INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Józef Lex  

 
 
1791-03-21 - 1866-10-19
Biogram został opublikowany w 1972 r. w XVII tomie Polskiego Słownika Biograficznego
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Lex Józef (1791–1866), major kwatermistrzostwa generalnego W.P., inżynier wojskowy, artysta-malarz. Ur. 21 III w Warszawie, był synem Józefa i Krystyny z Gerlitzów. Ukończył liceum warszawskie, a następnie podróżował w celach naukowych za granicą. W r. 1811 wrócił do kraju i wstąpił do armii Ks. Warsz. jako elew Szkoły Elementarnej Artylerii i Inżynierii (14 X). W maju 1812 r., po egzaminach, otrzymał stopień podporucznika z przeniesieniem do Szkoły Aplikacyjnej Artylerii i Inżynierii. W czasie kampanii 1812 r. czynny był jako oficer kwatermistrzostwa, uczestniczył w budowie mostów przez Berezynę. W lutym 1813 r. awansował na porucznika II kl., ranny pod Lipskiem dostał się do niewoli. Odznaczony został za tę kampanię Krzyżem Virtuti Militari i Legią Honorową. Po zwolnieniu z niewoli L. wstąpił do armii Król. Pol., a w styczniu 1815 r. jako porucznik I kl. został adiutantem gen. J. Malletskiego, szefa korpusu inżynierów. Awansowany w kwietniu 1818 r. na kapitana, współpracował w przygotowywaniu tzw. mapy kwatermistrzostwa, a nadto polecono mu – wykorzystując jego zdolności malarskie – wykonanie akwarel mundurowych do „Rocznika Wojskowego”, a od r. 1819 zlecono mu kierownictwo zakładu litograficznego. W r. 1820 był członkiem loży «Bracia Polacy Zjednoczeni». W r. 1825 L. został zaliczony do korpusu gwardii. W czasie powstania listopadowego był kierownikiem zakładu litografii polowej Kwatermistrzostwa i wykonywał plany bitew. Awansował na majora (luty 1831). W sierpniu został przeniesiony do Gwardii Narodowej. Po powstaniu L. skorzystał z amnestii i pracował w biurze likwidacyjnym Komisji Rządowej Wojny, następnie przeszedł do pracy cywilnej. Był od r. 1835 referentem dyrekcji generalnej Tow. Ogniowego, a od listopada r. n. przeszedł do Heroldii Król. Pol. jako główny rysownik i kierownik działu technicznego. W r. 1848 przeszedł na emeryturę, a po rozwiązaniu w t. r. Heroldii pozostał heroldykiem Ogólnego Zebrania Rządzącego Senatu departamentu Król. Pol. Zwolniony został od tych funkcji dopiero w listopadzie 1853 r.

L. wykonał m. in. jakiś obraz batalistyczny, za który otrzymał od króla pruskiego złotą tabakierę, 1832. W r. 1836 wystawił w Warszawie na wystawie sztuk pięknych kopię z obrazu J. Suchodolskiego «Bandyci przez karabinierów prowadzeni». Kraszewski odnotowuje jako bardzo rzadkie dwie litografie L-a: Miłośnicy litografii w Warszawie (z portretem Aleksandra Chodkiewicza, 1818) i Wielki książę Konstanty (wg Kiela, 1832). W zbiorach Pawlikowskich w Bibliotece Zakładu Narod. im. Ossolińskich we Wrocławiu znajdują się 2 rysunki prawdopodobnie wykonane przez L-a. L. wykonywał również ozdobne dyplomy Heroldii. Był odznaczony w r. 1819 Orderem Św. Anny III kl. oraz otrzymał od cesarza Mikołaja złoty pierścień za rysunki do „Rocznika Wojskowego”. W r. 1837 L. otrzymał szlachectwo (herb Prawomyśl). Zmarł 19 X 1866, pochowany w Warszawie. Z żony Teresy (nazwisko nieznane) L. pozostawił córkę Marię.

 

Gloger, Enc. Staropolska, III 148; Uruski; [Kraszewski J. I.], Catalogue d’une collection iconographique polonaise, Dresde 1865; Zbiory Pawlikowskich. Katalog, Oprac. H. Grońska, M. Ochońska, Wr. 1960; – Gembarzewski B., Żołnierz polski. Ubiór, uzbrojenie i oporządzenie 1815–1831, W. 1966; Kozakiewicz S., Warszawskie wystawy sztuk pięknych w latach 1819–1845, Wr. 1952; Olszewicz B., Polska kartografia wojskowa, W. 1921; Tokarz W., Wojna polsko-rosyjska 1830 i 1831 r., W. 1930; „Tyg. Ilustr.” 1866 nr 382 s. 33.

Stanisław Herbst

 
 

Powiązane artykuły

 

Powstanie Kościuszkowskie

Insurekcja kościuszkowska rozpoczęta 24 marca 1794 roku, zakończona 16 listopada 1794 roku, to powstanie narodowe początkowo przeciwko Rosji, później także skierowane przeciwko Prusom. Jedno z najbardziej......

Bitwa Pod Racławicami, 4 kwietnia 1794 r.

24 marca 1794 roku na rynku krakowskim ogłoszony został „Akt powstania obywatelów mieszkańców województwa krakowskiego”, dający początek powstaniu kościuszkowskiemu, jednemu z przełomowych......
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.