INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Maksymilian Bruno Sierakowski h. Ogończyk     

Maksymilian Bruno Sierakowski h. Ogończyk  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1996-1997 w XXXVII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Sierakowski Maksymilian Bruno h. Ogończyk (zm. 1790), poseł na sejmy, kasztelan płocki, marszałek Trybunału Kor. Był synem Hieronima i Antoniny z Lasockich, bratem bpa inflanckiego Antoniego Macieja (zob.).

W czasie bezkrólewia w r. 1764, 6 II na sejmiku w Raciążu, S. został obrany sędzią kapturowym z pow. płockiego. Z tytułem buńczucznego woj. płockiego podpisał elekcję Stanisława Augusta. Dn. 5 IV 1765 został wojskim mniejszym płockim, na wojstwo większe awansował 7 III 1774, a 22 XII t.r. postąpił na podsęstwo ziemskie płockie. W r.n. 22 XI został podkomorzym płockim. Dn. 31 I 1775 został wraz z innymi członkami rodu mianowany hrabią przez dwór austriacki (od dworu pruskiego otrzymał ten tytuł 13 VI 1776). Obrany posłem z woj. płockiego podpisał na sejmie 1776 r. akt konfederacji i został obrany na konsyliarza Rady Konfederacji. Dn. 4 X 1776 zabrał głos, krytykując zbytnią rozrzutność poprzedniego sejmu, który poprzez zbyt wysokie darowizny i pensje spowodował deficyt w skarbie. Powołując się na wręczone mu instrukcje, wniósł projekt uchwały, w którym żądał ścisłego rozliczenia Komisji Skarbu Kor. z «wyciśnionych od obywatelów» podatków, ponadto postulował przywrócenie uchwały z r. 1764 nakazującej lustrację starostw co pięć lat, skasowanie nadań prawem emfiteutycznym oraz skrytykował sposób pobierania czopowego i podatku od papieru stemplowego. Ponownie przemawiał 19 X 1776, chwaląc KEN i proponując zwiększenie jej funduszy przez zwrot zagarniętych dóbr pojezuickich; w imieniu województwa dziękował bpowi Michałowi Poniatowskiemu za finansowe wsparcie szkół w diec. płockiej. Dn. 14 V 1777 Stanisław August nadał S-emu Order św. Stanisława. Na sejmie 1778 r. (7 X) został S. wybrany z prowincji wielkopolskiej do deputacji sejmowej dla sprawdzenia rachunków Komisji Skarbu Kor. Dn. 23 X w odpowiedzi na krytykę bronił Rady Nieustającej, podkreślając jej kompetencje i zasługi dla kraju. W sześć dni później głosował za uznaniem działalności Rady Nieustającej.

Wybór S-ego na posła podczas sejmiku raciążskiego w lipcu 1780 nie budził żadnych kontrowersji wśród płockiej szlachty. Powołany na członka deputacji do egzaminowania KEN pochlebnie wyrażał się 19 X o działalności Komisji i poświęceniu jej członków z bpem płockim Michałem Poniatowskim. Był przeciwko przyjęciu „Zbioru praw” Andrzeja Zamoyskiego; 31 X 1780 domagał się podpisania wniesionego projektu o odrzuceniu kodeksu przed przystąpieniem do dalszych obrad.

Dn. 5 V 1781 S. został mianowany kasztelanem płockim. Był na sejmie 1782 r. i został wówczas powołany na sędziego sejmowego na kadencję piątą, przypadającą od 1 VI 1784. W r. 1783 został wybrany na deputata do Trybunału Kor. z woj. płockiego, a następnie na marszałka Trybunału. Podczas kadencji uskarżał się (list do króla z 3 IX 1784) na zamieszki w Lublinie, spowodowane przez woj. wileńskiego Karola Radziwiłła. W r. 1784 odznaczony został Orderem Orła Białego. Sejm grodzieński 1784 r. powołał S-ego na sędziego sejmowego na kadencję drugą, przypadającą od 1 VI 1785. Na sejmie tym pretendował do urzędu komisarza Komisji Skarbu Kor., jednakże 16 X rozstrzygnięto, iż jako aktualnie urzędujący marszałek trybunalski nie ma do tego prawa. Po raz kolejny na sędziego sejmowego wybrał go sejm 1786 r. na kadencję piątą od 1 VI 1788.

