INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Mieczysław Kwilecki     
Biogram został opublikowany w 1971 r. w XVI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 
Kwilecki Mieczysław (1833–1918), ziemianin, działacz polityczny i gospodarczy, parlamentarzysta. Ur. 15 VIII w Malińcu w pow. konińskim, był synem Hektora (1800–1843) i Marii Izabelli hr. Tauffkirchen und Laterano, damy dworu bawarskiego (1807–1855), bratankiem Arsena (zob.). Lata dzieciństwa spędził w Malińcu, a po śmierci ojca przebywał w Świdnicy (pow. Wschowa), skąd dojeżdżał do gimnazjum (prawdopodobnie Marii Magdaleny) w Poznaniu. Później kształcił się w korpusie kadetów w Dreźnie i w szkole wojennej w Berlinie, gdzie następnie służył jako podporucznik w artylerii gwardii. W r. 1862 znalazł się w szeregach organizacji narodowej, a w r. n. jako komisarz powiatowy pow. szamotulskiego zajmował się zbieraniem podatku narodowego i zakupem broni. Skompromitowany dowodami działalności powstańczej, odkrytymi w papierach Jana Działyńskiego, został na krótko osadzony w więzieniu szamotulskim. Wypuszczony na wolność, wyjechał do Paryża, ale stawił się na wezwanie władz na proces w r. 1864, przez trzy miesiące przebywał w więzieniu, ostatecznie został zwolniony z braku dowodów winy.
 
Po r. 1864 K. rozpoczął działalność parlamentarną i gospodarczą wykazując w tej ostatniej dziedzinie nieprzeciętne talenty. Znaczenie rodziny i duży majątek własny (wcześnie objął rodzinne Oporowo, Kluczewo w Szamotulskiem, Świdnicę, po bracie Władysławie otrzymał klucz gosławicki, ok. r. 1876–1878 dokupił Grodziec w pow. kaliskim, natomiast Kwilcz, uzyskany po stryju Arsenie w r. 1883, przekazał w rok później synowi Hektorowi) ułatwiły mu zajęcie poważnej pozycji wśród wielkopolskiej szlachty. W r. 1866 został wysunięty przez wielką własność Poznańskiego do Izby Panów sejmu pruskiego, w której zasiadał dożywotnio. Wielkiej roli tam nie odegrał, niemniej jednak przemawiał wiele razy w sprawach narodowych (1873 – przeciw projektowi ustawy językowej, 1876 – przeciw projektowi ustawy o języku urzędowym, 1886 – przeciw utworzeniu Komisji Kolonizacyjnej, 1887 – w sprawie nowego podziału na powiaty, 1902 – przeciw nowemu projektowi ustawy kolonizacyjnej, 1908 – przeciw projektowi ustawy o wywłaszczeniu). W marcu 1916 r. wybrany został wiceprezesem Koła Polskiego w Sejmie. Był również posłem do parlamentu północnoniemieckiego (1867–70) z okręgu Śrem-Środa. Od lat siedemdziesiątych należał do prowincjonalnego komitetu wyborczego, był też prezesem Centralnego Komitetu Wyborczego dla Poznańskiego, usunął się jednak w r. 1887 w związku z oskarżeniami, jakoby bank «Kwilecki, Potocki i Sp.» sprzedał majątek Radłowo Komisji Kolonizacyjnej.
 
