INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Józef Rysz  

 
 
1892-10-22 - 1978-02-20
Biogram został opublikowany w latach 1991-1992 w XXXIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Rysz Józef w zakonie Gerard (1892–1978), kapucyn, gwardian i prowincjał. Ur. 22 X we wsi Haczów w pow. brzozowskim w rodzinie chłopskiej, był synem Jana i Marianny z Olbrychtów.

W l. 1899–1906 uczył się R. w szkołach powszechnych w Haczowie i Krośnie. Naukę kontynuował w gimnazjum w Sanoku (1906–11), a przerwał ją po ukończeniu V kl. ze względu na trudności materialne. Dn. 22 VIII 1911 wstąpił do klasztoru Kapucynów w Sędziszowie (obecnie Sędziszów Mpol.) w pow. ropczyckim; dn. 8 IX 1912 złożył tam śluby proste i jako eksternista zdał egzamin z zakresu VI kl. w II Gimnazjum w Rzeszowie. Jesienią t. r. przyjechał do Krakowa i tu ukończył studia filozoficzne i teologiczne w klasztorze franciszkanów. Dn. 1 XI 1915 złożył śluby uroczyste a święcenia kapłańskie przyjął 22 XII 1917. Po ukończeniu studiów pracował przez kilkanaście miesięcy w klasztorze Kapucynów w Lublinie, a następnie w Sędziszowie (1920) jako magister nowicjatu. L. 1921–4 spędził w klasztorze krakowskim. Pełnił w tym czasie funkcję sekretarza prowincjalnego i ekonoma. Równocześnie był dyrektorem nowo utworzonego Kolegium Serafickiego, w którym m. in. uczył języka łacińskiego, polskiego i matematyki. Kolejne 12 lat spędził w Rozwadowie nad Sanem. Był tam gwardianem (1924–30, 1932–6), dyrektorem przeniesionego z Krakowa Kolegium Serafickiego (1924–33) oraz opiekunem III Zakonu św. Franciszka. Zarazem sprawował funkcję drugiego (1925–7, 1930–32), a następnie pierwszego (1932–6) asystenta krakowskiego komisariatu kapucynów. W r. 1936 otrzymał nominację na komisarza i powrócił do Krakowa. Jako uczestnik kapituły generalnej w Rzymie w r. 1938 uzyskał zgodę generała zakonu na podniesienie komisariatu krakowskiego do rangi prowincji, co ostatecznie nastąpiło rok później. W r. 1938 założył czasopismo „Wiadomości z Prowincji Krakowskiej OO. Kapucynów w Polsce”. Był także założycielem czasopisma społeczno-religijnego „Pokój i Dobro” (1937–9), które stało się organem Akcji Katolickiej. W l. 1936–9 był prezesem Rady Głównej III Zakonu, a przez pewien czas redagował również „Wiadomości Tercjarskie” (1936–7).

Lata wojny spędził R. w klasztorze rozwadowskim jako gwardian i dyrektor Kolegium Serafickiego oraz pierwszy definitor prowincji krakowskiej. W l. 1945–7 był ponownie magistrem nowicjatu w Sędziszowie Mpol., a następnie (1947–50) gwardianem klasztoru w Krośnie nad Wisłokiem. Od r. 1950 pracował w parafiach kapucyńskich na Dolnym Śląsku: w Wołczynie (1950–8) jako wikariusz, Bolkowie (1958–63) jako kaznodzieja i kapelan miejscowego szpitala przeciwgruźliczego oraz w parafii Św. Augustyna we Wrocławiu. W l. 1956–9 był ponadto kustoszem prowincji krakowskiej. W r. 1975 ze względu na podeszły wiek i zły stan zdrowia został przeniesiony do klasztoru w Krośnie.

R. publikował niewiele. Poza artykułem pt. Lublin („Rodzina Seraficka” 1920 nr 4) opracował także broszurę Życie w kolegiach serafickich OO. Kapucynów. Porządek domowy (Kr. 1931) oraz „Modlitewnik Seminarium Serafickiego OO. Kapucynów prowincji krakowskiej” (Kr. 1937), „Preces” [modlitewnik zakonny] (Kr. 1937), „Preces quotidianae provinciae Cracoviensis Ord. Min. Capuccinorum” (Kr. 1937) oraz „Schematismus Ordinis Minorum S. P. Francisci Capuccinorum provinciae Cracoviensis dispositus mense ianuario 1937” (Kr. 1937). Pozostawił natomiast bogatą spuściznę rękopiśmienną, przede wszystkim kilkanaście tomów dzienników z l. 1914–17, 1948–75. W czasie pobytu w Rozwadowie prowadził tamtejszą kronikę klasztorną, obejmującą m. in. l. 1939–45.

R. pasjonował się filatelistyką; wykorzystując m. in. swe powiązania zakonne zgromadził największy w Polsce zbiór znaczków pocztowych o tematyce religijnej, który był prezentowany na kilku wystawach filatelistycznych. Interesowała go też numizmatyka; stworzył dużą kolekcję banknotów polskich (od powstania kościuszkowskiego po r. 1950) i zagranicznych, głównie rosyjskich, austriackich i niemieckich; obie kolekcje przeszły na własność klasztoru krakowskiego. R. zmarł 20 II 1978 w Krośnie.

 

Portret olejny w klasztorze OO. Kapucynów w Kr.; – Gadacz J. L., Słownik kapucynów polskich, Wr. 1086; – Catalogus Ordinis Fratrum Minorum S. P. N. Francisci Capuccinorum. Almae provinciae Cracoviensis, 1926 s. 8, 24, 33, 1934 s. 5, 19, 28–9; Schematismus Ordinis Fratrum Minorum S. P. N. Francisci Capuccinorum Provinciae Cracoviensis, 1937 s. 14, 31, 1947 s. 6–7, 1952 s. 26, 28–9; – Rumak J., Wspomnienia pilskie, Assisi 1971 s. 148, 151, 179–80 (fot); – „Rocznik Zakonu Braci Mniejszych Św. O. N. Franciszka Kapucynów Prowincji Krakowskiej Św. Józefa w Polsce” (Kr.) 1950 s. 42, 58; „Rodzina Seraficka” 1933 nr 11 s. 347; – Arch. Prow. OO. Kapucynów w Kr.: Fot. (bez sygn.), Teczka osobowa (bez sygn.), sygn. AP-307-307a (Rysz J., Dzienniki 1914–1917, 1948–1975), sygn. AKR-28-33 (Rysz J., Kronika klasztoru w Rozwadowie).

Czesław Brzoza

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Ludwik Zamenhof

1859-12-15 - 1917-04-14
twórca języka esperanto
 

Michał Roch Gnoiński

1886-09-11 - 1965-11-11
inżynier górnik
 

Maria Berezowska

1893-04-13 - 1978-05-31
grafik
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Mieczysław Jakimowicz

maj 1881 - 1917-07-26
malarz
 

Ludwik Stefan Musioł

1892-12-19 - 1970-03-28
nauczyciel
 

Stanisław Siatka

1869-03-10 - 1933-12-22
zmartwychwstaniec
 
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.