S. silnie związany z dominującą w woj. płockim partią królewską rywalizował z rodziną Zielińskich z kaszt. rypińskim Ludwikiem na czele. W jej wyniku doszło do starć na sejmiku deputackim w r. 1787 i do trudności w przygotowaniu sejmików poselskich w r. 1788. Mimo mediacji prymasa Poniatowskiego i próby ustalenia kompromisowej listy posłów sejmik po zagajeniu S-ego uległ rozdwojeniu. Król zdecydował się uznać posłów wybranych przez część sejmiku kierowaną przez S-ego i cieszących się poparciem większości szlachty płockiej. W instrukcji sejmikowej posłów tych zobligowano, aby polecili S-ego względom króla.

Akt konfederacji sejmowej podpisał z opóźnieniem 16 X 1798, jednak prawdopodobnie później wycofał się z obrad. W liście wystosowanym 28 III 1790 do króla prosił o nadanie Orderu św. Stanisława zięciowi – kaszt. sierpskiemu Kajetanowi Mlickiemu i synowi Antoniemu, chorążemu zawkrzeńskiemu, pełniącemu wówczas funkcję deputata do Trybunału Kor. S. skarżył się królowi na słabe zdrowie i zapowiadał wyjazd z Warszawy. Niewątpliwie do końca życia zaliczał się do grona zwolenników królewskich i cieszył się znacznymi wpływami w woj. płockim. Dn. 15 VII 1790 S. zagaił sejmik gospodarski woj. płockiego i ziemi zawkrzeńskiej w Raciążu oraz odczytał uniwersał powołujący Wojewódzką Komisję Porządkową Cywilno-Wojskową. S. był właścicielem wsi Łęg (od r. 1773) i Majków w pobliżu Płocka. Przed r. 1784 zbudował piętrowy pałac w Warszawie przy ul. Konwiktorskiej 2181. Zmarł 28 XI 1790.

Z małżeństwa z Czachowską (imię nieznane) miał S. córki: Józefę, żonę Kajetana Mlickiego, i Antonię, oraz syna Antoniego, ożenionego (przed r. 1789) z Wiktorią z Bnińskich, wdową po Janie Aleksandrze Kraszewskim (zob.).

 

Estreicher; PSB (Kraszewski Jan); Boniecki, II 246, XII 2; Borkowski, Almanach, s. 841; tenże, Genealogie, s. 545; tenże, Rocznik szlachty, I 351; Kossakowski, Monografie, III; Niesiecki, VIII 367; Żychliński, I 283; Elektorów poczet, s. 326; Kruczkowski S., Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od roku 1773–1918, L. 1935 s. 48; Łoza, Kawalerowie, s. 28, 93; tenże, Hist. Orderu Orła Białego, s. 45, 104; Sozański, Imienne spisy osób, tabl. IV poz. 658; – Borucki M., Ziemia kujawska…, Włocławek 1882 s. 157–8; Kaleta R., Oświeceni i sentymentalni, Wr. 1971; Kwiatkowski M., Architektura pałacowa i willowa, w: Warszawa XVIII w., Z. 3, W. 1975; Michalski J., Sejmiki poselskie 1788, „Przegl. Hist.” T. 60: 1960 s. 349–50; – Diariusz sejmu […] 1776, W. 1776 s. 4, 234–6, 401–3; Diariusz sejmu walnego ordynaryjnego […] 1778…, W. 1779 s. 4, 17, 93–5, 145–6; Diariusz sejmu […] 1780, W. 1780 s. B2, 8, 74–6, 338; Diariusz sejmu […] 1784, W. 1785 s. 44–7; Mémoires du roi Stanislas-Auguste, II 328, 331, 378, 420, 562, 615, 624; Ordinatio indiciorum, k. C2–D (mowa S. Łubieńskiego z 1 IX 1783), k. D2, E2 (mowy S-ego z 2 IX 1783); Vol. leg., VII 272, VIII 839, IX 4. 9, 32, 476; – AGAD: Sigillata t. 31 k. 19v., t. 32 k. 252v., 319v., 359v.; B. Czart.: rkp. 689 k. 285, rkp. 690 k. 290, rkp. 698 k. 765–767, 769, 773, 775, rkp. 723 k. 831–833, rkp. 730 k. 201, 203–205, 207, rkp. 3314 (teki Pstrokońskiego) k. 76v.; B. Kórn.: rkp. 2117, nlb; B. Ossol.: rkp. 14218 k. 137; B. PAN w Kr.: rkp. 565 k. 6–7, rkp. 953 k. 1520, 1855, 1858–1860, 1889, 1896–1897, 1900, 1901, 1914.

Ewa Danowska

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.