INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Maksymilian August Matakiewicz     
Biogram został opublikowany w 1975 r. w XX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Matakiewicz Maksymilian August Antoni (1875–1940), inżynier budownictwa wodnego, profesor i rektor Politechniki Lwowskiej, prezes Akademii Nauk Technicznych, minister robót publicznych. Ur. w Niepołomicach 27 VI, był synem Antoniego i Augusty z Kołodziejów, bratem Antoniego (zob.). W r. 1893 ukończył szkołę realną w Krakowie i podjął studia na Wydziale Inżynierii Politechniki Lwowskiej. W l. 1896–7 odbywał służbę wojskową. Dyplom inżyniera uzyskał w r. 1900. Podczas studiów, od 1 VI 1899 do 30 IV 1900, był asystentem w katedrze budownictwa wodnego Szkoły Politechnicznej we Lwowie. Pracę zawodową z tytułem adiunkta budownictwa podjął M. 1 V 1900 w okręgu tarnowskim, w oddziale regulacji rzek. W l. 1901–3 pracował w krajowym oddziale hydrograficznym we Lwowie. Równolegle w r. 1901/2 był zastępcą profesora i konstruktorem w katedrze budownictwa wodnego, wykładał też część przedmiotów budownictwa wodnego i prowadził ćwiczenia na Wydziale Inżynierii Wodnej Politechniki Lwowskiej. Następnie, po mianowaniu go inżynierem c. k. służby budowniczej, kierował budową portu na Wiśle w Nadbrzeziu, a po powrocie do Lwowa pracował w l. 1905–7 w departamencie wodnym Namiestnictwa. W r. 1905 uzyskał na Politechnice Lwowskiej doktorat nauk technicznych. Po rocznej pracy (1907–8) przy budowie wodociągu miejskiego w Tarnowie powrócił na macierzystą uczelnię. Dn. 1 I 1909 powołany został na profesora nadzwycz. budownictwa wodnego w katedrze budownictwa wodnego, zaś 1 IV 1911 mianowano go profesorem zwycz. W l. 1909–13 piastował stanowisko dziekana Wydziału Inżynierii. W l. 1901, 1905 i 1911 M. odbył dłuższe podróże zagraniczne.

Po wybuchu pierwszej wojny światowej, w okresie od 16 IX 1914 do 22 X 1917 M. brał w niej udział w stopniu porucznika armii austriackiej; w l. 1918–19 uczestniczył w walkach o Lwów. W Polsce niepodległej w l. 1919–20 piastował stanowisko rektora Politechniki Lwowskiej. Był opiekunem Związku Studentów Inżynierii Politechniki Lwowskiej oraz kuratorem Stowarzyszenia Asystentów tejże uczelni. W r. 1920 był członkiem założycielem Akademii Nauk Technicznych w Warszawie, a w l. 1930–3 jej prezesem. W l. 1921–30 wchodził do rady m. Lwowa, a w l. 1927–8 był pierwszym zastępcą komisarza rządu m. Lwowa. Od 29 XII 1929 do 4 XII 1930 sprawował funkcję ministra robót publicznych. Zasługą M-a jako ministra było odrzucenie, mimo różnych nacisków, niekorzystnej dla Polski oferty koncernu A. Harrimana na monopol elektryfikacji znacznej części kraju. Brał udział w pracach Rady Technicznej przy Min. Robót Publ., a od r. 1933 był członkiem Rady Technicznej przy Min. Komunikacji i członkiem komisji tego resortu dla spraw regulacji Wisły. Wykonał wiele projektów i ekspertyz w zakresie budowy zakładów o sile wodnej.

M. był autorem wielu prac naukowych, podręczników akademickich oraz ponad 1 500 artykułów dotyczących hydrauliki, budownictwa wodnego i robót publicznych. Z podręczników należy wymienić m. in.: Zasady budowy wodociągów (Lw. 1914), Budowa jazów (Lw. 1920), Regulacja rzek (Lw. 1923), Żegluga śródziemna i budowa dróg wodnych (W. 1931), Zasady wyzyskania sił wodnych, pomiary i obliczenia wodne (Lw. 1936). Artykułami zasilał stale „Czasopismo Techniczne”, którego był w l. 1919–20 redaktorem naczelnym, a następnie członkiem Komitetu Redakcyjnego. Do najważniejszych prac naukowych M-a należą m. in.: Drogi wodne w Polsce (Lw. 1917), Regulacja Wisły (W. 1920), Ogólna formuła na średnią chyżość przepływu w łożyskach rzecznych i kanałowych (Lw. 1925), O najważniejszych problemach gospodarstwa wodnego w Polsce (W. 1929), Żegluga śródziemna i budowa dróg wodnych (W. 1931), Oznaczenie największych odpływów w potokach i rzekach ze szczególnym uwzględnieniem małych zlewni (Lw. 1935). M. był członkiem Tow. Naukowego we Lwowie (od r. 1920) i Warszawskiego Tow. Naukowego (od r. 1937), członkiem honorowym Polskiego Tow. Politechnicznego we Lwowie (od r. 1931) i członkiem jego zarządu oraz członkiem Akademii Pracy im. Masaryka w Pradze. W r. 1927 został odznaczony Komandorią Orderu Polonia Restituta. Zmarł 3 II 1940 we Lwowie, gdzie do ostatnich dni życia pracował na Politechnice. Z małżeństwa (od r. 1906) z Heleną Zaleską miał córkę.

 

W. Enc. Powsz., (PWN); Łoza, Czy wiesz, kto to jest?; Olszewicz, Lista strat kultury pol.; Peretiatkowicz A., Sobeski M., Współczesna kultura polska, P. 1932; – Akademia Nauk Technicznych 1920–1932, W. 1932 s. 39–41, toż, 1933–1937, W. 1937 s. 24–5 (życiorys i bibliogr. prac); Album Inżynierów i Techników w Polsce, Lw. 1932 I cz. 1 s. 15 i n.; Madajczyk Cz., Spory wokół sprawy elektryfikacji Polski (1926–1930), w: Najnowsze Dzieje Polski z lat 1914–1939, 1962 V 192–3; Politechnika Lwowska, jej stan obecny i potrzeby, Lw. 1932 s. 18 i n.; Polskie Towarzystwo Politechniczne we Lwowie 1877–1937, s. 31–2, 40 (fot.), 42, 45; – Skład Towarzystwa Naukowego we Lwowie w 1936 r., Lw. 1937; Sławoj-Składkowski F., Strzępy meldunków, W. 1936; – „Roczn. Tow. Nauk. Warsz.” T. 30: 1937 s. 118–21 (życiorys i bibliogr. prac); – AAN: Min. Wyznań Religijnych i Oświecenia Publ. t. 4 300 (Akta personalne M-a); – Informacje prof. Z. Rudolfa z 26 II 1973.

Janusz Kaliński

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.