INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Klaudiusz Gabriel Choisy  

 
 
1723-01-27 - ok. 1800
 
Biogram został opublikowany w 1937 r. w III tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Choisy Klaudiusz Gabriel de (ur. 1723 † ok. 1800), oficer francuski w służbie konf. barskiej, syn Klaudiusza i Petroneli z Tolliardów, ur. się w Moulins (dep. Allier) 27 I, rozpoczął służbę w r. 1741, na froncie zaś flandryjskim od r. 1744; ranny pod Fontenoy (11 V 1745) i podczas oblężenia Brukseli (luty 1746), kończył tę wojnę w randze porucznika kawalerii. W wojnie siedmioletniej, służąc jako kapitan w okupowanym Hanowerze (1757–1762), mniej miał sposobności do odznaczeń, otrzymał jednak order św. Ludwika (1760) oraz rangi majora (1763), a po wojnie pułkownika (1768) w legii lotaryńskiej. We wrześniu 1771 r. przy boku brygadiera Vioménila przybył z 19 innymi oficerami do Cieszyna, by służyć Generalności konf. barskiej radą instruktorską. Przydzielony do komendy załogi tynieckiej, przez stosunki z paru krakowskimi mieszczanami przygotował wszystko systematycznie do zaskoczenia załogi rosyjskiej na Wawelu. Wykonał ten zamach w nocy na 2 II 1772, ale właściwie wyręczyli go podkomendni: kpt. Vioménil, Saillant, Desprès, kiedy Ch., napotkawszy nieprzewidziane przeszkody, rezygnował już z przedsięwzięcia. Wprowadził zaraz na Wawel swój oddział i, wzmocniony sukursem kolegi ppłk. Galiberta z Lanckorony, dzielnie przetrwał 70-dniowe oblężenie. Najkrwawiej odparł szturm 29 II; wytrzymał bombardowanie, głód, pragnienie i brak lekarstw, ale wobec ujawnionej tajemnicy rozbioru podpisał z Suworowem kapitulację (24 IV). Ksawery Branicki starał się o uwolnienie Ch-go i towarzyszy, lecz daremnie. Wszyscy Francuzi zostali zesłani do Kijowa, a czy stamtąd dalej w głąb Rosji – niewiadomo. Wracał Ch., uwolniony nie bez interwencji Diderota, latem 1773 r. przez Polskę i Austrię. W Wiedniu wyrażali mu swój podziw Maria Teresa i cesarz Józef, w Strasburgu (wrzesień) żegnali go emigranci konfederaci; w Paryżu czekała nań pensja 2000 l. przy komandorii orderu św. Ludwika. Wkrótce, (1774), rząd francuski w tych słowach oddał sprawiedliwość nowemu brygadierowi: »Zesłany do odległej prowincji, okazywałeś WPan przez cały czas niewoli to samo męstwo, odrzuciłeś z godnością zdradzieckie propozycje, zmierzające do wykrycia planów JKrMci. Stałości twej nie zachwiała pogróżka osobistych udręczeń, ani pokusa osobistego uwolnienia«. Po kilku latach wznowionej służby u dragonów i strzelców konnych Ch. zgłosił się do korpusu Rochambeau, udającego się na pomoc Amerykanom. Za zdobycie miasta Gloucester i czynny udział w oblężeniu Yorktownu nagrodzony 9 XII 1781 szarżą marszałka polnego. Po wybuchu rewolucji w bolesnej rozterce między królem i ludem przeszedł do Alzacji na nieponętną posadę rachmistrza; służył w Strasburgu, Grenobli, Avignonie, które to miasto, jak mu przyświadczył magistrat, »ocalił od najokropniejszych klęsk«, więc niechybnie stawił czoło terorystom Jourdana. W styczniu prosił o służbę na granicy, w pobliżu przyszłego frontu; wreszcie wobec nagonki jakobinów 22 II 1792 podał się do dymisji, mając za sobą 23 kampanie ogniowe, a 51 lat służby. Żył z dziesięcio- a potem czterotysięcznej emerytury jeszcze we wrześniu 1799 r.

 

Lettres particulières du bar. de Vioménil, Paris 1808; Six G., Dictionnaire des généraux et amiraux de la Révolution et de l’Empire, Paris 1934; Sapieżyna T., Z pamiętnika konfederatki, Lw. 1914; Konopczyński W., Od Sobieskiego do Kościuszki, Kr. 1921; tenże, Konfederacja barska, II (w druku). Koresp. Vioménila w Arch. Spr. Zagr. w Paryżu; 2 etaty służby tamże w Arch. Min. Wojny.

Władysław Konopczyński

 

 
 

Powiązane artykuły

 

Księstwo Warszawskie

Po pokonaniu – w grudniu 1805 roku – armii austriacko-rosyjskiej pod Austerlitz (Sławkowo na Morawach) cesarz Napoleon I zawarł pośpiesznie pokój z Austrią, rezygnując z kontynuowania......

Powstanie Kościuszkowskie

Insurekcja kościuszkowska rozpoczęta 24 marca 1794 roku, zakończona 16 listopada 1794 roku, to powstanie narodowe początkowo przeciwko Rosji, później także skierowane przeciwko Prusom. Jedno z najbardziej......
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Franciszek Wężyk

1785-10-07 - 1862-05-02
pisarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Joseph Mauss

1778-02-12 - 1856-09-11
historyk
 

Giovanni Antonio Ricieri

1679-05-12 - 1746-05-15
kompozytor
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.