INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Józef Skłodowski     

Józef Skłodowski  

 
 
1804-03-19 - 1882-08-21
Biogram został opublikowany w latach 1997-1998 w XXXVIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Skłodowski Józef (1804–1882), pedagog, dyrektor gimnazjum w Lublinie. Ur. 19 III we wsi Skłody-Piotrowice (pow. ostrołęcki) w rodzinie drobnoszlacheckiej h. Dołęga, był synem Urbana (zm. 1823) i Elżbiety Małgorzaty z Rykaczewskich. Przodkowie jego nosili początkowo nazwisko Skłodo, końcówkę «ski» dodali sobie na początku XIX w. Wg innej wersji pisali się również jako Skłotowscy. S. był dziadkiem Marii Curie-Skłodowskiej (zob.).

S. uczył się w szkole elementarnej w Zarębach Kościelnych i w Szkole Wojewódzkiej w Łomży, następnie 15 IX 1823 zapisał się na Wydz. Prawa Uniw. Warsz., lecz nie wiadomo, czy rozpoczął studia. Od r. 1826 studiował nauki przyrodnicze na Wydz. Filozoficznym Uniw. Warsz. W okresie studiów pobierał stypendium rządowe jako kandydat do stanu nauczycielskiego. W r. 1829 uzyskał absolutorium, ale do egzaminu magisterskiego nie przystąpił. Pracował następnie jako nauczyciel od 1 IX 1829 w Białej Podlaskiej, a potem w szkole wydziałowej na Muranowie w Warszawie. Tu zastało go powstanie listopadowe, w którym najprawdopodobniej uczestniczył. W l. n. uczył fizyki, chemii, matematyki w Kielcach, Warszawie, Łomży, Łukowie i Siedlcach, gdzie był inspektorem, a od r. 1849 pełnił obowiązki dyrektora tamtejszego gimnazjum.

Dn. 1 II 1851 S. mianowany został dyrektorem Gimnazjum Gubernialnego w Lublinie przy ul. Jezuickiej, a równocześnie dyrektorem Lubelskiej Szkoły Realnej i opiekunem szkół niższego stopnia w gub. lubelskiej. Starał się o zapewnienie wysokiego poziomu nauk przyrodniczych, stanowiących jego życiową pasję. Opiekował się w Gimnazjum muzeum historii naturalnej, gabinetem chemicznym i fizycznym, biblioteką zaliczaną do większych w Król. Pol., ale wówczas bardzo zaniedbaną. Uporządkował jej zbiory i zadbał o ich konserwację, założył nowe inwentarze oraz opracował pierwszy katalog kartkowy. Uporządkował archiwum szkolne. Za jego kadencji oddano 12 XI 1859 nowy gmach szkolny z pensjonatem przy ul. Namiestnikowskiej (obecnie Narutowicza 12), wg projektu Juliana Ankiewicza. Jako członek Komitetu Nadzoru Budowy wprowadził S. liczne poprawki do pierwotnego projektu.

Wśród mieszkańców Lublina zyskał S. uznanie i popularność jako wybitny pedagog. W gronie jego uczniów byli m. in. Bolesław Prus, Aleksander Świętochowski, Julian Ochorowicz, Bronisław Znatowicz, Eugeniusz Dziewulski, Gustaw Doliński, Henryk Wiercieński. S. aktywnie uczestniczył w pracach nad reformą szkolną, zainicjowaną przez Aleksandra Wielopolskiego. Na ręce ówczesnych władz złożył memoriał w sprawie reorganizacji i modernizacji szkolnictwa elementarnego i średniego, m. in. upomniał się w nim o prawa nauczycieli do wcześniejszych emerytur. Do przedterminowego przeniesienia S-ego na emeryturę dn. 1 X 1862 przyczyniły się patriotyczne manifestacje młodzieży, za które władze czyniły go odpowiedzialnym. S. miał honorowy tytuł radcy kolegialnego. Wraz z braćmi Janem i Feliksem wylegitymował się ze szlachectwa w Król. Pol. w r. 1837. Od czerwca 1864 zamieszkał w Czyżewie koło Ostrowi Mazowieckiej. W czerwcu 1870 przeniósł się do Rykoszyna koło Kielc, którego właścicielem był jego zięć, Henryk Felauer. Mieszkańcy gminy Piekoszów wybrali go na wójta, a później powierzono mu funkcję sędziego gminnego z siedzibą w Promniku. W r. 1879 nabył S. we wsi Radlin koło Kielc dwa gospodarstwa (23 morgi) i tam zamieszkał. Miał też majątek Prosienica w pow. ostrowskim. Po śmierci żony w lutym 1882 przeniósł się do swego stryjecznego brata Ksawerego Skłodowskiego do Zawieprzyc. Zmarł 21 VIII 1882 w Zawieprzycach i został pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu parafialnym w Kijanach.

