INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Józef Ostachowski     

Józef Ostachowski  

 
 
Biogram został opublikowany w 1979 r. w XXIV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Ostachowski Józef (1883–1960), działacz ruchu ludowego, poseł i wicemarszałek Sejmu Ustawodawczego. Ur. 16 II w Sułoszowej (pow. Olkusz), w rodzinie chłopskiej, był synem Pawła i Marianny z Półtoraków. Ukończył szkołę ludową w Sułoszowej. Jako szesnastoletni chłopiec pracował w Zagłębiu, gdzie zetknął się z tajnymi robotniczymi kółkami oświatowymi. W l. 1905–6 odbywał służbę wojskową w Kursku. Po powrocie z wojska do Sułoszowej pracował na roli i jako kołodziej. Bardzo wcześnie zaangażował się w różne prace społeczne. Był członkiem Rady Gminnej, sejmiku powiatowego w Olkuszu, rady szkolnej gminnej i powiatowej. Był inicjatorem i przez 13 lat prezesem stowarzyszenia spożywczego «Promyk» w Sułoszowej. Przez wiele lat działał w różnych innych organizacjach społecznych, jak: kółko rolnicze, związek tkacki, ochotnicza straż pożarna, kasa oszczędnościowo-pożyczkowa gminna, Polska Macierz Szkolna, komitet ratunkowy, komisja powiatowa rolna, komisja strat wojennych i ulg podatkowych. Początkowo O. należał do Narodowego Związku Chłopskiego (NZCh) i za działalność antycarską był w r. 1911 więziony przez trzy miesiące. Zajmował się także przed pierwszą wojną światową sprowadzaniem nielegalnych wydawnictw z Galicji do Królestwa. W czasie wojny służył w Legionach Polskich jako podoficer, następnie był komisarzem werbunkowym Departamentu Wojskowego Naczelnego Komitetu Narodowego, a potem działał w Centralnym Komitecie Narodowym. Razem z grupą działaczy NZCh wszedł w r. 1917 do Zjednoczenia Ludowego powstałego z kilku grup na terenie Król. Pol. z inicjatywy m. in. części ziemiaństwa i duchowieństwa, obawiających się radykalizacji wsi. Stronnictwo to głosiło program solidaryzmu klasowego, proponowało dobrowolną parcelację i rozbudowę spółdzielczości; wśród działaczy niewielu było chłopów. Reprezentując umiarkowany aktywizm, udzielało ono poparcia dla różnych nowo powstałych instytucji państwowych, m. in. dla Tymczasowej Rady Stanu (TRS). O. pracował w jednej z komisji TRS. Gdy w czerwcu 1918 powstała Rada Stanu, przydzielono do niej 5 mandatów z nominacji dla Zjednoczenia Ludowego. Wówczas to do Rady Stanu wszedł O.

W Zjednoczeniu Ludowym istniały silne tendencje do zbliżenia się z Polskim Stronnictwem Ludowym «Piast» (PSL – «Piast») i pod koniec 1918 r. część działaczy Zjednoczenia weszła do PSL – «Piast», a reszta utworzyła 6 XI 1918 Polskie Zjednoczenie Ludowe (PZL). Honorowym prezesem PZL został ks. Wacław Bliziński, a faktycznym O. PZL ukształtowało się jako samodzielne, prawicowe stronnictwo ludowe, występujące przeciw rządom Ignacego Daszyńskiego i Jędrzeja Moraczewskiego, popierało zaś rząd Ignacego Paderewskiego. W działalności propagandowej PZL dużo było frazeologii ludowej, ale w istocie było ono bardzo umiarkowane społecznie i reprezentowało przede wszystkim interesy bogatych chłopów. Do wyborów w r. 1919 PZL poszło samodzielnie i uzyskało ogółem ok. 161 000 głosów i 26 mandatów, m. in. O. został obrany posłem w okręgu nr 28: Olkusz–Miechów. W Sejmie Ustawodawczym PZL utworzyło razem z posłami katolicko-ludowymi wspólne koło poselskie, którego przewodniczącym został O. Podczas wyborów na marszałka Sejmu Ustawodawczego PZL postawiło w pierwszej turze kandydaturę O-ego na to stanowisko. Otrzymał on zaledwie 26 głosów. W ostatecznej rozgrywce pomiędzy kandydatem endecji Wojciechem Trąmpczyńskim a kandydatem centrum i lewicy Wincentym Witosem posłowie PZL przerzucili swoje głosy na Trąmpczyńskiego, umożliwiając tym samym jego wybór. Narazili się przez to na zarzut zdrady interesów chłopskich. W tym sejmie O. został wicemarszałkiem na podstawie klucza partyjnego.

W Sejmie Ustawodawczym O. występował kilkakrotnie, głównie w sprawach reformy rolnej, kontyngentów mięsnych i in. bieżących spraw rolnych. Na tle różnicy zdań w sprawie projektu reformy rolnej doszło w maju 1919 do rozłamu w klubie poselskim PZL. O. i trzynastu innych posłów wystąpiło z PZL i utworzyło Koło Niezależnych Posłów Ludowych. Wyrazili oni poparcie dla programu agrarnego PSL – «Piast», weszli następnie w skład Związku Sejmowego Posłów Ludowych, a potem w skład PSL – «Piast». W l. 1920–1 O. był członkiem zarządu głównego PSL – «Piast», a następnie w l. 1921–4 członkiem Rady Naczelnej. Kandydował jeszcze na posła do Sejmu RP w r. 1922, ale nie przeszedł. Później przestał zajmować się działalnością polityczną. O. był także publicystą, pisywał przed r. 1919 do „Ludu Polskiego”, „Polski”, „Gazety Świątecznej”, „Społem”, „Drużyny”, „Gazety Polskiej”. W czasie drugiej wojny światowej uczestniczył w organizowaniu Batalionów Chłopskich w powiecie olkuskim. O. zmarł 19 VI 1960 w Olkuszu, pochowany został w Sułoszowej. Był odznaczony m. in. Krzyżem Partyzanckim i Złotym Krzyżem Zasługi.

W małżeństwie z Apolonią (nazwisko panieńskie nieznane) O. miał syna Wojciecha i córkę Michalinę, zamężną Głowacką (w czasie okupacji niemieckiej oboje brali udział w wydawaniu konspiracyjnych pism ruchu ludowego). Brat O-ego Jan, uczestnik partyzantki w Kieleckiem, został w r. 1940 rozstrzelany przez Niemców.

 

Rzepecki, Sejm 1919, s. 54, 55, 67, 70, 77, 168 (fot.), 169, 273, 285; Współcześni polscy działacze polityczni. Mała encyklopedia, Ł.–W. 1919; Giza, Władze stronnictw lud., s. 590–2, 595; – Golka B., Prasa konspiracyjna ruchu ludowego 1939–1945, Białystok 1975 (dotyczy Michaliny i Wojciecha Ostachowskich); Łuczak A., Powstanie i działalność Zjednoczenia Ludowego i Polskiego Zjednoczenia Ludowego (1917–1919), „Roczn. Dziej. Ruchu Lud.” 1968 nr 10 s. 34–65; Próchnik A., Pierwsze piętnastolecie Polski niepodległej, W. 1957; – „Dzien. Lud.” 1960 nr 95 s. 2; „Wieści” 1960 nr 18 s. 2; – Informacje ks. Ratajewskiego z Sułoszowy z r. 1969.

Krzysztof Dunin-Wąsowicz

 

 
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.