INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Leon Malhomme (Malhomme de la Roche)     

Leon Malhomme (Malhomme de la Roche)  

 
 
Biogram został opublikowany w 1974 r. w XIX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

 Malhomme (Malhomme de la Roche) Leon (1888–1940), pracownik służby zagranicznej RP, wicewojewoda śląski; ur. 17 I w Petersburgu, był synem Mikołaja i Julii z Orłowskich. Rodzina Malhomme’ów, pochodzenia francuskiego, z końcem XVIII w. wyemigrowała do Polski, gdzie szybko się naturalizowała; w powstaniu 1831 r. brali udział dwaj Malhomme’owie (Leon i Stanisław), a ojciec M-a wraz ze swym bratem uczestniczyli w powstaniu 1863 r. M. ukończył gimnazjum w Petersburgu, a następnie studiował na uniwersytecie w Petersburgu i Dorpacie, gdzie ukończył prawo. W czasie studiów był czynnym członkiem korporacji «Polonia». Po powstaniu Państwa Polskiego rozpoczął pracę w Min. Spraw Zagran. w Warszawie, gdzie od 23 XI 1918 do 31 XII 1928 był kierownikiem referatu konsularnego. W r. 1922 był przewodniczącym międzyministerialnej komisji do uporządkowania prac w polskich placówkach służby zagranicznej w Związku Radzieckim; w l. 1922–8 był delegatem Polski do Ligi Narodów na konferencje międzynarodowe dla spraw uchodźców rosyjskich; w 1925 przewodniczył delegacji polskiej w mieszanej komisji polsko-radzieckiej do likwidacji zatargów granicznych. Od 1 I 1929 M. był konsulem generalnym w Bytomiu, a od 1 VII 1931 w Opolu. Prace jego na Śląsku Opolskim cechowała wybitna aktywność, którą m. in. podkreślił w swej antypolskiej książce F. W. Oertzen „Polen an der Arbeit” (1932) w rozdziale «Herr M. reitet aus»: «Jest trudem nielada, jeśli polski konsul generalny w Opolu w ciągu niewielu miesięcy uczestniczy w charakterze reprezentacyjnym w nie mniej niż 62 imprezach mniejszości polskiej na G. Śląsku». Władze niemieckie wobec wzmożonego prześladowania żywiołu polskiego w Niemczech domagały się odwołania M-a. Z dn. 1 I 1933 został radcą dla spraw emigracyjnych w Ambasadzie RP w Paryżu, a 1 II 1934 objął placówkę w Morawskiej Ostrawie, która z jego przyjściem została podniesiona do stopnia Konsulatu Generalnego.

Nominacja M-a na stanowisko zajmowane przedtem przez ugodowego K. Ripę była spowodowana przyjęciem ostrego kursu antyczechosłowackiego przez polskie Min. Spraw Zagran. Jako konsul gen. w Morawskiej Ostrawie M. wykazywał również wielką ruchliwość i aktywność, otaczał opieką życie mniejszości polskiej, uczestniczył we wszystkich ważniejszych uroczystościach polskich od Jabłonkowa po Bogumin. Zarazem jednak w myśl poleceń Centrali prowadził działalność zmierzającą do storpedowania ugody między mniejszością polską a Czechami. Z jego inicjatywy został założony zależny od Konsulatu „Dziennik Polski”. M. przeprowadził dywersję w szeregach działającej na Śląsku Zaolziańskim Polskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej (której kierownictwo decydowało się na współpracę z socjalistami czeskimi) przez utworzenie konkurencyjnej partii socjalistycznej, a mianowicie Polskiej Partii Socjal-Demokratycznej z Augustynem Łukoszem na czele. Konsulat w Morawskiej Ostrawie kierowany przez M-a wykorzystywał patriotyzm polskiej mniejszości dla realizowania polityki antyczechosłowackiej i zwalczania polskich socjalistów zaolziańskich. Naraził się władzom czechosłowackim do tego stopnia, że nie uzyskał «exequatur» i na żądanie ministra spraw zagranicznych E. Beneša został z dn. 15 V 1935 odwołany. Został wówczas przekazany do dyspozycji Min. Spraw Wewnętrznych, które mianowało go drugim (obok Tadeusza Saloniego) wicewojewodą śląskim. Po przyłączeniu Zaolzia do Polski w r. 1938 był M. najbliższym współpracownikiem wojewody Michała Grażyńskiego w prowadzeniu nacjonalistycznej polityki antyczeskiej i antylewicowej na tym terenie.

Po wybuchu drugiej wojny światowej M. wyjechał do swojej posiadłości koło Mołodeczna na Wileńszczyźnie. Tam 22 IX 1939 został aresztowany przez organa radzieckie. Był internowany w Starobielsku. Zamordowany został najprawdopodobniej w Charkowie.

Był odznaczony m. in. Orderem Odrodzenia Polski i orderami zagranicznymi. Żonaty był dwukrotnie: w r. 1921 z Amelią z Kunickich (zm. 1932) i w r. 1933 z Heleną Kurczówną; oba małżeństwa były bezdzietne.

 

Łoza, Czy wiesz, kto to jest?; Rocznik służby zagranicznej RP wg stanu na 1 IV 1938, W. 1938 s. 204; – Chlebowczyk J., Nad Olzą. Śląsk Cieszyński w wiekach XVIII, XIX i XX, Kat. 1971; Kozeński J., Czechosłowacja w polskiej polityce zagranicznej w l. 1932–8, P. 1964; Spychalski S., L. M., konsul gen. RP w Bytomiu i Opolu…, „Katolik” 1958 nr 9 (fot.); – Kot S., Listy z Rosji do gen. Sikorskiego, Londyn 1965; Wspomnienia Opolan W. 1960–5 I 286–307 (wspomnienia S. Spychalskiego), II (fot. po s. 288); – „Dzien. Pol.” 1935 nr 42, 51 (portret); „Ewangelik” 1935 nr 23; „Nowiny Śląskie” 1935 nr 21; „Prawo Ludu” 1934 nr 6; „Robotnik Śląski” 1934 nr 7; „Śląska Brygada” 1935 nr 12–3 (portret); – Materiał dostarczony przez Ludwika Brożka.

Red.

 
 

Powiązane zdjęcia

   

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.