INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Karol Szafranek     

Karol Szafranek  

 
 
1904-12-04 - 1997-07-29
Biogram został opublikowany w XLVI tomie Polskiego Słownika Biograficznego w latach 2009-2010.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Szafranek Karol (1904–1997), pedagog, pianista.

Ur. 4 XII w Bottrop (Westfalia), w rodzinie górniczej, która wyemigrowała w r. 1895 z Górnego Śląska w celach zarobkowych. Był synem Jana, skrzypka-amatora, założyciela zespołu muzycznego w Bottrop, działacza kulturalnego w środowisku polskim w Zagłębiu Ruhry, i Marii z domu Szołek, starszym bratem Antoniego (zob.).

S. uczył się gry na fortepianie pod kierunkiem ojca, następnie, w l. 1912–16 prywatnie, a od r. 1918 w klasie fortepianu A. Patziga w konserwatorium w Essen, gdzie uczył się także gry na wiolonczeli. Od dwunastego roku życia grał zarobkowo w zespołach muzycznych. W wyniku szykanowania przez niemieckie bojówki, w r. 1920 rodzina S-a wróciła na Górny Śląsk. W r.n. podjął studia w klasie fortepianu u Zygmunta Lisickiego w Państw. Konserwatorium Muzycznym w Poznaniu, początkowo na kursie średnim, a od r. 1923 wirtuozowskim. W czasie studiów koncertował, m.in. uczestniczył w wieczorkach muzycznych, wyjeżdżał też na koncerty do Rawicza, Wolsztyna, Grodziska, Nowego Tomyśla, Chodzieży i Czarnkowa. W r. 1926 uzyskał dyplom, a następnie do r. 1927 kontynuował naukę w Schola Cantorum w Paryżu. W r. 1928 wyjechał do Berlina, gdzie na tamtejszej Staatliche Akademische Hochschule für Musik studiował w klasie fortepianu L. Kreutzera oraz dodatkowo uczęszczał na zajęcia kompozycji P. Hindemitha i teorii muzyki C. Sachsa. Dyplom uzyskał w r. 1932, po czym wrócił do kraju. W r. 1933 założył z bratem Antonim Szkołę Muzyczną w Rybniku. Od t.r. współpracował z rozgłośnią Polskiego Radia w Katowicach. Nadal koncertował, m.in. brał udział w występach, organizowanych przez Śląskie Tow. Muzyczne. W l. 1937–9 korzystał z konsultacji u wybitnego pianisty i pedagoga Egona Petriego.

Podczas okupacji niemieckiej, wobec zamknięcia szkoły rybnickiej i konfiskaty jej majątku, S. dorabiał lekcjami muzyki i koncertami. Pracował też jako pedagog fortepianu w Höhere Landesmusikschule w Katowicach. W r. 1946 osiadł ponownie w Rybniku, gdzie we wrześniu t.r. objął wraz z bratem Antonim dyrekcję Szkoły Muzycznej, reaktywowanej w październiku 1945 jako Szkoła Muzyczna im. Ignacego Paderewskiego. Decyzją ministra kultury i sztuki z 1 IV 1952 szkoła została upaństwowiona i podzielona na Państw. Szkołę Muzyczną (której dyrektorem został brat S-a, Antoni) oraz Państw. Średnią Szkołę Muzyczną (której dyrektorem został S.). Prowadził S. nadal klasę fortepianu oraz występował z koncertami, m.in. w r. 1948 z Orkiestrą Filharmonii Śląskiej. Od r. 1952 kierował utworzonym wówczas Ogniskiem Muzycznym w Rybniku. W r. 1970 przeszedł na emeryturę. Uczniami S-a byli m.in. Lidia Grychtołówna, Piotr Paleczny, Adam Matyszkowicz (pseud. Adam Makowicz) oraz Bernard Biegoń (pseud. Benon Hardy) i Dora Leuschner (pseud. Danuta Morska), później jego bratowa. S. zmarł 29 VII 1997 w Katowicach, został pochowany na cmentarzu komunalnym. Był odznaczony m.in. Złotym Krzyżem Zasługi (1958) i Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1973).

S. był trzykrotnie żonaty: 3 II 1934 poślubił w Katowicach Klarę Filomenę z Muschkietów (1907 – przed 1942), po jej śmierci zawarł (20 I 1942) małżeństwo w Katowicach z Wandą ze Stolarzów (ur. 1923), a po rozwodzie w r. 1965 ożenił się z Lidią Julią z Cienciałów (ur. 1941). Z ostatniego małżeństwa pozostawił córkę Joannę Lidię, zamężną Liszewską.

Imię S-a i jego brata Antoniego nosi od r. 1999 założona przez nich szkoła, obecnie Państw. Szkoła Muzyczna I i II st. w Rybniku, a «Braci Szafranków» powstałe w r. 1996 Tow. Muzyczne tamże.

 

Dybowski S., Słownik pianistów polskich, W. 2003 (fot.); Enc. Muzycz.; – Bauman-Szulakowska J., Polska kultura muzyczna na Śląsku Górnym i Cieszyńskim w latach 1922–1939, Kat. 1994; Kuczera M., Działalność artystyczna Filharmonii Rybnickiej w latach 1960–1995 i 1999–2006 (praca magisterska z r. 2006 w Inst. Muzyki Uniw. Śląskiego, filia w Cieszynie); Kuśka B., Wybitni muzycy ziemi rybnickiej (praca magisterska z r. 2001 tamże); Lachert P., Złote klawisze, „Ruch Muzycz.” 2005 nr 23; Lubina-Cipińska D., Dziedzictwo braci Szafranków – Rybnicka orkiestra znów gra, „Śląsk” 2000 nr 1 s. 16–18; taż, Dzieje Filharmonii Rybnickiej, „Nowiny” 1999 nr 47; Michałowski M. J., Państwowe Szkoły Muzyczne w Rybniku. Monografia jubileuszowa z okazji 40-lecia działalności, Rybnik 1973; Warchoł M., Filharmonia ROW 1960–1990, Rybnik 1990; Warchoł-Sobiesiak M., Jubileusz 70-lecia Państwowej Szkoły Muzycznej I i II stopnia im. Karola i Antoniego Szafranków w Rybniku, Rybnik 2003; Wojciechowski A., Szkoła muzycznych talentów, „Twoja Muza” 2004 nr 1; – Centrum Kult. w Rybniku: Kronika; Państw. Szkoła Muzycz. im. Karola i Antoniego Szafranków w Rybniku: Kronika tejże szkoły; USC w Kat.: sygn. 98/1965/1, 318/1942/2, 831/1965/1, 2582/1997; – Informacje córki, Joanny Szafranek-Liszewskiej z Kat., Patrycji Kruczek z Rybnika, Maryli Renat z Mikołowa oraz Stefana Kutrzeby z Parkano (Finlandia).

Marta Popowska

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Antoni Szafranek

1909-05-23 - 1979-03-20 skrzypek
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Józef Hieronim Retinger

1888-04-17 - 1960-06-12
polityk
 

Franciszek Brodniewicz

1892-11-29 - 1944-08-14
aktor filmowy
 

Michał Grocholski

1891-10-17 - 1924-01-18
rotmistrz ułanów
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Józef Matusz

1871-10-16 - 1938-03-20
działacz polityczny
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.