INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Ludwik Posadzy     

Ludwik Posadzy  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1982-1983 w XXVII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Posadzy Ludwik, pseud. Brat mniejszy (1878–1939), filozof, pedagog, bibliotekarz. Ur. 3 VIII w Szymborzu pod Inowrocławiem, w rodzinie chłopskiej, był synem Franciszka, właściciela 20-hektarowego gospodarstwa, i Katarzyny z domu Pieczonka. Ukończył szkołę ludową we wsi rodzinnej, następnie uczęszczał do gimnazjum klasycznego w Inowrocławiu, gdzie w r. 1899 zdał maturę. W t. r. zapisał się na Wydział Filozoficzny uniwersytetu w Berlinie, studiował filozofię, historię i filologię polską. Przedmiotem jego zainteresowań była przede wszystkim filozofia dziejów. Z inspiracji prof. K. Breysiga napisał swe pierwsze studium Gabriel Tarde’s Gesetze der Nachahmung („Beilage zur Allgemeinen Zeitung” 1903 nr 73–5). Głęboki wpływ na ukształtowanie osobowości P-ego wywarł Adam Mickiewicz, którego stawiał w rzędzie najgłębszych historiozofów. Jego poglądami zajął się w rozprawie L. Cl. de Saint-Martin, Franz von Baader und Adam Mickiewicz im Kampfe gegen die moderne Philosophie („Lucifer-Gnosis”; Berlin 1905 nr 25–8). Jako prezesowi Tow. Naukowego Studentów Polskich i działaczowi wśród kolonii polskiej, senat uniwersytetu berlińskiego wytoczył P-emu w r. 1902 proces dyscyplinarny, zakończony «consilium abeundi». Tuż przed ostatecznym egzaminem musiał P. opuścić Berlin. Tytuł doktora filozofii uzyskał w Münster na podstawie rozprawy Der emwicklungsgeschichtliche Gedanke bei Herder (P. 1906). Zamieszkał następnie w Poznaniu. W l. 1906–10 uczył historii i literatury polskiej na tajnych kompletach młodzieży gimnazjalnej. Równocześnie wygłaszał w Poznaniu i wielu miastach Wielkopolski cykle wykładów dla inteligencji polskiej. W r. 1907/8 uzyskał prywatne stypendium na wyjazd do Paryża i Londynu. Wynikiem tej podróży była praca o charakterze historiozoficznym O posłannictwie narodów europejskich. Pomysły do filozofii dziejów Francji, Niemiec i Polski (Inowrocław 1909).

