INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Jerzy Pichelski     

Jerzy Pichelski  

 
 
1903-11-27 - 1963-04-05
Biogram został opublikowany w 1981 r. w XXVI tomie Polskiego Słownika Biograficznego
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Pichelski Jerzy (1903–1963), aktor teatralny i filmowy Pochodził z warszawskiej rodziny robotniczej, był jednym z kilkorga dzieci Jana, cieśli, i Heleny. Ur. 27 XI w Saratowie, dokąd ojciec jego wyemigrował w poszukiwaniu pracy. Od ok. r. 1918 rodzina mieszkała z powrotem w Warszawie, w pobliżu portu czerniakowskiego, w którym pracował ojciec. P. ukończył w r. 1929 Oddział Dramatyczny przy Konserwatorium Muzycznym w Warszawie, gdzie uczył się pod kierunkiem Aleksandra Zelwerowicza. W l. 1929–31 grał w Teatrach Miejskich w Wilnie; wyróżnił się tu w głównej roli w sztuce W. Smólskiego „Błędny bokser”. W l. 1931–2 należał do zespołu Teatru Polskiego w Poznaniu i ponadto występował gościnnie (recytacje i piosenki) w poznańskim kabarecie Klubu Szyderców «Pod Kaktusem». W końcu 1932 r. osiadł w Warszawie i grał w l. 1933–4 w Teatrze Polskim, w l. 1934–9 na scenach Tow. Krzewienia Kultury Teatralnej – w Teatrze Polskim Małym, Nowym i Letnim. Obdarzony bardzo korzystnymi warunkami zewnętrznymi, wysportowany, często grywał role wojskowych. Uznanie przyniosły mu m. in. role: Müllera w „Fräulein Doktor” J. Tepy, Juhasa w „Gałązce rozmarynu” Z. Nowakowskiego, Eryka w „Subretce” J. Devala, Wincentego w „Koleżankach” S. Krzywoszewskiego. Popularność zyskał jednak przede wszystkim jako aktor filmowy; dzięki swojemu osobistemu urokowi zwany był «polskim Gary Cooperem». Przed kamerą debiutował rolą Piotra w „Szpiegu w masce” (1933, reż. M. Krawicz), wyróżnił się w filmie Józefa Lejtesa „Kościuszko pod Racławicami” (1937). Do jego ciekawszych ról filmowych należały ponadto: Aleksy w „Ludziach Wisły” (1937, reż. J. Zarzycki i A. Ford), Zenon w „Granicy” (1938, reż. J. Lejtes), Piotr-Latarnik w „Sygnałach” (1938, reż. J. Lejtes). W r. 1939 zagrał Janka Bohatyrowicza w filmie Wandy Jakubowskiej i Karola Szołowskiego „Nad Niemnem” (zniszczony we wrześniu 1939, film ten nie wszedł na ekrany kin). Po wybuchu wojny w r. 1939 brał P. udział w obronie Warszawy. W czasie okupacji niemieckiej pracował przez pewien czas jako kelner w «Kawiarni Aktorów». Był uczestnikiem ruchu oporu, należał do Armii Krajowej w obwodzie Warszawa–Praga i brał udział w kilku akcjach. Prowadził działalność estradową w kabarecie aktorów filmowych «Na Antresoli», który stanowił zarazem jeden z konspiracyjnych punktów kontaktowych. Na zalecenie swego dowództwa występował ponadto w teatrach: w r. 1940 w Teatrze Miasta Warszawy (w jednej sztuce), «Złotym Ulu», «Nowości», w r. 1941 w «Komedii», w r. 1942 w «Bohemie» i w «Miniaturach» (w tym ostatnim w 6 sztukach, do lipca 1943). Od stycznia do lipca 1944 w teatrzyku Rozmaitości «Jar». W czerwcu 1944 wystąpił gościnnie w krakowskim Teatrze Powszechnym w sztuce J. N. Kamińskiego „Zabobon czyli Krakowiacy i Górale” granej pt. „Sen nocy lipcowej”. W chwili wybuchu powstania znajdował się na Pradze, skąd został we wrześniu 1944 wywieziony do obozu w Pruszkowie, gdzie, rozpoznany przez działaczy Czerwonego Krzyża, uzyskał możność pracy w sanitariacie obozowym.

Po wojnie, zweryfikowany przez Związek Aktorów Scen Polskich (ZASP), grał w Teatrze Miejskim w Lublinie (1945), w l. 1946–8 w teatrach «Syrena» i «Osa» w Łodzi, następnie wrócił do Warszawy. W l. 1948–50 był aktorem Teatru Polskiego, w l. 1950–7 – Teatru Domu Wojska Polskiego i Teatru Dramatycznego, a od r. 1957 – ponownie Teatru Polskiego. Wystąpił m. in. w rolach Walerego Łukasińskiego w „Nocy Listopadowej” i Upiora w „Weselu” S. Wyspiańskiego, Dolskiego w „Wielkim człowieku do małych interesów” A. Fredry, Inkwizytora w „Beatrix Cenci” J. Słowackiego, Księcia Kornwalii w „Królu Lirze” W. Szekspira. Kontynuował pracę w filmie. Zagrał m. in. Wojtana w „Ulicy granicznej” (1949, reż. A. Ford), Majora w „Zezowatym szczęściu” (1959, reż. A. Munk), Rotmistrza w „Lotnej” (1957, reż. A. Wajda), w filmie Bohdana Poręby „Daleka jest droga” (1963) i w filmie „Między brzegami” (reż. W. Lesiewicza, 1963). Zmarł nagle 5 IV 1963 w Warszawie, w trakcie próby nad sztuką „Gość” L. Askenazego w Teatrze Kameralnym. Był odznaczony Krzyżem Walecznych.

Pierwszą żoną P-ego (od ok. r. 1933) była aktorka Zofia Niwińska, z którą się rozwiódł; nie mieli potomstwa. Ze związku z aktorką Ireną Malkiewicz miał córkę Izabellę (inspicjentkę w Teatrze Polskim w Warszawie), a z małżeństwa z Krystyną Schildówną – syna Jerzego.

 

Słown. Teatru Pol., (bibliogr., ikonogr., mylna data śmierci); Historia filmu polskiego, W. 1974 III; Marczak-Oborski S., Życie teatralne w latach 1944–1964, W. 1968; „Pamiętnik Teatralny” R. 12: 1963 s. 108, 173, 179, 186, 191–3, 196–7, 199, 200, 205; Wilski J., Polskie szkolnictwo teatralne 1811–1944, Wr. 1978; – Ciecierski J., Mistrzowie i koledzy, W. 1978; Ludność cywilna w powstaniu warszawskim, W. 1974 I cz. 2; Wysocka T., Wspomnienia, W. 1962; – „Ekran” 1963 nr 4 (fot.), „Stolica” 1963 nr z 28 IV (fot.); „Życie Warszawy” 1963 nr 82 (fot.); – Informacje prof. Bohdana Korzeniowskiego, Izabelli Pichelskiej i Zofii Niwińskiej.

Barbara Berger

 

 
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.