INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Marcin Teodor Oskierka h. Murdelio  

 
 
ok. 1720 - po 1796
Biogram został opublikowany w 1979 r. w XXIV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Oskierka Marcin Teodor h. Murdelio (ok. 1720 – po 1796), działacz sejmikowy, kasztelan oszmiański. Był synem Antoniego, kaszt. nowogródzkiego (zob.), i jego drugiej żony, Anny z Grabowskich, przyrodnim bratem Gerwazego Ludwika (zob.) i Rafała Alojzego (zob.). Debiutował w życiu politycznym jako poseł mozyrski na sejm 1738 r. Po śmierci swego teścia Józefa Brzostowskiego, pisarza lit. (1745), nabył po nim (za posag żony) w r. 1746 lub 1747 starostwo madziolskie w pow. oszmiańskim; na wstępie rozprawił się z buntem chłopów, którzy żądali obniżenia pańszczyzny. W kilka lat później został O. dziedzicem sporych dóbr w Oszmiańskiem (Januszew, Bierkowszczyzna) po zmarłym bezdzietnie w Prusach bracie Stefanie Michale. O. posiadał nadto Wianużę w pow. dziśnieńskim, Kobylniki i Żary w pow. święciańskim oraz Ohrynie i połowę Czeliszczewicz w pow. mozyrskim. Ta podstawa materialna dała mu mocną pozycję na sejmikach oszmiańskich; już w r. 1754, choć o poselstwo starał się daremnie, uchodził za konkurenta trudnego do pokonania. Za pośrednictwem przyrodnich braci związany był z «familią»; Michał Czartoryski myślał o wprowadzeniu go w r. 1756 do Trybunału Litewskiego, ale O. do funkcji się nie kwapił. Zdobył natomiast mandat poselski w r. 1760. Podczas wyborów przedsejmowych w r. 1762 został raniony przez jednego ze stronników radziwiłlowskich w Oszmianie. W czasie bezkrólewia po Auguście III O. przystąpił do konfederacji Czartoryskich, trzymając w Oszmiańskiem jej laskę. Kierował oszmiańskim sejmikiem przedelekcyjnym i wraz ze swym powiatem obrał Stanisława Poniatowskiego; był też na sejmie koronacyjnym. Zostawszy w r. 1765 marszałkiem oszmiańskim, rychło scedował star. madziolskie synowi. Sejm rozbiorowy wprowadził O-ę do Komisji Skarbu Litewskiego, zaś sejm 1776 r. kwitował jego w niej udział. Choć sądzono, że stary marszałek zakończył już czynne życie polityczne, O. wystarał się o mandat oszmiański na sejm 1780 r.; tuż po sejmie król obdarzył go Orderem Św. Stanisława. W r. 1784 witał Stanisława Augusta w Nieświeżu. Myślał o zdobyciu poselstwa jeszcze w r. 1788, ale mandatu nie uzyskał. Najprawdopodobniej poparł Konstytucję 3 maja, skoro w czerwcu 1792 uciekł przed wojskiem gen. M. Kreczetnikowa do Wilna. W styczniu 1793 otrzymał nowo utworzoną kasztelanię oszmiańską; przywilej otrzymał 26 XI t. r., ale rychło potem nowa ta godność została zniesiona.

Z małżeństwa z Teresą z Brzostowskich miał O. synów: Józefa (zm. 1777), po ojcu star. madziolskiego, Antoniego, gen.-majora wojsk litewskich, i Ignacego, szambelana, następnie chorążego pow. zawilejskiego, oraz 9 córek, w tym dwie zamężne: Helenę (za Tadeuszem Puzyną, star. filipowskim) i Mariannę (za Kajetanem Koziełłem), oraz trzy zakonnice: Matyldę (benedyktynkę), Leonardę (benedyktynkę) i Fremiotę (wizytkę).

 

Słown. Geogr., (Madzioł, Oszmiana, Wianuża); Żychliński, XIX; Elektorów poczet; Łoza, Kawalerowie; Wolff, Senatorowie W. Ks. Lit.; – Jankowski C., Powiat oszmiański, Pet. 1896 I 29, 1897 II 264, 267, 269; Konarski S., Kanoniczki warszawskie, Paryż 1952; Konopczyński W., Polska w dobie wojny siedmioletniej, W. 1911 II; Michalski J., Sejmiki poselskie 1788 r., „Kwart. Hist.” R. 51: 1960 z. 2 s. 359; – Akty Vil. Archeogr. Kom., XII; Brzostowski P. K., Wiadomość genealogiczna o domie Brzostowskich, [b. m.] 1776; Korespondencja ks. Karola Stanisława Radziwiłła, Kr. 1888; Matuszewicz M., Pamiętniki, W. 1876 IV; Teka Podoskiego, IV 474; Vol. leg., VII 120, 230, 311, 319, VIII 131, 754, 925; – AGAD: Arch. Radziwiłłów, Dz. V nr 10725 (24 VII 1754), 11001 (28 VIII 1738), 11009 i 11010 (O. do Radziwiłłów); B. Czart.: rkp. 678, 679, 698, 723, 729, 928, 3841 s. 269; B. Narod. rkp. 3285/2.

Zofia Zielińska

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

  więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.