INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Konstanty Hegel  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1960-1961 w IX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.


 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Hegel Konstanty (1799–1876), rzeźbiarz i pedagog. Ur. 18 II w Warszawie; pochodził z rodziny, w której zawód rzeźbiarza uprawiany był od pokoleń: dziad artysty, Józef, i ojciec, Antoni, pozostawili w parku Łazienkowskim liczne dzieła swego dłuta. H. kształcił się w l. 1819–23 na Uniw. Warsz. pod kierunkiem P. Malińskiego (gdy później wymodelował popiersia astronoma F. Armińskiego, botanika M. Szuberta i zoologa F. P. Jarockiego – nazwał ich również swymi nauczycielami). W r. 1823 udał się przez Wiedeń i Drezno do Włoch. W l. 1823–7 i 1829–30 studiował w rzymskich akademiach – Św. Łukasza i Francuskiej. W r. 1827 wrócił do Warszawy. W r. 1844 mianowany został profesorem rzeźby i rysunku ornamentacyjnego w nowo otwartej Szkole Sztuk Pięknych. Stanowisko to piastował aż do formalnego zamknięcia uczelni w r. 1866 (praktycznie do 1862). W l. 1865–8 był profesorem Klasy (Szkoły) Rysunkowej, w r. 1867 pełnił zastępczo funkcje jej dyrektora. H. uczestniczył w wystawach stołecznych w l. 1821, 1823 (medal srebrny), 1825, 1836, 1838 (medal złoty), 1840, 1858, 1861 i 1866. W l. 1858–60 należał do zarządu Wystawy Krajowej, w 1860–8 do Komitetu Tow. Zachęty. Ostatnie 8 lat życia, porażony ślepotą, spędził w osamotnieniu i nędzy. Zmarł 20 VII 1876 r. w Warszawie; pozostawił córkę i dwóch synów (trzeci zmarł uprzednio). Z nich zawód ojca kontynuował Władysław C., który po wstępnej nauce w Warszawie przeniósł się do Paryża (wystawiał tu od 1875), a następnie do Bukaresztu, gdzie został profesorem Szkoły Sztuk Pięknych. Żył jeszcze w r. 1912. Pozostawił poemat „Opisanie ziemi mołdawskiej i multańskiej”. Jako rzeźbiarz znany był z biustów portretowych i pomnika M. Costina w Jassach (1888).

H. wyznawał rygorystyczny klasycyzm; w tym duchu wychowywał swych licznych uczniów (należeli do nich m. in. Molatyński, Święcki, Gójski, Kucharzewski, Rygier, Weloński, Syrewicz) i wedle tych zasad tworzył, jeśli go zleceniodawca nie krępował. Przywiązywał wielką wagę do precyzji technicznego wykonania. Sam tylko modelował w małych rozmiarach, przekuwanie w kamieniu pozostawiając uczniom, którzy pracowali pod jego kierunkiem i którymi opiekował się po ojcowsku. Dla nich opracował Katalog muszkułów zewnętrznych (W. 1845). Nie odznaczał się większą inwencją, sięgając nieraz do wzorów cudzych: antycznych i neoklasycznych (Thorvaldsen, David); pracował często wg rysunku architektów. Tym też, jak również eklektycznej chęci dostosowania się do stylu kościelnego otoczenia jego rzeźb, tłumaczą się elementy neogotyckie i neobarokowe w posągach świętych i ozdobach dłuta H-la. Liczne dzieła mieściły się przed drugą wojną światową w warszawskiej katedrze (3 ołtarze wg projektu A. Idźkowskiego z 6 posągami świętych, ambona z figurami 12 apostołów wg P. Vischera i 2 płaskorzeźby, ok. 1838), w kościele Kapucynów (posągi Madonny i św. Feliksa, 1855), kościele Sakramentek, na cmentarzu ewangelickim (grobowiec S. Neumanna), na Powązkach (nagrobki W. Bacewicza i Iwaszkiewicza). Ponadto wymienić należy pomnik generałów na Placu Saskim (1841, przeniesiony 1894 na Plac Zielony, późniejszy Dąbrowskiego, rozebrany 1917) i syrenę przy wodotrysku na St. Mieście (1855) lwy i ozdoby przy pomniku Potockich w Wilanowie (wg projektu H. Marconiego, 1836) oraz 2 konie przy ujeżdżalni tamże (ok. 1854).

 

Autoportret z r. 1856 w Muz. Narod. w Kr.; Enc. Org.; W. Enc. Ilustr. (Konstanty i Władysław H.); – Thieme-Becker (L.C.H. = Władysław H.); – Danysz Fleszarowa R., Kołodziejczyk J., Warszawa, W. 1938 s. 76, 82, 123, 202; Gerson W., Pamięci profesorów i kolegów, W. 1897 s. 4, 5, 17, 18; Kozakiewicz S., Warszawskie wystawy sztuk pięknych, Wr. 1952; Noack F., Das Deutschtum in Rom, Stuttgart 1927 II 246; Puciata-Pawłowska J., Dzieje Miejskiej Szkoły Sztuk Zdobniczych i Malarstwa, W. 1939; Ryszkiewicz A., Początki handlu obrazami, Wr. 1953; Spraw. Tow. Zachęty Sztuk Pięknych za r. 1876, s. 86–91 (Jenike L.); – „Sztuka i Krytyka” 1956 nr 1/2 s. 31–73 (Tatarkiewicz W. i Kaczmarzyk D.); „Czas” 1855 nr 106, 243; „Dzien. Warsz.” 1854 nr 286, 1855 nr 55, 158; „Gaz. Warsz.” 1855 nr 36, 129, 202; „Kur. Warsz.” 1826 nr 205, 1840 nr 88, 1862 nr 59, 1866 nr 61, 139, 1867 nr 112, 1868 nr 126, 1876 nr 161, 1877 nr 191, 193; „Muz. Pol.” 1917 s. 97; „Pam. Sztuk Pięknych” 1850/4 s. 45, 181, 183; „Tyg. Illustr.” 1876 t. 2 s. 66, 98, 1877 t. 1 s. 237; – Arch. Państw. w W.: zbiór wycinków, nr 878; Muz. Narod. w W.: rkp. nr 768; Muz. W.P. w W.: rkp. 27481 (depozyt w I.S. PAN).

Andrzej Ryszkiewicz

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.