencji w USA S. został zaproszony przez uniwersytet w Princeton i od 13 XII t.r. kontynuował tam prace nad reakcjami jądrowymi bezpośredniego oddziaływania z uwzględnieniem wzbudzeń kolektywnych i opracował teorię rozszczepienia spinowo-orbitalnego poziomów jądrowych w oparciu o siły nukleon–nukleon, a także zainteresował się teorią jądrowego zagadnienia wielu ciał, w szczególności teorią modelu optycznego. W r. 1959 przeniósł się na Uniwersytet Kalifornijski w Berkeley, gdzie po zaznajomieniu się z możliwościami elektronowych maszyn liczących pracował nad zagadnieniami rachunkowo coraz bardziej złożonymi.

Pracę naukową łączył S. z zamiłowaniem do podróży. Dzięki licznym zaproszeniom na konferencje i odczyty zwiedził niemal całe USA oraz wiele krajów Ameryki Południowej i Środkowej. W sierpniu 1961 zrealizował podróż dookoła świata, udając się przez Hawaje, Japonię, Hongkong, Syjam, Birmę, Indie, Nepal, Pakistan, Iran i Turcję do Włoch. Tu na uniwersytetach w Bolonii i Rzymie przez dwa lata prowadził badania nad mikroskopową teorią struktury jądra, a w szczególności zajął się poprawkami do przybliżenia faz przypadkowych. W październiku 1963 przeniósł się do Francji i rozpoczął pracę w Centre National de la Recherche Scientifique w Orsay pod Paryżem. W tym okresie odwiedził Algierię i Maroko, Turcję, ponownie USA, wielokrotnie Włochy i inne kraje europejskie. Od lutego do kwietnia 1966 wykładał w Centro I.E.A. (International Energy Agency) w Meksyku, zwiedzając przy okazji kraje Ameryki Środkowej. Po powrocie do Europy osiadł w Szwajcarii, gdzie do sierpnia t.r. wykładał w Letniej Szkole Fizyki w Neuchâtel, a następnie w Centre Européen de Recherches Nucléaires w Genewie. W lutym 1967 zamieszkał ponownie we Włoszech i w International Centre for Theoretical Physics w Trieście zorganizował dział fizyki jądrowej i został jego kierownikiem. Ściągnął tu do współpracy fizyków z Polski i innych krajów Europy Wschodniej.

Ostatnie prace S-ego dotyczyły stosowania realistycznych sił jądrowych w mikroskopowej teorii widm energetycznych i funkcji falowych konkretnych jąder atomowych przy uwzględnieniu stanów dwu- i czterokwasicząstkowych. S. zdobył światowe uznanie. Opublikował ok. 80 prac głównie w „Acta Physica Polonica”, „Bulletin de l’Académie Polonaise des Sciences”. Série des Sciences Mathématiques, Astronomiques et Physiques, „Il Nuovo Cimento”, „Physical Review” i „Nuclear Physics”. S. swobodnie wykładał i pisał w języku angielskim, niemieckim, włoskim, francuskim, hiszpańskim i rosyjskim.

Osobnym rozdziałem w życiu S-ego był alpinizm. Przed wyjazdem z Polski, w l. 1947–57, odbył w Tatrach ponad 100 wspinaczek letnich i ok. 50 wejść zimowych, w tym kilka pierwszych, np. przejścia północno-wschodniego Grzędy Mięguszowieckiego Szczytu, komina Stanisławskiego na Mnichową Przełęczkę Wyżnią czy zachodniej ściany Kozich Czubów. Od r. 1949 był członkiem Klubu Wysokogórskiego, założył i współredagował warszawski periodyk taternicki „Krzesanica” oraz współpracował z redakcją „Taternika”. Za granicą odbył kilkadziesiąt letnich i zimowych wspinaczek także na nie zwiedzone dotąd przez Polaków szczyty w różnych górach świata, m.in. Appalachach, Górach Skalistych, Górach Kaskadowych, Sierra Nevada, Alpach i Wysokim Atlasie. Dokonał również wejść na kilka wulkanów, np. Haleakala (Hawaje), Irazu (San Salvador), Huayna Picchu (Peru), Popocatepetl (Meksyk).

W r. 1968 S. organizował Międzynarodowy Kurs Teorii Jądra w Trieście, ale jego rozpoczęcia w styczniu 1969 nie doczekał. Zginął w katastrofie samolotowej 11 IX 1968 nad Morzem Śródziemnym w pobliżu Nicei, lecąc z Korsyki po ukończeniu wykładów w Letniej Szkole Fizyki Jądrowej w Ajaccio; jego ciała nigdy nie odnaleziono. Na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie znajduje się symboliczny grób S-ego z granitowym głazem sprowadzonym przez jego przyjaciół z Doliny Suchej Wody w Tatrach.

Z małżeństwa (15 X 1964) z Włoszką Valerią Settimi, architektem, S. miał syna Jerzego Jana (ur. 1968).

 

World Who’s Who in Science, Chicago 1968; Dąbrowski J., Wspomnienie o Jerzym Sawickim, „Postępy Fizyki” T. 20: 1969 z. 1 s. 2–8 (fot., bibliogr.); Kozłowski Z., Jerzy Sawicki. W 20 rocznicę śmierci, „Wierchy” R. 58: 1988–91 s. 359–64 (fot., spis osiągnięć alpinistycznych S-ego); Schramm R. W., Szmaciarz (Wspomnienie), tamże s. 364–6 (fot.); „Roczniki Uniw. Warsz.” R. 2: 1959–61 s. 115; „Taternik” 1969 nr 1 s. 39; „Życie Warszawy” 1968 nr 224, 1986 nr 289 (nekrolog matki S-ego).

Stanisław Sroka

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
Ten biogram został opublikowany dzięki PGE - Mecenasowi projektu iPSB. pge-logo-pion-size2.png
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Zygmunt Turkow

1896-11-06 - 1970-01-20
aktor filmowy
 

Konrad Nałęcki

1919-10-29 - 1991-05-28
reżyser filmowy
 

Antoni Głowacki

1910-02-10 - 1980-04-27
podpułkownik pilot
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Jan Rudowski

1891-07-17 - 1945-02-02
ziemianin
 

Anna Słonczyńska

1893 - sierpień 1944
poetka
 

Ludwik Maurycy Landau

1902-05-31 - 1944
ekonomista
 

Maksymilian Golisz

1906-10-13 - 1943-04-01
nauczyciel
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.