INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Ludwik Strojek     
Biogram został opublikowany w latach 2006-2007 w XLIV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Strojek Ludwik (1887–1956), legionista, dyrektor Archiwum Aktów Dawnych miasta Krakowa.

Ur. 29 IX w Krakowie, pochodził z wielodzietnej rodziny Piotra (ok. 1848–1903) i Marii z Piórków.

S. uczęszczał do Gimnazjum św. Jacka w Krakowie, gdzie działał w organizacji młodzieży gimnazjalnej «Promieniści» i uzyskał 4 VI 1907 świadectwo dojrzałości. W l. 1907–14 studiował z przerwami historię i literaturę polską na Wydz. Filozoficznym UJ; podczas studiów był członkiem stow. młodzieży studenckiej «Promień». Równocześnie od 8 XI 1910 pracował w Muz. Narodowym w Krakowie na stanowisku prowizorycznego urzędnika i pomocnika kancelaryjnego. Po wybuchu pierwszej wojny światowej wstąpił 10 IX 1914 do Legionów Polskich. Był przydzielony do Centralnego Biura Werbunkowo-Ewidencyjnego Naczelnego Komitetu Narodowego jako referent, następnie zastępca kierownika, a od września 1915 jako kierownik Ekspozytury Centralnego Urzędu Ewidencyjnego w Warszawie. Dn. 10 IX t.r. uzyskał stopień chorążego. Od 17 X do 3 XI 1916 działał w sztabie Komendy Legionów, od 23 IV 1917 był kierownikiem referatu ewidencyjnego przy Krajowym Inspektoracie Zaciągu do WP w Warszawie, a od 29 IV t.r. kierownikiem Centralnego Urzędu Ewidencyjnego Legionów Polskich w Piotrkowie. W związku z «kryzysem przysięgowym» został internowany 6 III 1918. W odrodzonej Polsce od 23 XII 1918 do 6 III r.n. kierował sekcją Oddz. Ewidencyjnego Naczelnego Dowództwa. Potem pracował w MSWojsk., gdzie był szefem Sekcji Ewidencyjnej Dep. Personalnego (do 25 II 1921) i równocześnie od 20 II 1920 szefem Archiwum Legionów Polskich (w randze porucznika). W r. 1922 przeszedł S. do rezerwy w stopniu kapitana i podjął 18 X t.r. działalność w Tow. Miłośników Historii i Zabytków Krakowa jako kierownik jego sekretariatu. Po wznowieniu w r. 1923 obchodów «konika zwierzynieckiego» należał do komisji «lajkonikowej» Towarzystwa i zabiegał o wznowienie stroju Lajkonika. Dn. 7 V t.r. został zatrudniony w magistracie krakowskim i oddelegowany do pracy w Archiwum Aktów Dawnych m. Krakowa (AAD) na stanowisku aplikanta. W l. 1923–6 uporządkował i powiększył akta Naczelnego Komitetu Narodowego i Legionów Polskich. Gromadził również tarcze legionowe, które przekazał do Muz. Historycznego, stanowiącego wtedy część AAD. Od 6 V 1924 do 23 II r.n. był sekretarzem Wydziału (Zarządu) Tow. Miłośników Książki w Krakowie. Jako sekretarz Oddz. Krakowskiego Zarządu Związku Legionistów Polskich zorganizował w Krakowie we wrześniu i październiku 1924 wystawę poświęconą Legionom. Był członkiem Komitetu Przyjęcia Marszałka Józefa Piłsudskiego, przed jego wizytą w Krakowie 15 XI 1924. W grudniu 1927 uczestniczył w powołaniu krakowskiego BBWR. Dn. 1 I r.n. objął w AAD stanowisko archiwariusza. W l. 1929–31 był członkiem komitetu redakcyjnego organu prasowego Oddz. Krakowskiego Związku Legionistów Polskich „Legion”. Dn. 1 X 1932 został zastępcą dyrektora AAD Adama Chmiela. T.r. prezydent Krakowa Władysław Belina-Prażmowski powierzył S-owi organizowanie miejskich uroczystości patriotycznych. W l. 1933–5 pełnił funkcję dyrektora Komunalnej Kasy Oszczędności Powiatu Krakowskiego.

