INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Michał Rolle     

Michał Rolle  

 
 
1865-07-08 - 1932-11-10
Biogram został opublikowany w latach 1988-1989 r. w XXXI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Rolle Michał (1865–1932), dziennikarz, historyk, literat. Ur. 8 VII w Kamieńcu Podolskim, był synem Józefa Apolinarego (zob.) i Idalii z Zaszczyńskich, bratem Karola (zob.).

W r. 1884 R. ukończył Wyższą Szkołę Realną w Krakowie, po czym przez dwa lata studiował na Wydziale Inżynierii Politechn. Lwow. Okaleczenie ręki i częściowe znieruchomienie prawej dłoni uniemożliwiło mu dalsze studia techniczne, przeniósł się więc – zapewne jako wolny słuchacz – na Wydział Filozoficzny UJ, gdzie studiował przez cztery lata historię i polonistykę (był uczniem Stanisława Smolki, Wincentego Zakrzewskiego i Stanisława Tarnowskiego). Z powodu złego stanu zdrowia przeniósł się do Kamieńca i osiadł przy ojcu, który wywarł wielki wpływ na jego zainteresowania i wykształcenie. R. debiutował jako pisarz w r. 1886 w „Kronice Rodzinnej” opartym na rękopiśmiennych źródłach szkicem biograficznym Tadeusz Żebrowski. (Jeden z filaretów) (nr 22). Od r. 1890 nawiązał współpracę z czasopismami krakowskimi: „Kurier Polski”, „Przegląd Akademicki”, „Świat”, później (1892) z „Dziennikiem Poznańskim”. Po zgonie ojca przeniósł się do Lwowa w r. 1894, gdzie rozpoczął w kwietniu 1895 pracę w redakcji rządowej „Gazety Lwowskiej”, zaopiekował się nim i popierał go, jej ówczesny redaktor naczelny, Adam Krechowiecki. Z czasem objął funkcję sekretarza redakcji, a następnie zastępcy redaktora naczelnego tego pisma, pracował tu do końca życia. W jubileuszowym wydawnictwie „Stulecie Gazety Lwowskiej” (Lw. 1911 I cz. 1) opracował – wespół z Bronisławem Gubrynowiczem – dzieje pisma w l. 1883–1911. Nadto redagował w l. 1899–1900, wraz ze Stanisławem Schnür-Pepłowskim, miesięcznik – a potem dwutygodnik– „Iris”, organ lwowskiego Koła Literacko-Artystycznego (R. był od r. 1902 długoletnim sekretarzem tej organizacji). Redagował także wydawnictwo albumowe „Włochy” (Lw. 1899) oraz opracował dotyczący Galicji zeszyt i polską wersję albumowego wydawnictwa „Unsere Monarchie. Die österreichischen Kronländer zur Zeit des fünfzigjährigen Regierungs-Jübiläums… Franz Joseph I” (Wien 1898). Brał udział – jako sekretarz – w pracach komitetu budowy pomnika Adama Mickiewicza we Lwowie oraz był członkiem zarządu Macierzy Polskiej.

Odziedziczywszy po ojcu «stosy niezużytkowanego materiału rękopiśmiennego» (Antoni Chołoniewski), wykorzystywał go R. w licznych przyczynkarskich szkicach dotyczących kresów wschodnich, szkice te – obok artykułów, gawęd i recenzji – publikował przede wszystkim w „Gazecie Lwowskiej” i dodawanym do niej „Przewodniku Naukowym i Literackim”, a także m. in. w krakowskim „Czasie”, petersburskim „Kraju”, lwowskim „Kwartalniku Historycznym” oraz w prasie warszawskiej: „Kurierze Warszawskim”, „Słowie”, „Tygodniku Ilustrowanym”. Część z tego obfitego dorobku ogłosił później oddzielnie, spośród tych książek życzliwego przyjęcia przez krytykę doznały Z przeszłości. Okręg rowski. Starostwo barskie (do r. 1774) (Lw. 1896), a zwłaszcza Ateny wołyńskie. Szkic z dziejów oświaty w Polsce (Lw. 1898, Wyd. 2 Lw. 1923, o Liceum Krzemienieckim) oraz dwa zbiory: Z minionych stuleci. Szkice historyczne i literackie (Lw. 1908) i In illo tempore. Szkice historycznoliterackie (Brody 1914, z przedmową Józefa Kallenbacha, Wyd. 2 Lw. 1923), w których znalazły się, m. in., przyczynki do życiorysów pisarzy: Jakuba Jasińskiego, Tomasza Zana, Michała Czajkowskiego, Leonarda Sowińskiego, Józefa Ignacego Kraszewskiego, Apolla Korzeniowskiego, Michała Grabowskiego oraz aktora Seweryna Malinowskiego. Wziętość u czytelników zdobył tom Oryginały (Lw. 1913, z przedmową Franciszka Rawity-Gawrońskiego) – zbiór bezpretensjonalnych gawęd ze środowiska szlacheckiego pod zaborem rosyjskim, przede wszystkim z Podola.

