INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Ludwik Kicki     
Biogram został opublikowany w latach 1966-1967 w XII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Kicki Ludwik (1791–1831), adiutant księcia Józefa Poniatowskiego, pułkownik wojsk Ks. Warsz., generał WP. Ur. 12 IX w Warszawie, syn Onufrego, koniuszego w. kor., kasztelana Ks. Warsz., i Józefy Szydłowskiej, wojewodzianki płockiej. Karierę wojskową rozpoczął 1 I 1807 r., wstępując w stopniu podoficera do 1. p. piechoty. Dn. 6 VI t. r. przeniesiony został w stopniu podporucznika do 1 pułku lekkokonnego gwardii cesarsko-francuskiej. Dn. 15 I 1808 r. został adiutantem polowym przy gen. dywizji Aleksandrze Rożnieckim. Na tym stanowisku, mianowany porucznikiem, brał udział w bitwie pod Raszynem, w której się odznaczył, oraz przy zajęciu Sandomierza i wyzwoleniu Lwowa. Otrzymał wówczas krzyż wojskowy. Dn. 8 VIII 1810 r. awansował na kapitana 11 p. ułanów, a 31 XII 1811 J. Poniatowski mianował K-ego swoim adiutantem polowym. Przy boku Poniatowskiego brał udział w walkach V korpusu w wyprawie moskiewskiej, odznaczył się w bitwach pod Smoleńskiem, Borodino i nad Berezyną. Dn. 11 X 1812 r. otrzymał w Moskwie z rąk Napoleona Krzyż Legii Honorowej. W odwrocie towarzyszył kontuzjowanemu ks. Józefowi do Warszawy. W r. 1813 walczył nadal przy Poniatowskim, w bitwie pod Lipskiem (19 X 1813) skoczył wraz z Poniatowskim do Elstery i choć ranny, przedostał się na drugi brzeg rzeki. Dn. 19 X 1813 r. dostał się do niewoli rosyjskiej, skąd dzięki przyjacielowi rodziny Kickich, Litwinowi Huwaldowi, oficerowi rosyjskiemu, został wkrótce zwolniony. „Gazeta Korespondenta Warszawskiego” (13 XI 1813) przedstawiła relację o śmierci Poniatowskiego wg sprawozdania K-ego.

Po utworzeniu Królestwa Kongresowego K. uzyskał 20 I 1815 r. stopień majora i został przydzielony do szwadronu wzorowych strzelców konnych. Dn. 20 VI 1815 r. mianował go w. książę Konstanty swoim adiutantem polowym i awansował do stopnia podpułkownika. Dn. 11 IX 1815 r. otrzymał krzyż rosyjski Św. Anny II kl. Awansował na pułkownika 18 X 1820 r., lecz jak wielu innych zażądał uwolnienia od służby. Dymisję z prawem noszenia munduru otrzymał 22 III 1821 r. Przed wystąpieniem z wojska zawarł K. związek małżeński z Zofią Matuszewiczówną (21 XII 1796 – 5 XI 1822), córką Tadeusza, posła na Sejm Czteroletni, ministra skarbu Ks. Warsz. Prowadził odtąd spokojne życie ziemianina w otrzymanych po śmierci ojca w r. 1820 wsiach: Jaszczów, Starościce i Białka w pow. lubelskim. Wówczas też był czynnym członkiem loży Bracia Polacy Zjednoczeni. W r. 1829 otrzymał urząd szambelana.