Dn. 15 I 1934, po przejściu Chmiela na emeryturę, został S. dyrektorem AAD; t.r. zorganizował specjalną bibliotekę legionową i współorganizował Historyczną Wystawę Legionów Polskich w krakowskim Muz. Narodowym. Ułożył teksty tablic pamiątkowych, odsłoniętych przy ulicach Piłsudskiego i Jagiellońskiej w dwudziestą rocznicę wymarszu I Kompanii Kadrowej. Był członkiem Komitetu Budowy Kopca im. Marszałka Piłsudskiego w Krakowie, który sypano w l. 1934–7. Dn. 15 VI 1934 przekazał kierownictwo sekretariatu Tow. Miłośników Historii i Zabytków Krakowa Krystynie Pieradzkiej, a sam objął funkcję sekretarza Towarzystwa (pełnił ją do r. 1936). Po śmierci Piłsudskiego, w r. 1935, uczestniczył w pracach komitetu organizacyjnego krakowskich uroczystości pogrzebowych, a następnie w urządzeniu w Krakowie wystawy książek i grafik o zmarłym. W r. 1936 za zgodą Min. WRiOP został przewodniczącym komitetu opieki nad Stanisławem Wyspiańskim, synem poety. T.r. przeprowadził remont budynku AAD przy ul. Siennej 16 i współorganizował pierwsze «Dni Krakowa», podczas których lajkonik wystąpił w odtworzonym stroju; był też jednym z organizatorów Nadzwycz. Zjazdu Bibliotekarzy i Bibliofilów w Krakowie (10–11 XI). W l. 1936–8 był zastępcą przewodniczącego (Mariana Dąbrowskiego) sekcji organizacyjno-propagandowej Wojewódzkiego Komitetu Pomocy Zimowej Bezrobotnym w Krakowie. Podczas zebrania organizacyjnego Obozu Zjednoczenia Narodowego w Krakowie 17 VI 1937 wszedł do Rady jego sektora miejskiego. Przyczynił się do zorganizowania pierwszego konkursu szopek krakowskich (21 XII t.r.) i był członkiem jego jury.

Po wybuchu drugiej wojny światowej S. ewakuował się 2 IX 1939 z Krakowa, a następnie przekroczył granicę Rumunii, gdzie został internowany w ośrodku dla polskich uchodźców w Turnu Severin (obecnie Drobeta-Turnu Severin). W tamtejszej świetlicy wystawiono pięć spektakli «Szopki krakowskiej» wg pomysłu S-a i ze słowem wstępnym w języku polskim i rumuńskim Jana Pastwy. Do końca wojny przebywał prawdopodobnie w Rumunii. W r. 1945 wrócił S. do Krakowa i 1 X t.r. został ponownie przyjęty do pracy w Zarządzie Miejskim, a następnie oddelegowany do Muz. Przemysłu Artystycznego, kierowanego przez jego przyjaciela, Kazimierza Witkiewicza. Jako kustosz prowadził tam gabinet rycin, opracowując i powiększając uszczuplone w czasie wojny zbiory oraz współorganizował wystawy, m.in. w r. 1947 ekspozycję dzieł Stanisława Wyspiańskiego. Dn. 22 XII 1945 zasiadł w jury pierwszego powojennego konkursu szopek krakowskich. W l. 1946–9 publikował artykuły o Muz. Przemysłu Artystycznego w „Dzienniku Polskim”, „Echu Krakowa” i „Naprzodzie”. Na walnym zebraniu Tow. Miłośników Książki 14 XI 1946 został ponownie wybrany na jego sekretarza. Po upaństwowieniu 1 I 1950 Muz. Przemysłu Artystycznego i włączeniu go 1 VIII t.r. do Muz. Narodowego w Krakowie jako Oddz. Przemysłu Artystycznego pracował tam do r. 1951. Zmarł 29 XI 1956 w Krakowie, został pochowany 3 XII na cmentarzu Rakowickim. Był odznaczony m.in. Krzyżem Walecznych (1922), Krzyżem Legionowym (1926), Złotym Krzyżem Zasługi (1929) i Krzyżem Niepodległości (1931); został też mianowany w r. 1933 oficerem Orderu Korony Włoskiej, a w r. 1937 wyróżniony Srebrnym Wawrzynem Akademickim PAL.

W małżeństwie zawartym 5 VIII 1937 z Kornelią Michaliną Mądrzykowską, córką Michała Filipa Mądrzykowskiego (zob.), S. dzieci nie miał.