Z okazji pięćsetletniej rocznicy bitwy pod Grunwaldem P. wygłosił w Inowrocławiu w lipcu 1910 przemówienie. Ścigany w związku z tym przez policję pruską wyjechał do Krakowa. Tu nawiązał bliższe kontakty m. in. z Ignacym Chrzanowskim, Wincentym Lutosławskim, Stanisławem Pigoniem, Adamem Skałkowskim i grupą Elsów. W l. 1912–13 wyjechał ponownie za granicę (Włochy, Szwajcaria), tym razem w celach ściśle pedagogicznych. W Rzymie poznał Marię Montessori, której metoda pedagogiki stosowana w wychowaniu najmłodszych dzieci («de case dei bambini») wielce go zainteresowała. W Bazylei, Zurychu, Fryburgu zwiedził znaczniejsze zakłady wychowawcze (écoles maternelles). Po powrocie do kraju objął wykłady (historia, literatura, pedagogika) w Seminarium dla Nauczycielek Ludowych i Ochroniarek Stefanii Marciszewskiej w Warszawie (następnie w Kawęczynie pod Sochaczewem). Po wybuchu wojny władze rosyjskie internowały go, jako poddanego pruskiego, i zesłały do Kazania nad Wołgą, gdzie przez pięć lat prowadził wraz z żoną Stefanią sierociniec dla dzieci polskich. Jednocześnie uczył w szkole parafialnej dla dzieci wygnańców z kraju. W czerwcu 1920 z grupą pięciorga najmłodszych dzieci sierocińca wrócił do Poznania. Tu przez trzy lata prowadził wykłady z historii Polski na systematycznych kursach oświaty pozaszkolnej zorganizowanych przez Kuratorium Okręgu Szkolnego Poznańskiego. Od kwietnia 1923 pracował w Bibliotece Uniw. Pozn. (najpierw jako asystent biblioteczny, a od r. 1934 jako bibliotekarz). Brał też udział w pracach «Tow. Czytelni Ludowych». Równocześnie prowadził badania nad wychowaniem w Polsce, uwzględniając szczególnie okres pierwiastkowy dziecka. W l. 1923–39 wychodziły pod jego redakcją, przy współpracy żony, tomiki „Biblioteki Wychowania Przedszkolnego” (ogółem 16). Obejmowały one wszystkie potrzeby rozwojowe dziecka od zarania życia aż do chwili rozpoczęcia nauki w szkole (t. 12 stanowiły „Powiastki i bajki” S. Jachowicza, 1934, wyd. przez P-ego i z jego wstępem). W r. akad. 1930/1 objął na Wydziale Humanistycznym Uniw. Pozn. wykłady zlecone dotyczące dziejów wychowania przedszkolnego w Polsce, a w rozprawach i licznych artykułach poruszał problematykę społeczną, religijną i wychowawczą. Artykuły ogłaszał w „Kurierze…” i „Dzienniku Poznańskim” oraz w „Przewodniku Katolickim”, m. in. cotygodniowe komentarze do Ewangelii (pod. pseud. Brat mniejszy). Oddzielnie opublikował O wychowaniu młodzieży włościańskiej. Rozprawa nagrodzona 1-szą nagrodą na konkursie jubileuszowym Związku Poznańskich Kółek Rolniczych w 1926 r. (P. 1926), Polska nie ma czasu czekać… (P. 1926); artykuły umieszczane w różnych pismach z pierwszych lat dwudziestolecia zebrał w tomie I „Biblioteki Filareckiej” pt. Odrodzić Polskę w Chrystusie. Zagadnienia religijne, wychowawcze i społeczne (P. 1928). Z własnymi przedmowami wydał pracę Augusta Cieszkowskiego „O ochronach wiejskich” (P. 1922) oraz „Nieznane listy Adama Mickiewicza do Konstancji Łubieńskiej” (P. 1924), przełożył i wstępem poprzedził „Krótką powieść o Antychryście” W. Sołowiewa (P. 1924). Ostatnią pracą P-ego, która miała być podstawą do niedoszłej do skutku z powodu wybuchu wojny habilitacji, było obszerne studium Poglądy pedagogiczne Adama Mickiewicza (P. 1937, nagrodzone przez PA U). Aresztowany przez gestapo 3 XI 1939, został zamordowany w Forcie VII w Poznaniu.

P. był żonaty (1914) ze Stefanią Marciszewską (zob. Stefania Posadzy). Małżeństwo Posadzych było bezdzietne; adoptowaną córką była Rozalia z grona przywiezionych z Rosji dzieci.

 

Fot. w materiałach Red. PSB; – Słown. Pracowników Książki Pol., W. 1972 (K. Rohozińska-Owczarek, bibliogr); – Baumgart J., Ludwik Posadzy, „Przegl. Wpol.” R. 2: 1946 nr 5 s. 145–7 (fot.); tenże, Wspomnienie o śp. Ludwiku P-m, „Przegl. Bibliot.” R. 14: 1946 s. 145–8; Berkan K., Dr Ludwik Posadzy, „Rycerz Niepokalanej” R. 26: 1947 nr 8–9 (fot.); Dębicki Z., Iskry w popiołach, P. [1931] s. 111–12; – Pigoń S., Z Komborni w świat, Wyd. 4., Kr. 1957; Posadzy L., Lebenslauf, w: Der entwicklungsgeschichtliche Gedanke bei Herder, P. 1906 s. 107–8; – IBL PAN: Kartoteka bibliograficzna; – Korespondencja prywatna i wspomnienia rodziny.

Na podstawie materiału nadesłanego przez Wiktorię Posadzy opracowała

Red.

 
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Józef Czechowicz

1903-03-15 - 1939-09-09
poeta awangardowy
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Józef Sare (Saare, Sarre)

1850-09-01 - 1929-03-23
budowniczy
 

Feliks Młynarski

1884-11-20 - 1972-04-13
działacz polityczny
 

Janusz Strzałecki

1902-05-03 - 1983-03-30
malarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.