INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Józef Franciszek Pac h. Gozdawa  

 
 
brak danych - koniec października 1764
 
Biogram został opublikowany w 1979 r. w XXIV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Pac Józef Franciszek h. Gozdawa (zm. 1764), kasztelan żmudzki. Był synem Jana Kazimierza (zob.) i Ludwiki z Szujskich. Wcześnie osierocony, wychowywał się pod opieką stryja Kazimierza Michała (zob.). Z tytułem starosty szyrwintskiego i mejszagolskiego (Żmudź) występował w początkach 1718 r. w aktach sądowych; star. szyrwintskie scedował mu stryj-opiekun. W lutym 1719 P. marszałkował sejmikowi brzeskiemu. Od r. 1730 tytułował się star. chwejdańskim. Na sejmiku brzeskim 1733 r. został marszałkiem sądów kapturowych i z tym województwem obrał Stanisława Leszczyńskiego. W r. 1735 był przy nim w Królewcu, podpisując tam 30 VII akt konfederacji dzikowskiej. W czasach Augusta III nie należał początkowo do żadnego stronnictwa. W r. 1740 starał się chyba (bezskutecznie) o poselstwo grodzieńskie. W l. 1743–4, także bez efektu, zabiegał o laskę nadworną W. Ks. Lit., a równocześnie o marszałkostwo trybunału 1744 r. Latem 1744 nie udało się P-owi uzyskać poselstwa brzeskiego; w r. 1746 województwo nowogródzkie, do którego aspirował m. in. P., zagarnął Jerzy Radziwiłł. Wobec zaostrzającej się walki partyjnej Nieśwież sprzeciwił się kandydaturze P-a na marszałka Trybunału Lit. 1748 r.; zdaje się, że i P. nie kwapił się do tej funkcji, mimo nalegań Wołczyna. Zawód wynagrodziło mu nadanie kasztelanii żmudzkiej, którą otrzymał 12 X 1748, a więc w okresie, gdy wakanse przejmowali stronnicy «familii» i lojaliści dworscy; P. mógł być zaliczany do tej ostatniej grupy. W okresie dworskiej niełaski Czartoryskich wyraźniej odsunął się od nich, zwłaszcza że jego synowie zaprzyjaźnili się z młodym dziedzicem Nieświeża Karolem Radziwiłłem «Panie Kochanku». Za uzyskany w sierpniu 1754 Order Orła Białego P. wywdzięczył się w październiku t. r. podpisaniem wystosowanej z inicjatywy Jerzego Mniszcha senatorskiej petycji do króla, by ustanowił administrację ordynacji ostrogskiej. Ten wpis w poczet klienteli Mniszcha nie przyniósł wszakże P-owi starostwa żmudzkiego, o które zabiegał podczas elekcji w lecie 1759. Po śmierci Augusta III P. planował spotkanie i współdziałanie z Karolem Radziwiłłem, ale wydaje się, że okres bezkrólewia przesiedział w domu.

P. posiadał Kiwatycze (w woj. brzeskim lit.), które przekształcił w miasteczko (podobnie jak Horodyszcze w woj. nowogródzkim), i Dowspudę (pow. grodzieński). W r. 1748 nabył starostwo ziołowskie; scedował je synowi Michałowi Janowi. Zmarł w końcu października 1764.

P. żonaty był dwukrotnie: z Heleną z Białłozorów (poślubioną ok. r. 1724, zmarłą bezdzietnie ok. r. 1726), córką Karola, podstolego upickiego, i z Balbiną z Wołłowiczów, córką Wincentego, referendarza W. Ks. Lit. (poślubioną u schyłku 1727 lub na początku 1728 r.), która wniosła mu 200 000 złp. gotówki oraz starostwo chwejdańskie. Druga żona, kobieta energiczna, którą P. w listach do przyjaciół nazywał «moja panna Balbina», przeżyła męża. Z tego małżeństwa pozostało dwóch synów: Ignacy (zob.) i Michał Jan (zob.).

 

W. Enc. Ilustr.; Słown. Geogr., (Chwejdany, Dowspuda); Uruski; Elektorowie; Kętrzyński W., Katalog rękopisów Biblioteki Zakładu im. Ossolińskich, Lw. 1886–98 II–III (rkp. 542, 1411); – Łoza, Hist. Orderu Orła Białego; Waliszewski K., Potoccy i Czartoryscy, Kr. 1887; Wolff J., Pacowie, Pet. 1885; – Matuszewicz M., Pamiętniki, W. 1876 I (w indeksie pomylony z synami); Załuski J. A., Korespondencja, Wr. 1967; – AGAD: Arch. Radziwiłłów Dz. IV a ks. 6, Dz. V 2578, 2579, 11199 (listy P-a), 11229, 13831, 13844, Arch. Roskie, korespondencja XV/36, Zbiór rkp. z B. Przezdzieckich B-42; B. Czart.: rkp. 682, 3127, 3429, 3835, 3880; B. Jag.: rkp. 6147/10; B. Narod.: rkp. 3230, 3246/3, 3248/3, 3254/3; B. Ossol.: rkp. 2700; B. Uniw. Warsz.: rkp. 317.

Zofia Zielińska

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Ignacy Pac h. Gozdawa

brak danych - początek grudnia 1765 podstoli
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Ignacy Błażej Krasicki

1735-02-03 - 1801-03-14
poeta
 

Marceli Bacciarelli

1731-02-16 - 1818-01-05
malarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.