INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Kajetan Chrzanowski  

 
 
brak danych - 1793
Biogram został opublikowany w 1937 r. w III tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Chrzanowski Kajetan, rezydent polski w Konstantynopolu († 1793), należy mimo swych zasług do osobistości niedość zidentyfikowanych. Złota Księga Szlachty Polskiej daje mu imię Jan, a jego bratu każe ginąć w szeregach konfederackich podczas obrony Krakowa 1768 r.; pewnym jest, że konfederat Ch. wrócił z szefami barskimi z Turcji w r. 1772, a to samo nazwisko nosili sekretarz poselstwa Boscampa (1776–7) i autor 17 listów o Turcji, który je w r. 1780 ofiarował Stan. Augustowi, zapewne z przeznaczeniem do druku. Jeżeli nim był Kajetan, to musiał być jeszcze b. młody bo charakter pisma zmienił wnet niedopoznania. Służył potem w departamencie inter, cudzoziemskich Rady Nieustającej z tytułem konsyliarza J. Kr. Mci; jeździł do Rosji; zachęcony przez Antoniego Dzieduszyckiego, podjął się pracy w Kompanii Handlów Wschodnich (1782) i pisał dla niej programowe memoriały. W r. 1785 odbył z księdzem M. Ossowskim podróż do Chersonia, skąd już sam udał się do Stambułu, narazie jako korespondent króla. Zostawszy rezydentem, starał się przy poparciu Rosji uzyskać dla Rzplitej możność swobodnego handlu ze Wschodem. Gdy wielki wezyr jedno z jego pism zostawił bez odpowiedzi, Ch. prosił o zwolnienie z posady, zwłaszcza że miał wielkie kłopoty z rodziną, procesy i długi. Doczekał się jednak nad Bosforem wybuchu wojny rosyjsko-tureckiej (1787), wobec której przybrał zrazu postawę powściągliwą, w duchu polityki króla. Kiedy sejm czteroletni wystąpił przeciw Rosji i uchwalił wielkie poselstwo Piotra Potockiego, Ch. jako radca poselstwa podporządkował się lojalnie tej decyzji, pertraktował z Turkami o honory dla Potockiego, a gdy ów przybył do Konstantynopola, pouczał go i ośmielał do energicznej pracy nad przymierzem i zwłaszcza nad traktatem handlowym. Po maju 1791 roku nadesłał królowi wielki memoriał: »Sur l’administration de l’économie politique d’Etat«, o potrzebie założenia państwowej rady handlowej (Collège de Commerce). Zyskał od sekretarza poselstwa Gołkowskiego pochlebną opinię: »Ch. jest to człowiek, którego fizyka przeciwna jest moralności: z powierzchowności zdaje się do niczego… przytem człowiek pracowity bardzo, ale flegmatyk…, kochający interes kraju i dobry Polak«. Miał zostać stałym posłem w Turcji, ale go Targowica odwołała (październik 1792). Umarł w Stambule zadłużony u bankiera Hubscha zapewne w maju, zostawiając żonę Francuskę z domu des Alois i 2 synków.

 

Dutkiewicz J., Polska a Turcja w czasie Sejmu Czter., »Przegl. Hist.« 1934; Konopczyński Wł., Polska a Turcja, W. 1936; Waliszewski K., Ostatni poseł polski do Porty Ottom., 2 t., Kr. Rpsy Bibl. Czart. 631, 632, 811, 916; rps Pol. Ak. Um. 1651; rps 104 Arch. Popielów w Arch. Głów. Warsz.

Władysław Konopczyński

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Józef Rufin Wybicki

1747-09-29 - 1822-03-10
działacz polityczny
 

Jędrzej Śniadecki

1768-11-30 - 1839-05-11
chemik
 

Kazimierz Wojniakowski

1771 lub 1772 - 20.01 lub 20.12.1812
malarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.