INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Krystyna Krahelska  

 
 
1914-03-24 - 1944-08-02
Biogram został opublikowany w 1970 r. w XV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Krahelska Krystyna, pseud. Danuta (1914–1944), etnograf, autorka piosenek żołnierskich, żołnierz Armii Krajowej (AK). Ur. 24 III w Mazurkach (pow. Baranowicze). Pochodziła z rodziny ziemiańskiej, córka Jana i Janiny z domu Bury. W r. 1932 ukończyła Gimnazjum im. R. Traugutta w Brześciu nad Bugiem. Należała do Związku Harcerstwa Polskiego, prowadziła gromady zuchowe na terenie szkoły, pracowała w kręgu starszoharcerskim. Następnie studiowała etnografię na Uniw. Warsz., uzyskując tytuł magistra. Pracowała krótko w Muzeum Narodowym w Warszawie. Obdarzona pięknym głosem, występowała przed mikrofonem Polskiego Radia w Wilnie i Warszawie jako wykonawczyni pieśni regionalnych. W l. 1936–7 K. pozowała znanej rzeźbiarce Ludwice Nitschowej do pomnika Syreny ustawionego na Wybrzeżu Kościuszkowskim w Warszawie w r. 1939.

W grudniu 1939 r. rozpoczęła K. pracę konspiracyjną w Związku Walki Zbrojnej, a następnie w AK, pełniąc funkcje łączniczki i sanitariuszki, przewożąc broń, amunicję i rozkazy. W okresie okupacji przebywała: w Warszawie, w Puławach, gdzie pracowała jako laborantka bakteriologii Instytutu Gospodarstwa Wiejskiego, w Pieszej Woli koło Włodawy, a od maja 1943 r. do kwietnia 1944 była sanitariuszką w szpitalu we Włodawie, współpracując zawsze z terenowymi organizacjami AK. W tym okresie napisała kilka piosenek żołnierskich (teksty i melodie), z których najbardziej popularną była Hej, chłopcy, bagnet na broń (1943), a także Kujawiak (1942) i Smutna rzeka (1942). Pisała również wiersze (np. Do Stacha w Anglii, Do świętej Krystyny) oraz brała udział w konspiracyjnych wieczorach literacko-artystycznych. W maju 1944 r. przybyła do Warszawy. Została sanitariuszką plutonu nr 1108 dywizjonu «Jeleń» 7 p. ułanów AK. Ciężko ranna w ataku na Dom Prasy przy ul. Marszałkowskiej 3/5 w pierwszym dniu powstania, zmarła po operacji 2 VIII 1944 r. Odznaczona pośmiertnie Krzyżem Walecznych. Pochowana na cmentarzu na Służewcu w Warszawie; na grobie leży płyta z napisem: «Harcerka – żołnierz AK – autorka pieśni Hej chłopcy…» Wiersz Franciszka Fenikowskiego „Warszawska Syrena” („Stolica” R. 5: 1950 nr 13 s. 8) jest poświęcony i dedykowany K-iej.

 

Bartoszewski W., K. K. autorka piosenki „Hej chłopcy, bagnet na broń”, „Stolica” R. 11: 1956 nr 35 s. 2–3; Borkiewicz A., Powstanie warszawskie, W. 1957; O pomniku Syreny. Rzeźbiarce pozowała bohaterka, „Świat się zmienia” 1947 nr 10 s. 2; (st. p.), Sanitariuszka Krystyna pieśniarka i poetka Polski Podziemnej, „Słowo Powsz.” 1947 nr 129; – Smutna rzeka, Pod. red. H. Czarnockiej, I. Karpińskiej, J. Garlińskiego, Londyn 1964 (Zbiór pieśni, wierszy i listów K-iej oraz nota biogr.); – Relacja pisemna matki Janiny Krahelskiej.

Stanisław Konarski

 

 
 

Powiązane artykuły

 

Polskie Państwo Podziemne 1939-1945

Polska była pierwszym państwem, które powiedziało "Nie!" żądaniom ustępstw terytorialnych ze strony nazistowskiej Rzeszy Niemieckiej. Polska była pierwszym państwem, które zbrojnie przeciwstawiło......
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
Partner ms-warszawa.png
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Kazimierz Wichniarz

1915-01-18 - 1995-06-26
aktor filmowy
 

Witold Chodźko

1875-11-01 - 1954-01-17
lekarz psychiatra
 

Teodor Peterek

1910-07-07 - 1969-01-12
piłkarz
 

Wojciech Żukrowski

1916-04-14 - 2000-08-20
krytyk literacki
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Karol Wilhelm jr Scheibler

1862-03-08 - 1935-05-29
przemysłowiec
 

Jan Starzewski

1895-01-26 - 1973-01-25
dyplomata
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.