INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Karol Sołtyk h. własnego  

 
 
1791 - 1831
Biogram został opublikowany w latach 2000-2001 w XL tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Sołtyk Karol h. własnego (1791–1831), skrzypek, kompozytor. Był synem Jana Kantego (ur. 1747), dziedzica Słupi, deputata na Tryb. Kor. w r. 1785, i Anny z Rostworowskich (ur. 1751), kasztelanki zakroczymskiej, wnukiem Antoniego Jana Rostworowskiego (zob.), i miecznika sandomierskiego Józefa Sołtyka (zob.), bratankiem referendarza kor. Michała Sołtyka (zob.).

S. nauki pobierał w domu, a następnie uczęszczał do szkół w Kielcach i w Krakowie. Po śmierci ojca odziedziczył 30 tys. dukatów, co pozwoliło mu na wyjazd do Wiednia, gdzie uczył się gry na skrzypcach u J. Maysedera. Lekkomyślny i wystawny tryb życia doprowadził S-a do utraty pieniędzy. Dzięki protekcji swojego nauczyciela objął wówczas posadę drugiego skrzypka w nadwornej kapeli cesarskiej. Rodzina, dowiedziawszy się o tych kłopotach, spłaciła długi i S. wrócił do Krakowa. Dn. 11 XII 1809 wstąpił jako porucznik do 14. p. kirasjerów, dowodzonego przez Stanisława Małachowskiego, 6 IV 1810 przeszedł do 10. p. ułanów pod komendę Jana Nepomucena Umińskiego, ale już 11 IV t.r. został z niego uwolniony. Od 31 VIII t.r. do 9 XII 1811 służył w 11. p. ułanów Adama Potockiego (syna Karoliny 1.v. Potockiej, 2.v. Stanisławowej Sołtykowej). Nie wiadomo jednak, jaki był udział S-a w działaniach wojennych.

S. występował w Krakowie jako solista i w zespołach kameralnych, m.in. w kwartetach u bpa Jana Pawła Woronicza. Dn. 28 III 1824 wystąpił na koncercie dobroczynnym Tow. Przyjaciół Muzyki. Prawdziwą jednak sławę uzyskał w warszawskich salonach jako kompozytor mazurów. Do Warszawy, gdzie mieszkała jego siostra Urszula Wielogłowska, przyjeżdżał co roku; na stałe osiadł tam w r. 1827. Spośród wielu kompozycji S-a, znanych jest ok. 40 mazurów, które ukazały się drukiem. W r. 1827 Franciszek Mirecki w zbiorze „Mazury pour le piano” (Vienne) zamieścił kilka jego utworów. W Warszawie ukazały się m.in.: Deux mazurs et une gallopade pour le pianoforte… (1827), 6 nowych walców z introdukcją na skrzypce i pianoforte (1828), 5 valses sentimentales et une mazure pour le pianoforte (1828). W r. 1829 opublikował S.: Cotillon pour le piano (W., dedykowane Emmie z Ogińskich Brzostowskiej), Nowy mazur i galopada ułożone na pianoforte (W., dedykowane Ludwikowi Jelskiemu, prezesowi Banku Polskiego), Mazur pour le pianoforte (W., dedykowane Olimpii z Tarnowskich Grabowskiej), Mazurek pour le pianoforte (W., dedykowane Julii Lubeckiej). Karolowi Lipińskiemu dedykował Morceau. S. był też znakomitym wykonawcą własnych kompozycji fortepianowych. Oskar Kolberg napisał, że jakkolwiek «gra jego była wyrazistą i pełną», to jednak «pod względem cieniowania i wykończenia» nie dorównywał grze swojego krewnego Franciszka Sołtyka (zob.). Mazury S-a wykonywane były na balach w Resursie Kupieckiej, w Teatrze Rozmaitości (1830) i w warszawskich salonach. Przyjaźnił się z warszawskimi artystami: Antonim Teichmannem, wiolonczelistą i śpiewakiem, Józefem Brzowskim, wiolonczelistą, Antonim Orłowskim, skrzypkiem i pianistą, oraz z Fryderykiem Chopinem. Zmarł na cholerę w r. 1831 w Warszawie.

S. nie założył rodziny.

O popularności kompozycji S-a, a zwłaszcza jego mazurów, świadczy fakt, że po jego śmierci były one wielokrotnie przedrukowywane. W r. 1860 kilka utworów S-a ukazało się w dwóch zbiorowych wydaniach: Karola Czarniawskiego „O tańcach narodowych z poglądem historycznym i estetycznym na tańce różnych narodów, a w szczególności na tańce polskie” (W.; do tekstu dołączona była wkładka z nutami, w tym Mazura z r. 1825) i Andrzeja Kratzera „Zbiór mazurów różnych autorów na fortepian” (W.). W „Polnische Tänze” (Leipzig 1881) Oskara Kolberga znalazło się 10 kompozycji S-a z l. 1818–30, w tym popularny w swoim czasie Mazurek D-dur.

S. bywa mylony z Franciszkiem Sołtykiem, którego kompozycje nie ukazały się drukiem i zaginęły.

 

Tomaszewski W., Bibliografia warszawskich druków muzycznych 1801–1850, W. 1992; Enc. Org., XXIII; Słown. Muzyków Pol., II; Sowiński A., Les musiciens polonais et slaves […] Dictionnaire biographique…, Paris 1857; Żychliński, VI 416–17 (dot. rodziny S-a), XVII; – Gembarzewski, Wojsko Pol. 1807–14; Reiss J., Almanach muzyczny Krakowa, 1780–1914, Kr. 1939 I, II; – Kolberg O., Karol hrabia Sołtyk, „Tyg. Ilustr.” 1869 nr 82 s. 43; tenże, Korespondencja (1837–1876), W. 1965–9 cz. 1–3; Korespondencja Fryderyka Chopina, Oprac. B. E. Sydow, W. 1955 I; Nakwaska z Potockich K., Pamiętnik o Adamie hr. Potockim, Kr. 1862 s. 33; – „Motyl” 1829 nr 13, 26; „Ruch Muzycz.” 1860 nr 21, 40, 42; – B. Narod.: rkp. 8893 k. 15–16, rkp. 10011 t. 1 k. 48v.

Elżbieta Orman-Michta

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Aleksander Wielopolski

1803-03-13 - 1887-12-30
polityk
 

Józef Bohdan Zaleski

1802-02-14 - 1886-03-31
poeta
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Fryderyk Skórzewski

1768-08-29 - 1832-11-06
ziemianin
 

Jan Stadnicki

1785 - 1862-05-31
ziemianin
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.