K. nie należał do związków spiskowych, ale interesował się wszystkim, co dotyczyło sprawy narodowej. Na wiadomość o przygotowywanym spisku miał zawołać: «pistolety i pałasz są u mnie gotowe… do was należę, będę wasz aż do śmierci» (Barzykowski). O wybuchu powstania 1830 r. K. doniósł płkowi Maciejowi Rybińskiemu i płkowi Piotrowi Szembekowi i wezwał ich do przybycia z pułkami do Warszawy. Wyjechał do Błonia do płka Szembeka i wraz z nim wprowadził do Warszawy, witany entuzjastycznie, 1 p. strzelców. Następnie 3 XII 1830 r. z Władysławem Zamoyskim udał się do Modlina, aby zająć twierdzę będącą w rękach Rosjan. K. wymógł na pułkowniku polskim dowodzącym twierdzą poddanie jej bez wystrzału. W drodze powrotnej do Warszawy złamał nogę i unieruchomiony, przesłał Józefowi Chłopickiemu raport o zajęciu twierdzy. W okresie rekonwalescencji zawarł 26 I 1831 r. związek małżeński z siostrzenicą swoją Anną Natalią Bisping, córką Piotra, marszałka wołkowyskiego, i Józefy z Kickich, z którą miał córkę Ludwikę, zmarłą w młodości. Po wyleczeniu się przybył K. 18 II 1831 r. do Okuniewa, głównej wówczas kwatery wojska, gdzie otrzymał dowództwo brygady strzelców konnych, przyłączonej do dywizji gen. Jana Skrzyneckiego. Brygada K-ego składała się z 2 p. ułanów, 2 p. mazurów i dwóch szwadronów karabinierów. W bitwie pod Białołęką 24 II K. osłaniał przez cały dzień działa dywizji Skrzyneckiego, później z oddanymi mu pod dowództwo trzema szwadronami 5 p. ułanów wziął udział w walce. Wezwany pod Grochów wraz z swoją brygadą i pułkiem strzelców Antoniego Giełguda szedł w kierunku Grochowa, rozbił korpus gen. T. Geismara, zdobył 5 dział i 2 sztandary i doszedł pod Dębe Wielkie. Udziału w bitwie nie wziął. Rząd Narodowy mianował K-ego 9 III 1831 r. generałem brygady jazdy, złożonej z 2 i 5 p. ułanów i włączonej do dywizji jazdy dowodzonej przez gen. Kazimierza Skarżyńskiego. K. wziął udział w akcji przeciw VI korpusowi gen. Rosena na szosie brzeskiej. Wzmocniony piechotą i artylerią atakował straż tylną Geismara w Wawrze (31 III). Za połowiczny sukces częściowo obwiniano K-ego, który zbyt późno i dość słabo uderzył. Dn. 2 IV K. otrzymał rozkaz udania się z Mińska za główną kwaterą przez Kałuszyn do Siennicy. Początkowo działał samodzielnie, obarczony misją wywiadu dla uzyskania wiadomości o ruchach J. K. Dybicza, stoczył wówczas potyczkę artyleryjską pod Żelechowem. Brał udział w wyprawie J. Prądzyńskiego na Siedlce, mając pod swymi rozkazami 2 p. ułanów, dwa szwadrony 2 p. mazurów. Rozbił pod Wodyniami w nocy 9/10 IV dwa szwadrony huzarów brygady Sieversa, a 10 IV rozbił szarżą resztę tej brygady pod Domańcami. W walce uczestniczył osobiście wraz ze sztabem. Kiedy dotarli pod Iganie, K. doradzał odwrót – ze względu na przewagę Rosena – ale gdy Prądzyński zdecydował się na bitwę, atak rozpoczął 1 i 8 p. piechoty K-ego. Brał K. również udział w potyczce pod Mińskiem (24 IV), gdzie, osłaniając odwrót I. Giełguda, brygada K-ego złamała pułk huzarów łubieńskich i szarżowała, choć bez powodzenia, na piechotę rosyjską. W pierwszych dniach maja K. przedstawił Skrzyneckiemu plan natarcia na Brześć, gdzie były składy żywności i artylerii, i prosił o powierzenie mu tej wyprawy, lecz Skrzynecki planu nie akceptował. W czasie bitwy pod Ostrołęką K. walczył na czele brygady złożonej z 2, 3, 5 p. ułanów. W czasie natarcia dn. 26 V 1831 r. zginął ugodzony pociskiem artyleryjskim. Pochowany niedaleko pola bitwy w kierunku wsi Rudki. Rozkaz dzienny wydany z okazji śmierci K-ego określał go jako męża «waleczności prawdziwie heroicznej». Bohaterskiej śmierci K-ego poświęcił artylerzysta B. Gurowski „Wiersz na zgon gen. L. K-ego poległego pod Ostrołęką 26 V 1831” (W. 1831). Wspomniał o nim też Bruno Kiciński w wierszu pt. „Dwa dni zwycięstw” (W. 1831). Juliusz Kossak namalował obraz przedstawiający żołnierzy zgromadzonych wokół osuwającego się z konia K-ego, a Antoni Oleszczyński obraz przedstawiający rannego K-ego na tle pola bitwy.

