INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Marian Józef Ocetkiewicz     
Biogram został opublikowany w 1978 r. w XXIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Ocetkiewicz Marian Józef, pseud. Marian, Baca (1895–1941), pułkownik piechoty WP. Ur. 28 X w Chrzanowie, był synem Józefa, woźnego sądowego, i Urszuli ze Skoczylasów. Ukończył szkołę realną. Od r. 1912 był w Związku Strzeleckim. W l. 1914–17 służył w I Brygadzie Legionów Polskich, a następnie w 2 p. piechoty i 6 p. piechoty Legionów. Dn. 1 III awansował do stopnia chorążego, 11 XI 1915 – podporucznika, a 1 XI 1916 – porucznika. Od września 1917 znajdował się w Polskim Korpusie Posiłkowym, a w marcu 1918 został internowany w Marmarosz-Szighet. Od listopada 1918 służył w WP, zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem od 1 IV 1919. W l. 1918–20 brał udział w walkach pod Lwowem, gdzie został ranny, następnie był dowódcą grupy w 13 i w 12 dyw. piechoty oraz dowódcą 144 p. strzelców kresowych. Od 31 XII 1920 pełnił obowiązki dowódcy, a następnie został dowódcą 71 p. piechoty (Zambrów). W r. 1921 ukończył kurs dowódców w Warszawie, a w r. 1923 kurs dowódców pułków w Rembertowie. Dn. 1 VII 1923 awansował do stopnia podpułkownika. W r. 1925 został zastępcą komendanta m. st. Warszawy i na tym stanowisku zastał go przewrót majowy. W krytycznych godzinach 12 V 1926 pełnił faktycznie obowiązki komendanta miasta pod nieobecność właściwego komendanta gen. Stefana Suszyńskiego. Aresztowany przez oficerów strony zamachowej w gmachu Komendy Miasta, został wkrótce zwolniony na oficerskie słowo honoru, że nie weźmie udziału w dalszych walkach. W l. n. zajmował raczej stanowiska o charakterze administracyjno-organizacyjnym i porządkowym, m. in. oficera Przysposobienia Wojskowego przy 2 dyw. piechoty oraz komendanta placu w garnizonie Prużany (1928–31). Dn. 1 I 1931 awansowany do stopnia pułkownika, objął dowództwo 56 p. piechoty (Krotoszyn), skąd przeniesiony został 9 VII 1933 na dowódcę 18 p. piechoty (Skierniewice). Dn. 19 III 1935 przeszedł do dowództwa brygady Korpusu Ochrony Pogranicza «Wilno». W okresie międzywojennym ukończył również kurs pilotażu w r. 1926 i kurs gazowy w r. 1932. Zajmował się też propagandą lotnictwa (dokonany lot wokół Polski). O., odznaczający się odwagą oficer frontowy, znany był wśród kadry WP z bezwzględnego przestrzegania i egzekwowania postanowień regulaminów i przepisów ubiorczych.

We wrześniu 1939 był O. początkowo dowódcą Obrony Przeciwlotniczej (OPL) Armii «Kraków» (m. in. do jego zadań należała OPL obszaru powietrznego m. Krakowa). Następnie w dn. 14–17 IX 1939 zorganizował w Chełmie Lubelskim jednostkę piechoty, nazwaną «Zgrupowaniem Piechoty płka M. O-a» bądź «Grupa płka M. O-a». Stanowiła ona równowartość czterech nominalnych batalionów piechoty (2 bataliony wartownicze z Lublina, batalion Obrony Narodowej «Chełm Lubelski» oraz samodzielny batalion improwizowany plus 2 działa-haubice 100 mm). Zgrupowanie to weszło w skład kombinowanej dyw. piechoty gen. bryg. Jerzego Wołkowickiego i wzięło udział w drugiej bitwie pod Tomaszowem Lubelskim (22–27 IX). Dn. 23 IX t. r. zgrupowanie płka O-a zostało całkowicie rozbite w rejonie Podlodów-Werszczyca (na północny zachód od Rawy Ruskiej) przez niemiecką 2 dyw. pancerną, ponosząc w tym boju wielkie straty. Sam O. uniknął niewoli niemieckiej i przedostał się do Krakowa, gdzie późną jesienią wstąpił do konspiracyjnej Organizacji Orła Białego (OOB), w której został inspektorem Komendy Głównej i zastępną komendanta OOB do spraw terenowych. Wraz z OOB przeszedł w kwietniu 1940 do Związku Walki Zbrojnej (ZWZ). Dla potrzeb organizacyjnych założył w Krakowie małe przedsiębiorstwo handlowo-techniczne i sklep przy ul. Długiej 24, który służył jako lokal kontaktowy Biura Informacji i Propagandy Komendy Obszaru Południe ZWZ. Posługiwał się w tym czasie pseud. Marian, Baca. Ujęty przez policję niemiecką w kwietniu 1941 w czasie wielkich aresztowań w Krakowie, zakończonych rozbiciem Komendy Obszaru i Komendy Okręgu ZWZ, więziony był na Montelupich. Stąd wywieziony został 26 VI 1941 do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu i oznaczony nrem 17333. W obozie przebywał pod nazwiskiem Józef Czyżewski, ur. 28 X 1892. Dn. 3 VII osadzony został w bunkrze bloku nr 11 (blok śmierci) i 10 VII 1941 rozstrzelany. Odznaczony był Orderem Virtuti Militari V kl., czterokrotnie Krzyżem Walecznych, Złotym Krzyżem Zasługi i in.

Z małżeństwa (od r. 1931) z Felicją Stefanią z domu Skubisz dzieci prawdopodobnie nie miał.

 

Łoza, Czy wiesz, kto to jest?; Rocznik oficerski, W. 1923, 1924, 1928, 1932; – Głowacki L., Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939, L. 1976; Steblik W., Armia „Kraków” 1939, W. 1975; – Bełcikowska A., Walki majowe w Warszawie, W. 1926 s. 16; Fedorowicz T., Cena wolności, Kr. 1975 s. 119; Głowiński M., Mój udział w wypadkach majowych, „Więź” 1976 z. 5 s. 109–11 (Uzupełnienia i sprostowania S. Jellenty tamże, z. 9 s. 164); Grzędziński J., Maj 1926, Paryż 1965 s. 21, 26, 88; Rzepecki J., Wspomnienia i przyczynki historyczne, W. 1957 s. 48; Szlakiem bojowym Legionów, Lw. 1915 s. 18; Wojna obronna Polski 1939. Wybór źródeł, W. 1968; Za kratami więzień i drutami obozów, W. 1928 II; – CAW: Teczka personalna O-a nr 0-755; Rzymsko-katolicka Parafia św. Mikołaja w Chrzanowie: Odpis aktu urodzenia i chrztu; Wojsk. Inst. Hist.: Kartoteka osobowa; – Informacje Kazimierza Pluty-Czachowskiego.

Marek Getter

 

 
 

Powiązane zdjęcia

   

Powiązane artykuły

 

Polskie Państwo Podziemne 1939-1945

Polska była pierwszym państwem, które powiedziało "Nie!" żądaniom ustępstw terytorialnych ze strony nazistowskiej Rzeszy Niemieckiej. Polska była pierwszym państwem, które zbrojnie przeciwstawiło......
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.