INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Krzysztof Mielżyński h. Nowina  

 
 
2 poł. XVI w. - 1658-10-04
Biogram został opublikowany w 1975 r. w XX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Mielżyński Krzysztof h. Nowina (zm. 1658), poseł sejmowy, starosta kcyński. Syn Krzysztofa i Zofii Popowskiej. Osierocony wcześnie przez ojca, wychowywał się w l. 1608–15 pod opieką stryja Mikołaja, z czasem kasztelana gnieźnieńskiego (zob.). Sejmik średzki we wrześniu 1622 wyznaczył go na jednego z deputatów słanych do skonfederowanego wojska dla układów. Z polecenia sejmiku odbytego w grudniu t. r. jeździł, wraz z innymi delegatami, do lisowczyków z komendy S. Stroynowskiego z wezwaniem, by rozchodząc sic spod chorągwi, omijali województwa wielkopolskie. Posłował z Wielkopolski na sejm 1626 r. Podpisał 10 V 1632 uchwałę sejmiku średzkiego zwołanego po śmierci Zygmunta III dla zapewnienia bezpieczeństwa woj. poznańskiego i kaliskiego. Obrany posłem na pierwszy z sejmów odprawianych w r. 1635, został deputowany na Trybunał Skarbowy w Radomiu. Na sejmiku odbytym po tym sejmie, podpisał 30 IV t. r., obok dziewięciu innych posłów wielkopolskich, protestację przeciwko takiej formie uchwał, w jakiej zostały opublikowane. Dn. 25 I 1636 sejmik średzki wyznaczył go w skład deputatów dla odebrania zaległych rozliczeń z czopowego i podymnego od szafarzy wielkopolskich. Sejm 1638 r. (na który nie posłował) wyznaczył go do komisji dla ustalenia granic Wielkopolski ze Śląskiem, Brandenburgią i Pomorzem Zachodnim. Posłował raz jeszcze w r. 1639. Był już starostą kcyńskim, kiedy go 11 IV 1647 sejmik przedsejmowy wyznaczył na jednego z rewizorów do Nowej Wsi, fundacji Samuela Targowskiego przeznaczonej na wykup jeńców z niewoli pogańskiej. Z sejmiku 8 VI 1648 został deputowany do popisu postanowionych wtedy zaciągów. T. r. uzyskał wyznaczenie komisarzy królewskich celem dokonania taksacji trzymanego przez siebie, mocno zniszczonego wójtostwa kcyńskiego, które pragnął podźwignąć. Starostwa kcyńskiego zrzekł się zrazu na rzecz syna Jakuba, ale kiedy ten zmarł w r. 1653, przejął je z powrotem. Z sejmiku 28 IV 1655 był delegowany do Kościana dla odprawienia tam okazowania pospolitego ruszenia tego powiatu.

M-ego łączyły nader bliskie stosunki z braćmi Opalińskimi, Krzysztofem, wojewodą poznańskim, i Łukaszem, wtedy jeszcze podkomorzym poznańskim. Zwłaszcza ten drugi darzył go szczególnym zaufaniem. M. był ich doradcą w sprawach gospodarczych, wyszukiwał dla nich skrzętnie kredytorów, a werbował też i stronników politycznych, przede wszystkim z grona swych licznych krewnych i powinowatych. Robił na tym doskonałe interesy, biorąc od Łukasza Opalińskiego raz po raz wsie w dzierżawę na korzystnych warunkach. Wojewoda poznański uskarżał się bratu, iż M., «dumny ślachcic» rywali do owych dzierżaw umie niekiedy odsuwać pogróżkami i siłą, jak to się zdarzyło z P. Żegockim, starostą kościańskim protegowanym właśnie przez wojewodę. Jednak incydenty te współpracy na dłuższą metę nie popsuły.

M. był dziedzicem Dąbrowy, Stradymia (dziś Stradyń), Łąkiego i Błocka w pow. kościańskim. Miał ponadto ze spadku po stryju Mikołaju części Uzarzewa i Święcina w pow. poznańskim, do których przykupił inne części. Zmarł w Poznaniu 4 X 1658 i został pochowany u tamtejszych jezuitów. Jego żoną była zaślubiona w r. 1623 Elżbieta Niegolewska, córka Macieja i Katarzyny Orzelskiej, ur. w r. 1608. Po śmierci męża trzymała z mocy praw dożywotnich starostwo kcyńskie, z którego w r. 1660 ustąpiła na rzecz syna Macieja. Umarła w Poznaniu w r. 1684 i spoczęła obok męża w podziemiach kościoła Jezuitów. Z synów najstarszy Jakub umarł młodo, Stanisław poległ pod Suczawą w r. 1653, Maciej został kasztelanem śremskim (zob.). Z córek Anna była zamężna za Kazimierzem Rogalińskim, Jadwiga zrazu za Władysławem Manieckim, potem za Fabianem Wilhelmem Rosenem, pułkownikiem królewskim, Dorota – niezamężna, Zofia za Wojciechem Kierskim, Katarzyna była ksienią w Owińskach.

 

Niesiecki; Uruski; Żychliński; – Akta do dziejów Polski na morzu, Gd. 1951 VII cz. 1; Akta sejmikowe woj. pozn., I cz. 2; Kopia pobożnej pamięci JMci Pani Elżbiety Orzelskiej, P. 1886; Listy Krzysztofa Opalińskiego do brata Łukasza, 1641–1653, Wr. 1957; Vol. leg., III 863, 938; – Arch. Państw. w P.: Akta grodz. Kalis. 259 k. 122, 266 k. 478v., 273 k. 290, 279 k. 935, Kcyń. 46 k. 333, 334, Poznań. 32 k. 428, 37 k. 324v., 363, 371, 42 k. 1139, 46 k. 286v., 359 k. 54, 663 k. 532, 665 k. 483, 666 k. 187, 673 k. 510v.–514v., 677 k. 1466v.–1469v., 684 k. 563, 692 k. 215, 725 s. 29–30, Wschow. 62 k. 475v.

Włodzimierz Dworzaczek

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Jan III Sobieski

1629-08-17 - 1696-06-17
król Polski
 

Władysław IV Waza

1595-06-09 - 1648-05-20
król Polski
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Grzegorz Knapiusz

ok. 1564 - 1639-11-10
filolog-leksykograf
 

Wacław Leszczyński

1605-08-15 - 1666-04-01
biskup warmiński
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.