 

Litografia Villaina w B. Pol. w Paryżu. W. Enc. Ilustr.; Enc. Wojsk.; Boniecki, Album powstania listopadowego, Lw. 1903 s. 53; Zbiory Pawlikowskich. Katalog, Wr. 1960; – Callier E., Bitwy i potyczki stoczone przez wojsko polskie w r. 1831, P. 1887; Jabłonowski S., Wspomnienie o baterii pozycyjnej artylerii konnej gwardii królewsko-polskiej, Kr. 1916 s. 48; Jarski Ż., Iganie, P. 1926 s. 48, 56, 59, 63, 66; Kozłowski E., Gen. Józef Bem, Wr. 1958; Kunaszowski H., Życiorysy uczestników powstania listopadowego, Lw. 1880 s. 32; Łuniński E., Napoleon, Legiony i Księstwo Warszawskie, W. 1912; Małachowski-Łempicki, Wykaz pol. lóż wolnomularskich, s. 227; Nabielak L., L. K. gen. wojsk polskich (1791–1831), „Roczn. Tow. Hist. Liter. w Paryżu” (P.) T. 1: 1878 s. 190– 232; Przewalski S., Gen. Maciej Rybiński, Wr. 1949; Przewodnik po polach bitew wojny polsko-rosyjskiej 1830–1831, pod red. O. Laskowskiego, W. 1931; Puzyrewski A. K., Wojna polsko-ruska 1831, W. 1899 s. 31, 168; Skałkowski A. M., O cześć imienia polskiego 1830–1831, Lw.–W. 1908; Sokołowski A., Dzieje powstania listopadowego 1830–1831, Wiedeń [b. r.] s. 196, 201; Tokarz W., Armia Królestwa Polskiego (1815–1830), Piotrków 1917 s. 206, 296; tenże, Bitwa pod Ostrołęką, P. 1922; tenże, Wojna polsko-rosyjska 1830 i 1831, W. 1930; – Barzykowski, Historia powstania, I, II, III; Mierosławski L., Powstanie narodu polskiego w 1830 i 1831, Paryż 1846 II 213, 224, 307, 396, 401, 411; Powstanie listopadowe w dokumentach i pamiątkach Biblioteki Polskiej w Paryżu, London 1952 s. 289, 327; Prądzyński I., Pamiętnik historyczny i wojskowy o wojnie polsko-rosyjskiej w r. 1831, Pet. 1898 s. 8, 95, 97, 117, 158; Straszewicz J., Les Polonais et les Polonaises de la Révolution du 29 novembre 1830…, Paris 1836 (podob.); Zamoyski W., Pamiętnik posłużyć mający do historii pierwszych dni powstania Polski 1830 r., „Roczn. Tow. Przyj. Nauk Pozn.” 1866 t. 4 s. 45; Źródła do dziejów wojny polsko-rosyjskiej 1830–1831 r., Wyd. B. Pawłowski, W. 1931 – 3 I, II, III; – B. Ossol.: rkp. 5446, 9871.

Irena Homola

 

 
 

Powiązane artykuły

 

Księstwo Warszawskie

Po pokonaniu – w grudniu 1805 roku – armii austriacko-rosyjskiej pod Austerlitz (Sławkowo na Morawach) cesarz Napoleon I zawarł pośpiesznie pokój z Austrią, rezygnując z kontynuowania......

Obrona Warszawy w 1831 r.

Powstańcy i cywile opanowali miasto już 30 listopada 1830 r. Namiestnik carski i garnizon rosyjski ewakuował się. Warszawa stała się centrum polityczno-administracyjnym i wojskowym powstania listopadowego,......
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.