INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Joachim Marquart (Margward, Markwart)  

 
 
2. poł. XVIII w - 2. poł. XVIII w
Biogram został opublikowany w 1975 r. w XX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Marquart (Margward, Markwart) Joachim, pseud. Paedagogus Agricola, Schul- und Ackermann (2. poł. XVIII w.), nauczyciel niemieckiego, tłumacz, poeta łaciński. Pochodził z rodziny Marquartów warmińskich, od ok. r. 1774 był «nauczycielem uprzywilejowanym języka niemieckiego», uczącym «po większej części publicznie» („Gaz. Warsz.” 1780). Od r. 1777 wydawał w warszawskiej oficynie P. Dufoura podręczniki do nauki niemieckiego: Anweisung zur leichten und gründlichen Erkenntniss des Geschlechtes und der Abänderung deutscher Hauptwörter … (1777) i Gramatyka niemiecka stosowana do pojętności umiejących swój język a uczących się po niemiecku Polaków (1780). Ten ostatni, wielokrotnie wznawiany w postaci ustawicznie ulepszanej przez autora, zyskał przodującą pozycję wśród polskich podręczników języka niemieckiego. W r. 1781 został wprowadzony do Akademii Lwowskiej w miejsce dotychczas używanego podręcznika ks. J. Skobery; w r. 1788 (i 1812) przedrukowała go bezprawnie w Krakowie, z przeznaczeniem na podręcznik dla szkół sobie podległych, Szkoła Główna, co spotkało się z protestem publicznym Dufoura jako właściciela praw autorskich nabytych od M-a za 75 dukatów, z wniesieniem sprawy na forum sądów sejmowych (20 VI 1789) oraz z żądaniem odszkodowania poniesionych przez drukarza i autora strat.

W r. 1787 był M. w jakiś sposób związany z Biblioteką Załuskich, tam bowiem kierował osoby mogące udzielić mu «uwag logiczno-gramatycznych» o jego podręczniku, o które publicznie prosił, przygotowując czwartą jego edycję (w wykazach pracowników Biblioteki opłacanych przez Komisję Edukacji Narodowej wszelako nie figurował). W r. 1792 procesował się z byłym prezydentem Nowej Warszawy Wacławem Chałuppą o 11 dukatów należnych mu jako «profesorowi szkoły domowej» «za edukację w językach» syna pozwanego – Michała. W tym czasie uczył zapewne i łaciny. W r. 1790 wydał nie znaną bliżej Grammatica Kamiensciana rogatu autoris examinata (W.), od t. r. ogłaszał okolicznościowe wiersze łacińskie, w których poruszał też problematykę patriotyczną (Regis benefici indigetem solenniter ac grate celebrante Polonia VIII Idus Majus 1790..., W. 1791, Ad quosdam Polonos difidentes adhuc rebus patriis 1792, b. m.).

W l. 1795–6 należał do tajnej organizacji politycznej zwanej Centralizacją Warszawską lub Klubem Miejskim, z tego względu po zeznaniach F. Gorzkowskiego w śledztwie austriackim poddany był obserwacji policji pruskiej (od poł. 1797). W r. 1796 wydał dwa wierszowane przekłady „Bajek i przypowieści” I. Krasickiego, niemiecki („Fabeln eines polnischen Fürsten”) i łaciński („Fabulae principis Poloni versu iambico liberiore…”). W r. 1798 jako profesor warszawskich szkół akademickich witał przyjeżdżającego do Warszawy Fryderyka Wilhelma III wierszem łacińskim i niemieckim (Rex Fridericus Wilhelmus III Varsaviae candide salutatus)W r. 1800 odpowiadał ostro (obok E. Murraya) na oszczerczą wobec Polski broszurę L. A. Délicourta „Essai critique sur l’éducation publique que l’on donne dans la Prusse méridionale autrefois Pologne” (W. 1800) w odzie In calumniatorem Polonorum, ogłoszonej razem z odą adresowaną do nowo mianowanego bpa warszawskiego J. Bończy Miaskowskiego w zbiorku Duae odae (W. 1800). Wszystkie swe pisma drukował u Dufoura i jego spadkobierców. Dalsze dzieje życia M-a nie są znane.

W opracowaniach (poza staropolską serią Estreichera) błędnie łączony jest w jedną osobę z Józefem Marquartem.

 

Estreicher; Enc. Kośc., XIII; Enc. Org.; Oracki, Słownik Warmii; – Cieśla M., Nauczanie języków obcych nowożytnych w Szkole Rycerskiej w Warszawie (1766–1794), „Rozpr. z Dziej. Oświaty” T. 1: 1958 s. 61–3, 64; Kukiel M., Próby powstańcze po trzecim rozbiorze 1795–1797, Kr.–W. 1912; Pachoński J., Legiony polskie, W. 1969 I; Smoleński W., Mieszczaństwo warszawskie w końcu w. XVIII, W. 1917; – [Dmochowski F. K.], Urywek z bicza kręconego w Krakowie…, W. 1789 s. 52; Dufour P., Do Prześwietnych Najjaśniejszej Rzeczypospolitej Skonfederowanych Stanów o urządzeniu drukarni krajowych, W. 1789; – „Gaz. Warsz.” 1780 nr 78 Supl., 1781 nr 73 Supl., 1782 nr 69 i 70 Supl., 1786 nr 31 Supl., 1787 nr 52 Supl., 1789 nr 20 Supl. 

                                                                                                                                                                                                                     Elżbieta Aleksandrowska

 
 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Józef Sapieha

1737 - 1792-01-10
krajczy litewski
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.