 

Historyczna wystawa legionowa i niepodległościowa Zagłębia Dąbrowskiego. Katalog 1904–1914–1918, Sosnowiec 1934; Katalog historycznej wystawy Legionów Polskich w Muzeum Narodowym w Krakowie, Kr. 1934; Katalog wystawy Legionów Polskich, wrzesień–październik 1924, Kr. 1924; Rejestr pracowników Muzeum Narodowego w Krakowie, Kr. 2004 I; – Bieńkowski W., Strażnicy dziejów miasta narodowej pamięci. Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa w latach 1896–1996, Kr. 1997; Brzoza C., Kraków między wojnami. Kalendarium 28 X 1918 – 6 IX 1939, Kr. 1998; Cisek J., Józef Piłsudski w Krakowie, Kr. 2003; Dubicki T., Polscy uchodźcy w Rumunii 1939–1945, W. 1995; Dzieje Krakowa, Kr. 1997 IV; Kiełbicka A., Archiwa krakowskie na tle polskiej nauki historycznej 1878–1951, Kr. 1993 s. 160–1; Kossewska E., Związek Legionistów Polskich 1922–1939, W. 2003; Lipska H., Nadzwyczajny Zjazd Bibliotekarzy i Bibliofilów ku uczczenia pamięci marszałka Józefa Piłsudskiego w Krakowie 10–11 XI 1935 r., „Przegl. Bibliot.” R. 9: 1935 z. 4 s. 202, 205; Litewka A., Tradycje Archiwum Samorządowego miasta Krakowa, w: Archiwa samorządowe w służbie mieszkańców i administracji publicznej. Referaty II Krajowego Sympozjum Archiwalnego 28–29 września 1999 r., W. 1999 s. 76–9; Szornel-Dąbrowska B., Towarzystwo Miłośników Książki w Krakowie w latach 1922–1939, Kr. 2001; – Estreicher K., Dziennik wypadków, Kr. 2003 III; Leśnodorski Z., Wśród ludzi mojego miasta, Kr. 1968 (fot.); Rocznik oficerski 1923–4, W.; – „Dzien. Pol.” 1945 nr 321 s. 14, 1956 nr 287 (nekrolog) – AP w Kr.: Gimn. i Liceum św. Jacka w Kr., sygn. GLJ 34–41 (katalogi szkolne z l. 1899–1907), sygn. GLJ 85 (protokoły egzaminu dojrzałości z r. 1907), Arch. Aktów Dawnych m. Kr., sygn. APKr 162, 166, 175 (koresp. i spraw. z l. 1923–45), Tow. Miłośników Hist. i Zabytków Kr., sygn. TMK 27, 33, 48, 50, 56, 57, Woj. Obywatelski Komitet Pomocy Zimowej Bezrobotnym w Kr., sygn. 1924/4, 1924/8, Komitet Organizacyjny Pogrzebu Józefa Piłsudskiego w Kr., sygn. IT 1036, sekretariat prezydenta Kr., bez sygnatury (wykaz uroczystości z l. 1932–8), Muz. Przem. Artyst. w Kr., sygn. MPA 8, 16, 24, 134, 178, 180, 188, 192; Arch. UJ: sygn. WF II 347, WF II 373; Arch. Urzędu M. Kr.: sygn. A 343, PRN 1957 (akta osobowe S-a); Arch. USC w Kr.: Akt małżeństwa nr 53/310, akt zgonu nr K 930/56; B. Jag.: Dok. życia społ., klepsydry, sygn. XXI 39, sygn. 224650 V k. 324 (dot. ojca S-ka, Piotra), rkp. 9116 III (dyplom nadania w r. 1937 Wacławowi Anczycowi godności honorowego członka Tow. Miłośników Hist. i Zabytków Kr.), sygn. 9573 IV k. 122, 202 (koresp. Władysława Semkowicza), sygn. Przyb. 131/57 cz. 2 (koresp. Michała Siedleckiego), sygn. Przyb. 272/70 (koresp. Henryka Jasieńskiego), sygn. Przyb. 621/75 (koresp. Aleksandra Birkenmajera), sygn. Przyb. 234/89 (koresp. Leona Płoszewskiego), sygn. Przyb. 53/91 (papiery Kazimierza Czachowskiego); B. Nauk. PAU i PAN w Kr.: rkp. 3770 t. 2 k. 54–5 (koresp. Henryka Mościckiego), rkp. 4695 t. 2 k. 1–13 (koresp. ks. Jana Fijaka); CAW: sygn. AP 1769/89/4899 (akta osobowe S-a, fot.).

Krystyna Jelonek-Litewka

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.