INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Kalonymus (Kalonimos, Kalonymos, Klonimus) Kalman (Kelman, Kalmisz) Szapiro (Szapira)     

Kalonymus (Kalonimos, Kalonymos, Klonimus) Kalman (Kelman, Kalmisz) Szapiro (Szapira)  

 
 
1889-05-20 - 2-3.11.1943
Biogram został opublikowany w latach 2010-2011 w XLVII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Szapiro (Szapira) Kalonymus (Kalonimos, Kalonymos, Klonimus) Kalman (Kelman, Kalmisz) (1889–1943), cadyk, rabin w Piasecznie.

Ur. 20 V w Grodzisku (pow. warszawski), był potomkiem cadyków: Izraela Icchaka Hofsteina z Kozienic (Magida z Kozienic) i Jaakowa Icchaka Horowitza z Lublina (Widzącego z Lublina), synem Elimelecha z Grodziska (1823/4–1892), cadyka, od r. 1849 rabina w Grodzisku, oraz jego drugiej żony Chany Berachy (Brochy) Sternfeld Horowitz (ok. 1862 – 1939).

Wychowaniem S-y zajmowali się Chaim Szmuel Halevi Sternfeld Horowitz z Chęcin (pow. kielecki), a później Jerachmiel Mosze Hofstein z Kozienic. W r. 1905 ożenił się S. z jego córką. Ogłoszony w r. 1908 cadykiem, po śmierci teścia w r. 1909 został uznany przez część chasydów z Kozienic za «mistrza i nauczyciela». Mimo to przeprowadził się do Piaseczna (pow. warszawski) i dzięki poparciu Abrahama Mordechaja Altera został tam w r. 1913 rabinem. W r. 1918 przeniósł się do Warszawy, gdzie niebawem objął przewodnictwo stow. Szomrej Szabas (Szomre Szabat), a w r. 1923 założył jesziwę Daas Mosze, do której uczęszczało ok. 300 uczniów. W r. 1932 opublikował książkę Hovat ha-talmidim (Obowiązek uczniów) (W.), w której przedstawił własną teorię wychowania, mającą na celu odnowę chasydyzmu; praca ta stała się przewodnikiem dla studentów jesziw w Europie Środkowej i Wschodniej. S. słynął z wiedzy medycznej; jego recepty były akceptowane przez aptekarzy warszawskich.

Zaskoczony w Piasecznie wybuchem drugiej wojny światowej, S. wrócił szybko do Warszawy. Od 14 IX 1939, podczas sobotnich i świątecznych nabożeństw, głosił tam kazania, które następnie zapisywał w języku hebrajskim. Przedstawiał w nich koncepcję cierpiącego i płaczącego w ukryciu Boga, którego Żydzi powinni wesprzeć modlitwą i płaczem, przyczyniając się przez to do ocalenia świata. W swoim domu przy ul. Dzielnej 5 prowadził (także po utworzeniu w r. 1940 getta) dom studiów i modlitwy, przytułek dla bezdomnych oraz kuchnię publiczną, dbał o funkcjonowanie tam łaźni rytualnej i sądu rabinackiego. Zatrudniony latem 1942 w tzw. szopie Fritza Schulza, zaprzestał 18 VII t.r. głoszenia kazań; odtąd pracował jako szewc, naprawiając obuwie dla Niemców. W styczniu 1943 zakopał swe listy i rękopisy kazań w metalowej bańce. Deportowany wiosną 1943, został (wg niepotwierdzonych informacji) rozstrzelany 2 lub 3 XI 1943 w zbiorowych egzekucjach podczas likwidacji obozu koncentracyjnego w Trawnikach na Lubelszczyźnie.

W małżeństwie z Rachelą Chają Miriam Hofstein miał S. syna Elimelecha (zm. 1939), oraz córkę Rachelę, zamordowaną być może w r. 1943, prawdopodobnie w obozie zagłady w Treblince.

Zakopane przez S-ę rękopisy znaleziono ok. r. 1949 w trakcie budowy osiedla muranowskiego i umieszczono w Arch. ŻIH; zostały opublikowane pt. Eš kodeš (Święty ogień) (Jeruszalaim 1960), następne wydania ukazały się także w języku angielskim. Wybór kazań przetłumaczył na język polski Ireneusz Kania pt. Święty ogień. Tora z lat 19391942; teksty te zostały opublikowane w opracowaniu Witolda Mężykowskiego („Znak” 2006 nr 4). Głównym miejscem kultu S-y jest kongregacja w Ramat Beit Szemesz w Izraelu, założona przez jego bratanka; podobny ośrodek istnieje w Nowym Jorku.

 

Encyclopaedia Judaica, Detroit–New York 2007 XVIII; Polski słownik judaistyczny, W. 2003 II; The YIVO Encyclopedia of News in Eastern Europe, New Haven–London 2008 II; – Bagieńska E., Bagieński W., Szkice z dziejów miasta Piaseczna, Piaseczno 2004 s. 99–101, 104; Engelking B., Leociak J., Getto warszawskie. Przewodnik po nieistniejącym mieście, W. 2001; Grynberg H., Prawda nieartystyczna, W. 1994 s. 122–3; Leociak J., The religious discourse in the extant Warsaw Ghetto text, „Acta Polonia Historica” Vol. 76: 1997 s. 123, 144–51; Loewenthal N., System medytacyjny dla dziewcząt w Rydze, przed Holokaustem, w: Duchowość żydowska w Polsce. Materiały z Międzynarodowej Konferencji Dedykowanej Pamięci Profesora Chone Shmeruka, Kraków 26–28 kwietnia 1999, Kr. 2000; Marcinkowski R., Dokumenty hebrajskie w Archiwum Ringelbluma, w: Żydzi i judaizm we współczesnych badaniach polskich. Materiały z konferencji, Kraków 24–26 XI 1998, Kr. 2000; Polen N., The Holy Fire. The Teaching of Rabbi Kolonymus Kalman Shapira, the Rebbe of the Warsaw Ghetto, Northvale–London 1994 (fot.); Rytka P., Bagieński W., Kelman Szapiro – sławny rabin z Piaseczna, „Polis” 1997 nr 3 s. 65 (fot.); ciż, Społeczność żydowska w Piasecznie, tamże s. 62–4; Śpiewak P., Kaznodzieja getta warszawskiego, „Znak” 1996 nr 3 s. 120–30; Żebrowski R., Borzymińska Z., Po-lin. Kultura Żydów polskich w XX wieku, W. 1993; – Mater. Red. PSB: Family Tree, Elimelech Szapira (kopia z www.gershon-lehrer.be), The Central Database of Shoah Victim’s Names (fot., kopia z www.yadvashem.org).

Mariusz Ryńca

 
 

Chmura tagów

TAGI

Za pomocą tagów oznaczamy powiązania tematyczne postaci. Pozwalają one eksplorować serwis wg wybranych przez redakcję najważniejszych tematów dla danej postaci.

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Daniel Konarzewski

1871-08-21 - 1935-04-03
generał dywizji WP
 
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Kazimierz Franciszek Smulikowski

1900-09-15 - 1987-09-19
geolog
 

Aleksander Kraushar

1842-01-17 - 1931-12-11
historyk
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.