W Polsce niepodległej R. był wiceprezesem (przedtem sekretarzem) Tow. Dziennikarzy Polskich oraz prezesem (od r. 1930) Syndykatu Dziennikarzy Lwowskich. W r. 1920 należał do założycieli Tow. Polsko-Ormiańskiego. Ok. t.r. został mianowany członkiem tymczasowego kuratorium Liceum Krzemienieckiego, również w r. 1920 urządzono mu jubileusz 25-lecia pracy dziennikarskiej w redakcji „Gazety Lwowskiej”, a 30-lecia literackiej, zaś w r. 1925 – 30-lecia pracy dziennikarskiej oraz – w Krzemieńcu – 35-lecia działalności w dziedzinie historii. Od r. 1900 był członkiem Komisji do Badań w Zakresie Historii Literatury i Oświaty w Polsce AU (potem PAU). W r. 1927 otrzymał nagrodę literacką miasta Lwowa. Po r. 1918 ogłaszał osobno już niewiele, głównie popularne broszurki, poza „Gazetą Lwowską” pisał do wychodzących również we Lwowie „Gazety Porannej” (którą współredagował) i „Wieczornej”, „Kuriera Lwowskiego”, „Słowa Polskiego”, „Wieku Nowego”, do krakowskiej „Nowej Reformy” oraz do in. pism. R. zmarł we Lwowie 10 XI 1932 i został pochowany na cmentarzu Łyczakowskim w kwaterze zasłużonych dla miasta. Był odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Polonia Restituta.

R. pozostawił pewną ilość prac w rękopisie, m. in. Sztuka polska na Kresach, Sylwetki kresowe, drugą serię Oryginałów zatytułowaną Epigoni hr. Reduxa. Losy tej spuścizny nie są znane.

Z małżeństwa z Zofią (zm. 1921) pozostawił córkę i syna.

 

Estreicher w. XIX, Wyd. 2, XI 131 (Iris); Nowy Korbut, XV (bibliogr., wykaz kryptonimów); Literatura Pol. Enc., II; Lam S., Współcześni pisarze polscy, W. [1922]; Peretiatkowicz–Sobeski, Współcz. kultura pol.; Katalog rękopisów Biblioteki Polskiej Akademii Nauk w Krakowie, Wr. 1986 s. 88; – Balk H., Rolle jako literat, „Gaz. Por.” 1925 nr 7380; Gubrynowicz B., Rolle M., Historia Gazety Lwowskiej 1883–1911, w: Stulecie Gazety Lwowskiej 1811–1911, Lw. 1911 I cz. 1; Jubileusz M. Rollego, „Gaz. Lwow.” 1920 nr 126; Lechicki C., Materiały do słownika publicystów i dziennikarzy polskich, „Zesz. Prasoznawcze” 1971 nr 3 s. 81–2; – Chołoniewski A., Nieśmiertelni, Lw. 1898 s. 102; Lam S., Życie wśród wielu, W. 1968; III–IX Sprawozdanie Dyrekcji C. K. Wyższej Szkoły Realnej w Krakowie za r. szk. 1878–84, Kr. 1878–84; Wysocki A., Sprzed pół wieku, Wyd. 3, Kr. 1974; – „Gaz. Lwow.” 1920 nr 125 (nr poświęcony R-mu, artykuły J. Kallenbacha, A. Fischera, A. Wyleżyńskiej), 1932 nr 263–5; „Gaz. Poranna” 1921 nr 6010 s. 5 (dot. żony); Ilustrowany Almanach Artystyczno-Literacki na r. 1911, Wyd. 2, Lw. 1911 s. 57 (fot.); „Roczn. AU” 1900/1 i n.; – Życiorys R-go pióra jego brata Karola (mszp. w Mater. Red. PSB).

Rościsław Skręt

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Józef Apolinary Rolle

1829-09-26 - 01.1894 lekarz
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Kazimierz Alchimowicz

1840-12-20 - 1916-12-31
malarz
 

Walerian Czuma

1890-12-24 - 1962-04-07
dowódca obrony Warszawy
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Antoni Ponikowski

1878-05-29 - 1949-12-27
premier II RP
 

Józef Matecki

1896-12-04 - 1996-09-17
pułkownik dyplomowany
 

Adam Napieralski

1861-10-12 - 1928-10-24
polityk
 

Walerian Kalinka

1826-11-20 - 1886-12-16
historyk
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.