INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Konstanty Schmidt-Ciążyński     

Konstanty Schmidt-Ciążyński  

 
 
Biogram został opublikowany w 1994 r. w XXXV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Schmidt-Ciążyński Konstanty (1818–1889), kolekcjoner i znawca sztuki, ofiarodawca dużego zbioru dla Muzeum Narodowego w Krakowie. Ur. 18 II w Warszawie, był synem Ludwika, lekarza wywodzącego się z Lotaryngii, który w okresie wojen napoleońskich znalazł się w Polsce, gdzie ożenił się z pochodzącą z Wielkopolski panną Ciążyńską (stąd też używany przez Konstantego u schyłku życia drugi człon nazwiska). Rodzicami chrzestnymi S.-C-ego byli – Aleksandra z Lubomirskich Potocka oraz w. ks. Konstanty.

Ok. l. 1835–9 studiował S.-C. w Dorpacie, następnie do r. 1851 przebywał w Petersburgu, początkowo jako pracownik-wolontariusz w Ermitażu, gdzie zasłynął m.in. jako doskonały restaurator płócien dawnych mistrzów włoskich. Okresu petersburskiego sięgają też początki jego prywatnej kolekcji (obejmującej malarstwo, grafikę, głównie jednak gliptykę), a także pierwsze próby zakupu i sprzedaży dzieł sztuki. L. 1851–69 spędził we Francji, zajmując się handlem dziełami sztuki i dawnego rzemiosła artystycznego, wiele podróżował po Europie (głównie po Włoszech i Anglii). Był właścicielem znanego antykwariatu w Paryżu (Quai Voltaire 3), mającego filie w Vichy i Nicei, został też nadwornym dostawcą Napoleona III (patent z r. 1863). W r. 1869 przeniósł się do Londynu i stopniowo zaczął wycofywać się z interesów, zachował jednak swą kolekcję, głównie gemm i kamei. Jako kolekcjoner utrzymywał kontakty z najwybitniejszymi zbieraczami swego stulecia, dokonując licznych transakcji, uczestnicząc w aukcjach antykwarycznych i często oferując zabytki, m.in. do zbiorów takich muzeów jak londyńskie South Kensington Museum (obecnie Victoria and Albert Museum), British Museum czy petersburski Ermitaż.

U schyłku życia postanowił S.-C. ofiarować najcenniejsze obiekty swej kolekcji do polskich zbiorów publicznych. Początkowo w r. 1883 pertraktował z Władysławem Platerem w sprawie warunków, pod jakimi był gotów przekazać swe zbiory do Muzeum Narodowego w Raperswilu. Później, napotkawszy wiele trudności i pozyskany przez Karola Estreichera, przeznaczył swą kolekcję dla zbiorów Muz. Narodowego w Krakowie. Jego zbiór gemm i kamei wystawiono w r. 1884 na specjalnej wystawie w Sukiennicach. W czerwcu 1886 doszło do oficjalnego przekazania całej kolekcji, w zamian za dożywotnią rentę w wysokości 300 funtów szterlingów rocznie. W r. 1883 S.-C. ofiarował kilkadziesiąt dzieł sztuki (z malarstwa i grafiki) Tow. Przyjaciół Nauk w Poznaniu (obecnie w Muz. Narodowym). S.-C. zmarł 5 I 1889 w Gorycji (płn. Włochy). S.-C. żywo interesował się polityką, angażując się w sprawy polskiej emigracji w Paryżu i Londynie. Zdaniem J. A. Bałaszewicza (Alberta Potockiego), carskiego agenta i prowokatora, pod pozorem handlu antykami miał prowadzić rozległą działalność jako radykalny i zręczny konspirator i emisariusz «klubu demokratycznego», «mistrz loży masońskiej» oraz agent Giuseppe Mazziniego, Karola Marksa i Walerego Wróblewskiego.

Zbiory S.-C-ego z Muzeów w Poznaniu i Krakowie przetrwały w nienaruszonym stanie. Niezwykle cenna kolekcja gemm i kamei w zbiorach Muz. Narodowego w Krakowie (Dział Rzemiosła Artystycznego) obejmuje 2 517 obiektów – od mezopotamskich pieczęci cylindrycznych poprzez egipskie skarabeusze, pieczęcie nowobabilońskie, skarabeusze etruskie, gemmy greckie i rzymskie, po tzw. gemmy magiczne (gnostyczne) i pieczęcie sasanidzkie. Dużą wartość artystyczną mają też wyroby gliptyki z epoki Renesansu, a także z XVIII i XIX w.

 

PSB (Plater Władysław); Katalog przedmiotów ofiarowanych przez K. Schmidta-Ciążyńskiego do Muzeum Narodowego w Krakowie, Kr. 1884; – Bulanda E., Kilka gemm ze zbioru Schmidta-Ciążyńskiego „Wiad. Numizmatyczno-Archeol.” T. 5: 1913 s. 44–5, 51–2, 71–4, 84–6, 104–8 i tabl. 9–10; Estreicher K., Pan Konstanty Schmidt (Ciążyński) i jego zbiory, Kr. 1883 (odbitka z „Czasu”); Fredro-Boniecka M., Gemmy z podpisami artystów w Muzeum Narodowym w Krakowie, Cz. I, „Wiad. Numizmatyczno-Archeol.” T. 20: 1938/39 s. 278–92, Cz. II, T. 21: 1940–8 s. 53–84; Grzegorzewski J., Rzeźba w klejnotach i Konstanty Schmidt-Ciążyński, założyciel pierwszej publicznej daktylioteki w Polsce, „Ateneum” 1884 t. 2 s. 339–58; Sokołowski M., Zbiór gemmo-gliptyczny Muzeum Narodowego w Krakowie, w: Studia i szkice z dziejów sztuki i cywilizacji, Kr. 1889 I 179–201; Śliwa J., Badacze – kolekcjonerzy – podróżnicy. Studia z dziejów zainteresowań starożytniczych, Kr. 2012 s. 301–2; tenże, Egyptian Scarabs and Magical Gems from the Collection of C. Schmidt-Ciążyński, W.–Kr. 1989; tenże, Konstanty Schmidt-Ciążyński. Zapomniany kolekcjoner i znawca starożytnej gliptyki, „Meander” T. 43: 1988 s. 437–51; – [Potocki A.], J. A. Bałaszewicz, Raporty szpiega, Oprac. R. Gerber, W. 1973 I–II; Schmidt-Ciążyński K., W sprawie: hr. Plater i Schmidt-Ciążyński, Kr. 1887; – Muz. Narod. w Kr.: Nieliczne archiwalia osobiste S.-C-ego oraz spis zabytków sporządzony w r. 1886.

Joachim Śliwa

 
 

Powiązane zdjęcia

   

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.