Ożeniony (5 II 1832) z Salomeą Sagtyńską (1808–1882), córką Aleksandra, właściciela majątku Radlin (pow. kielecki), miał S. trzech synów: Władysława (zob.), Zdzisława (zob.), Przemysława (1838–1864), który w r. 1854 zdał maturę w gimnazjum w Siedlcach, następnie pracował w Okręgowym Zarządzie Dróg, dzierżawił też folwark Szczekarków, brał udział w powstaniu styczniowym i zmarł na skutek ran odniesionych w potyczce pod Lubartowem, oraz cztery córki: Bolesławę (ur. 1834), żonę Karola Hindemitha, kurierkę powstańczą w r. 1863, właścicielkę pensji żeńskiej w Warszawie, Bronisławę (ur. 1835), żonę sędziego Floriana Dąbrowskiego, Wandę (ur. 1837), nauczycielkę w Wyższej Szkole Rządowej Żeńskiej w Lublinie, następnie w szkole żeńskiej w Kielcach, żonę Józefa Wilgosińskiego, Wisławę Julię (ur. 1843), żonę Henryka Felauera.

 

Gerber, Studenci Uniw. Warsz. (bibliogr.); Słown. biograficzny miasta Lublina, L. 1993 I (bibliogr.); Słown. Pracowników Książki Pol. (bibliogr.); – Adrianek M., Pierwsza oficjalna instrukcja katalogowania alfabetycznego w bibliotekach polskich, „Przegl. Bibliot.” 1974 z. 2 s. 166; taż, Po trzykroć książki. Z historii lubelskich księgozbiorów, „Biul. Bibl. UMCS” 1978 nr 4 s. 12; Poznański K., Reforma szkolna w Królestwie Polskim w 1862 r., Wr. 1968 s. 82, 84; Raczek H., Gimnazjum lubelskie w okresie międzypowstaniowym (1833–1863), w: Szkoła czterech wieków. Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica w Lublinie, L. 1882 s. 104–5, 110, 112, 114; Sadaj H., Skłodowscy. Przodkowie i współcześni Marii Salomei Skłodowskiej Curie, „Roczn. Human.” T. 30: 1982 z. 2 s. 137–56; tenże, Z dziejów budowy gmachu gimnazjum męskiego, „Roczn. Ogniska Naucz. Pol.” [T.] 4: 1972 s. 7–17; Tomczyk J., Lublin w okresie powstania styczniowego, „Roczn. Lub.” 1961 s. 162; Wełna-Adrianek M., L’activité de Joseph Sklodowski à Lublin, „Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska” S. AA, Vol. 22: 1967 [nr] 1 s. 11–18 (fot. kamienia nagrobnego); taż, Józef Skłodowski dyrektor Gimnazjum Gubernialnego w Lublinie, „Przegl. Hist.-Oświat.” 1969 nr 2 s. 144–54 (fot.); taż, Józef Skłodowski «dziad wielkiej uczonej», „Kamena” 1967 nr 18 s. 7; Pamiętnik zjazdu b. wychowańców szkół lubelskich, L. 1926 s. 26–8, 126–7, 129; Walka caratu ze szkołą polską w Królestwie Polskim w latach 1831–1870, W. 1993 s. 104, 329, 403, 453, 466, 480; – Curie E., Maria Curie, W. 1983 s. 13–14; Prus B., Notatki z Lublina, „Tyg. Ilustr.” 1911 nr 5; Roczniki Instytutów Religijnych i Edukacyjnych w Królestwie Polskim 1826/7 s. 207, 1830 s. 228; – AP w L.: RGL osob. 1727, GWL 62, 68, 69, 72, 73, 78, 79, 81, 82, 127, 131, 132, 144, 159, 184, 191, 192, 265, 330, 393, 534, 577, 578, 856, 867, 969; B. Narod.: rkp. 6410; Paraf. Rzymskokatol. w Kijanach: Akta urodzin, małżeństw i zgonów. Rok 1882, k. 76 nr 63 (akt zgonu S-ego).

Mieczysława Adrianek

 

 
 

Chmura tagów

TAGI

Za pomocą tagów oznaczamy powiązania tematyczne postaci. Pozwalają one eksplorować serwis wg wybranych przez redakcję najważniejszych tematów dla danej postaci.

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Stanisław Wojciechowski

1869-03-15 - 1953-04-09
prezydent RP
 

Aleksander Lesser

1814-05-13 - 1884-03-07
malarz
 

Julian Fałat

1853-07-30 - 1929-07-09
malarz
 

Henryk Pillati

1832-01-19 - 1894-04-16
malarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Leon Popielski

1866-03-11 - 1920-10-08
fizjolog
 

Ludwik Koehler

1799-11-27 - 1871-11-20
lekarz
 

Edward Rastawiecki h. Sas

1805-10-02 - 1874-02-23
mecenas
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.