W początkach kariery politycznej należał K. do grona szlachty liberalnej, popierał „Dziennik Poznański” (w r. 1860 ofiarował 200 tal. i pożyczył 3 tys. na kaucję), od początku jego istnienia aż do swojej śmierci był prezesem Rady Nadzorczej Tow. Akc. „Dziennik Poznański”, a w r. 1872 należał do współzałożycieli Tow. Oświaty Ludowej. Podobnie jednak jak i „Dziennik”, przeszedł K. wyraźną ewolucję, zbliżył się do konserwatystów i ugodowców. W r. 1888 witał w Poznaniu cesarzową z nadzieją, że wraz ze zmianą dynasty zaistnieje możliwość nawiązania korzystnych dla Polaków kontaktów z nowym cesarzem. W r. 1892 brał udział w deputacji do min. R. Bossego, w czasie jego pobytu w Poznaniu, w sprawie ustępstw dla języka polskiego w szkole. Odchodził jednak wyraźnie od polityki oddając się coraz bardziej działalności kulturalnej i gospodarczej. W ziemiańskim Bazarze był długie lata (1870–1901) członkiem dyrekcji (dyrektorem administrującym), a potem (1902–9) prezesem rady nadzorczej. Popierał finansowo Tow. Pomocy Naukowej, którego był członkiem od r. 1870, a prezesem w l. 1900–18. Był też jednym z fundatorów Teatru Polskiego w Poznaniu (1875).
 
Najbardziej aktywny był K. w organizacjach gospodarczych. Sam świetnie prowadził własne majątki, zwłaszcza znana była jego zarodowa owczarnia w Oporowie, przynosząca mu liczne nagrody na wystawach (np. w Moskwie, Buenos Aires). Angażował się w budowę zakładów przemysłu rolnego; założył m. in. syropiarnię we Wronkach. Należał do Centralnego Tow. Gospodarczego (CTG), od r. 1865 jako członek zarządu, a od 1901/2 honorowy członek zarządu. Z ramienia CTG organizował wystawę rolniczą w Szamotułach (1870), reprezentował go na toruńskim sejmiku gospodarczym dla nawiązania kontaktów ze szlachtą pomorską itd. Najważniejszym przejawem jego działalności gospodarczej stało się utworzenie w r. 1870 (28 IX) Banku Rolniczo-Przemysłowego «Kwilecki, Potocki i Sp.», zajmującego się głównie handlem płodami rolnymi. Bank ten, zamieniony później na spółkę akcyjną, był jedną z największych polskich instytucji kredytowych w zaborze pruskim. W dwa lata później współdziałał K. w założeniu Banku Włościańskiego i był członkiem jego rady nadzorczej (do 1918 r.). Był wreszcie także zastępcą przewodniczącego sekcji poznańskiej Związku Producentów Okowity w Niemczech (od założenia w r. 1898 do r. 1914). Zmarł 5 VI 1918 r. w Oporowie. Od r. 1857 ożeniony był z Marią Mańkowską (1837–1924) z Winnogóry, siostrą Barbary (zob.), wnuczką gen. J. H. Dąbrowskiego, z którą miał 3 synów: Hektora (zob.), Władysława i Kazimierza, oraz cztery córki.
 
 
 
Wojtkowski A., Bibliografia historii Wielkopolski, P. 1938 I; Wer ist’s, 4. wyd.; Boniecki; Borkowski J. S. Dunin, Genealogia utytułowanych żyjących rodów polskich, Lw. 1895; Żychliński, VII 94, XXX 1254; – Jakóbczyk W., Patron Jackowski, P. 1938; tenże, Studia z dziejów Wielkopolski, P. 1967, III; Karwowski S., Historia W. Księstwa Poznańskiego, P. 1919–31 II, III; Komierowski R., Koła polskie w Berlinie 1860–1866, P. 1913; tenże, Koła polskie w Berlinie 1875–1900, P. 1905; Księga jubileuszowa C. T. G., P. 1911 III 304 (po s. 48 fot.); – Anklage-Schrift wegen Hochverrats, Berlin 1864 s. 219–22; Specht F., Reichstags-Wahlen von 1867 bis 1897, Berlin 1898; Szuman H., Luźne kartki z wspomnień, P. 1898 s. 42; – „Czas” 1887 nr 8, 26, 1918 nr 242; „Dzien. Pozn.” 1918 nr z 7–9 i 12 VI; „Kur. Pozn.” 1918 nr z 7 VI; „Praca” 1907 nr 41 (fot.), 1918 nr 24; – Informacje rodziny.
 
Adam Galos
 
 
 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.