INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Maria Krzyżanowska  

 
 
ok. 1870 - 1923-10-03
Biogram został opublikowany w 1970 r. w XV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Krzyżanowska Maria (ok. 1870–1923), nauczycielka, działaczka oświatowa. Była córką Stanisława, urzędnika magistratu kieleckiego. Ukończyła VI klas na pensji w Kielcach, studiowała jako wolna słuchaczka na UJ. W r. 1903 otrzymała świadectwo nauczycielki domowej w zakresie geografii, wydane przez Warszawski Okręg Naukowy. W t. r. zezwolono K-iej otworzyć w Kielcach trzyklasową szkolę żeńską. W r. 1905 szkoła liczyła już 4 klasy, a w r. szk. 1906/7 była siedmioklasową. K. w okresie zaborów uczyła w swej szkole geografii, języka polskiego, kaligrafii i robót ręcznych. Te dwa ostatnie przedmioty były szyldem do tajnej nauki historii i geografii Polski. W szkole z jej inicjatywy prowadzono naukę innych przedmiotów w zakazanym języku polskim. Powodowało to częste rewizje i dochodzenia carskiej administracji szkolnej. W okresie pierwszej wojny światowej K. sympatyzowała z ruchem niepodległościowym. Pomoc legionistom spowodowała w r. 1916 zatarg K-iej z bpem kieleckim Augustynem Łosińskim.

Po odzyskaniu niepodległości przez państwo polskie szkoła K-iej, dzięki jej staraniom otrzymała, jako pierwsza w Kielcach, prawa ośmioklasowego gimnazjum polskiego z równoczesnym nadaniem jej im. Adama Mickiewicza. K. utrzymywała szkołę przez cały okres jej istnienia na wysokim poziomie dydaktycznym i wychowawczym. Lekcje prowadzone były poglądowo, przy szkole działały kółka zainteresowań. Jeszcze za czasów carskich K. była gorącą propagatorką teatru szkolnego. Mimo trawiącej jej organizm nieuleczalnej choroby cały swój czas poświęcała wyłącznie szkole. Wskutek kolizji z terminem zajęć szkolnych odłożyła operację, co stało się bezpośrednią przyczyną jej śmierci. Zmarła na raka jamy brzusznej 3 X 1923 r. w szpitalu w Warszawie. W trosce o dalszy byt szkoły zapisała swój majątek 12 udziałowcom spośród nauczycieli, którzy mieli, jak napisała w testamencie, «zabezpieczyć los i rozwój szkoły, która jest dziełem i była celem życia mego».

 

„Gaz. Kielecka” 1923 nr 46 (nekrolog); – WAP w Kielcach: Kielecka Dyrekcja Szkolna sygn. 2390, Akta Notariusza Borkowskiego r. 1923 rep. 798; – Kossuth B., Przełożona M. K., (mszp. w posiadaniu autorki).

Adam Massalski

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Ignacy Mościcki

1867-12-01 - 1946-10-02
prezydent II RP
 

Aleksander Świętochowski

1849-01-18 - 1938-04-25
pisarz
 

Kazimierz Przerwa Tetmajer

1865-02-12 - 1940-01-18
poeta
 

Franciszek Bujak

1875-08-16 - 1953-03-21
historyk
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Robert Lamezan-Salins

1869-08-14 - 1930-11-29
generał
 

Ludwik Jabłonowski

1810-08-24 - 1887-10-09
powstaniec
 

Zygmunt Kawecki

1876-04-13 - 1955-08-22
dramatopisarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.