INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Michał Grek     
Biogram został opublikowany w latach 1959-1960 w VIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Grek Michał (1863–1929), prezes Lwowskiej Izby Adwokackiej, poseł do parlamentu austriackiego i sejmu galicyjskiego, działacz ludowcowy. Po ukończeniu Uniw. Jana Kazimierza we Lwowie ze stopniem doktora praw, poświęcił się karierze adwokackiej. Na tym polu zasłynął szybko w całej Galicji jako wybitny mówca i obrońca w procesach politycznych. Sławną stała się jego obrona akademików lwowskich K. Szczepanowskiego i A. Cehaka oskarżonych przez konserwatywną administrację galicyjską o uparte domaganie się żałoby narodowej w stulecie drugiego rozbioru (1893), następnie obrona pioniera rozwoju przemysłu w Galicji, Stanisława Szczepanowskiego (1899). Zwracali się do niego także o interwencję i inni działacze polityczni, m. in. I. Franko prosił go o pomoc i interwencję w sprawie nadużyć wyborczych w wyborach uzupełniających do parlamentu w r. 1898.

W latach dziewięćdziesiątych wydawał we Lwowie tygodnik polityczny „Trybuna”, zbliżony do tzw. demokratów polskich. Jednocześnie jednak sympatyzował z ruchem ludowym i współpracował z głównym organem tego ruchu „Przyjacielem Ludu”. Ale w r. 1899 – w procesie ks. Stojałowskiego – wygłosił mowę przeciw Wysłouchowi, którą nawet opublikował drukiem. W l. 1900–7 G. był posłem do parlamentu austriackiego z okręgu jarosławskiego. Reprezentował w polityce kierunek tzw. skoncentrowanych demokratów. Była to ta grupa demokratów miejskich, która sympatyzowała z ruchem ludowym, a także czasem i z ruchem socjalistycznym, w przeciwieństwie do większości demokratów miejskich, którzy w tym okresie zeszli zupełnie wyraźnie na pozycje prawicowe– sojuszu z konserwatystami galicyjskimi. G. jako poseł do parlamentu starał się wielokrotnie w okresie rewolucji 1905 r. o umożliwienie pobytu w Galicji licznym prześladowanym przez carat rewolucjonistom z Królestwa. W czasie akcji za wprowadzeniem powszechnego prawa głosowania do parlamentu, która rozpoczęła się w Galicji na wielką skalę w okresie rewolucji 1905 r., G. przemawiał wielokrotnie na wiecach w Krakowie razem z socjalistami i ludowcami. Niebawem wszedł do Pol. Stronnictwa Ludowego (PSL), w r. 1908 został nawet członkiem Rady Naczelnej PSL. W r. 1908 G. był kandydatem PSL do sejmu galicyjskiego z kurii miejskiej we Lwowie, ale kandydatura jego przepadła. W r. 1908 pojechał także na zjazd słowiański w Pradze i przemawiał na nim. W czasie rozłamu w PSL w r. 1913 opowiedział się zdecydowanie po stronie PSL-Lewicy i na kongresie PSL-Lewicy 5 IV 1914 r. w Krakowie został wybrany wiceprezesem Stronnictwa.

Podczas pierwszej wojny światowej działalność polityczna G-a nieco osłabła. Po zakończeniu wojny w styczniu 1919 r. PSL-Lewica, a zwłaszcza jej przywódca Stapiński, chcieli usunąć piastowca Z. Lasockiego z kierownictwa Pol. Komisji Likwidacyjnej dla Galicji, a na jego miejsce mianować G-a. Pertraktowano już w tej sprawie i sam G. zgadzał się na tę propozycję, ale niedługo potem doszło do dymisji rządu Moraczewskiego i projekty te upadły. W okresie tym był G. członkiem Tymczasowego Wydziału Samorządowego dla Galicji i członkiem zarządu Fundacji Skarbkowskiej. Na tym stanowisku starał się okazywać pomoc biedocie wiejskiej i sierotom chłopskim.

G. był także czynnym publicystą. Oprócz wymienionych już pism, pisywał do lwowskich pism codziennych, jak: „Kurier Lwowski”, „Dziennik Lwowski”, „Słowo Polskie”. Był także jednym z członków-założycieli Tow. Dziennikarzy. Był lubianym i szanowanym człowiekiem. Przyjaźnił się specjalnie blisko z działaczem demokratycznym H. Śliwińskim i z przywódcą ruchu ludowego J. Stapińskim. Jego 1-szą żoną była artystka dram. F. Stachowiczowa, brat Jan był prof. medycyny we Lwowie. G. zmarł 25 X 1929 r. we Lwowie i został pochowany na cmentarzu Łyczakowskim. Pogrzeb jego był dużą manifestacją demokratycznych elementów miasta Lwowa.

 

Dunin-Wąsowicz K., Dzieje Stronnictwa Ludowego w Galicji, W. 1956; Feldman W., Stronnictwa i programy polityczne w Galicji, Kr. 1907 II 48; Szczepański S., Z dziejów ruchu ludowego w Polsce, Kr. 1924; – Chłędowski K., Pamiętniki, Wr. 1951 II; Daszyński I., Pamiętniki, Kr. 1925 I; Głąbiński S., Wspomnienia polityczne, Pelplin 1939 I 38, 76, 82; Studnicki W., Z przeżyć i walk, W. 1928; – „Przyjaciel Ludu” 1929 nr 45.

 
 

Powiązane zdjęcia

   
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.