INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Józef Legowicz  

 
 
brak danych - 1811
Biogram został opublikowany w 1972 r. w XVII tomie Polskiego Słownika Biograficznego
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Legowicz Józef (zm. 1811), proboszcz korkorzyski, pisarz religijny i autor książek dla ludu. Data urodzenia i przebieg życia nie znane. Pochodził zapewne ze szlacheckiej litewskiej rodziny h. Przyjaciel. Tytułował się w swoich publikacjach doktorem teologii, przypuszczalnie więc stopień ten uzyskał w Akad. Wil. Z tytułem proboszcza korkorzyskiego (korkożyskiego) występował od r. 1776 (była to parafia kolatorstwa kapituły wileńskiej, do której należał majątek). W l. 1776–1808 L. wydał w wileńskich drukarniach, częściowo anonimowo, kilkanaście książek i książeczek (nie wszystkie figurują w „Bibliografii” Estreichera; kilka nieznanych tytułów podaje „Kurier Litewski” 1809 nr 53 z 5 VII). Poza książką z zakresu historii Kościoła (Historia prześladowania Kościoła Bożego i dziejów męczeńskich…, 1778) prace L-a są poświęcone problematyce duszpasterskiej na użytek proboszczów oraz ich parafian. Pisał więc o mszy na podstawie dzieła Benedykta XIV (1784), o sakramentach (1784 i dalsze wydania), osobno o Stanie małżeńskim (1787), o Obowiązkach człowieka chrześcijanina i obywatela (1781 i 1808), dawał zbiory modlitw i wskazówek co do nabożeństwa domowego (1787, 1808).

Na uwagę zasługują publikacje L-a przeznaczone dla «ludzi stanu wiejskiego» i adresowane do parafian korkorzyskiego plebana. Pierwszą pozycję stanowi tu Katechizm dla ludzi życia wiejskiego (1776), w którym P[roboszcz] Koś[cioła] Kor[korzyskiego] podaje dla «wieśniaków i prostaczków» zwięzły katechizm uzupełniony sporym zbiorem pieśni religijnych. Powinności gospodarzów wiejskich w krótkości zebrane (1779) zawierają obok zaleceń duszpasterskich wiele praktycznych rad z zakresu gospodarki wiejskiej, higieny i medycyny domowej. W zakończeniu L. zapowiada dalsze «książeczki»: «I. O dobrym chrześcijańskim i porządnym wychowaniu dzieci wiejskich obojej płci, II. O rozrywkach wiejskim ludziom przyzwoitych, III. O niektórych sposobach polepszenia gospodarstwa wiejskiego, takoż zasadzania drzew sadowych, warzywa ogrodowego, ziół pożytecznych etc.» Powinności gospodarzów wiejskich zostały włączone w drugie, bardzo rozszerzone, wydanie Katechizmu dla ludzi życia wiejskiego (1790). Natomiast zapowiedź dalszych książeczek dla chłopów nie została, jak się zdaje, w pełni zrealizowana (można jednak przypuszczać, że nasza znajomość publikacji L-a nie jest pełna). Znamy jedynie obszerny Zbiór przystojnych rozrywek czyli sposoby uczciwe i ucieszne do przystojnego rozweselenia umysłu na użytek powszechności, a szczególnie dla młodzi wiejskiej parafialnej. Wnosząc z daty imprimatur (1783) można mniemać, że pierwsze nieznane wydanie Zbioru ukazało się w r. 1783 lub 1784. Na to wydanie powołuje się edycja druga z r. 1797, rozszerzona o komedię pt. Łakomski z latawcem (komedia ta ma oddzielne imprimatur z r. 1796). Trzecie wydanie ukazało się w r. 1804. Zbiór zawiera różne elementarne wiadomości z zakresu przyrody, geografii, historii itp., a ponadto «rytmy poważne» i «wierszyki dowścipne», piosenki, zagadki, przysłowia, bajki, budujące opowiastki, dowcipy («dowścipne powieści»), opisy snów. Poziom tego zbioru wydaje się niekiedy dostosowany bardziej do szlacheckiego niż chłopskiego czytelnika. Obok rzeczy pouczających i naprawdę zabawnych jest tu wiele grafomanii i prymitywizmu. W sumie pozycja nader interesująca dla poznania przeciętnej umysłowości i kultury ludzi XVIII wieku.

 

Estreicher; Jocher; Boniecki; – Kurczewski J., Kościół zamkowy, Wil. 1908–10 I 109, II 176.

Emanuel Rostworowski

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Kazimierz Wojniakowski

1771 lub 1772 - 20.01 lub 20.12.1812
malarz
 

Antoni Brodowski

przed 26 grudnia 1784 - 1832-03-31
malarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Benedykt Denis Kołyszko h. Kotwica

między 1749 a 1754 - 1834-04-16
generał
 

Franciszek Smuglewicz

1745-10-06 - 1807-09-18
malarz
 

Jędrzej Kitowicz

1728-12-01 - 1804-04-03
pisarz historyczny
 
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.