INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Mieczysław Szczęsny Rybczyński     

Mieczysław Szczęsny Rybczyński  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1991-1992 w XXXIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Rybczyński Mieczysław Szczęsny (1873–1937), hydrotechnik, profesor Politechn. Warsz., kierownik Min. Robót Publicznych. Ur. 20 XI w Stanisławowie, był synem Mariana i Ludwiki z Sedelmajerów.

R. ukończył gimnazjum klasyczne w Kołomyi, po czym wstąpił na Wydz. Inżynierii Lądowo-Wodnej Szkoły Politechnicznej we Lwowie. Dyplom inżyniera uzyskał w r. 1897. Jeszcze jako student był w r. akad. 1896/7 asystentem w Katedrze Budowy Dróg i Kolei. Przez następne dwa lata (1897–9) przy budowie kolei Czortków–Zaleszczyki (jako kierownik odcinka budowy). Od 21 IX 1899 do 31 XII 1918 pracował w Państwowej Dyrekcji Budownictwa Wodnego w Galicji kolejno: jako adiunkt, od 1 I 1904 jako inżynier i od 20 VIII 1909 starszy inżynier, radca budownictwa i szef dep. wodnego w Namiestnictwie we Lwowie. Zajmował się wówczas sprawami hydrotechniki, studiów wodnych, wodociągów i kanalizacji. W początkowym okresie swojej inżynierskiej praktyki (1902–4) R. opracowywał projekty regulacji prawobrzeżnych dopływów górnego Dniestru i górnej Wisły, później w l. 1904–12 projekty regulacji Stryja, Świcy, Bystrzycy Nadwórniańskiej i Bystrzycy Sołotwińskiej, Łomnicy i pracami tymi kierował. Od r. 1900 był członkiem Tow. Szkoły Ludowej.

W listopadzie 1918 R. brał udział w obronie Lwowa. Następnie przyjechał do Warszawy i rozpoczął pracę w Min. Robót Publicznych (MRP). Od 8 II 1919 do 24 XII 1920 był szefem sekcji, po czym do 15 IX 1921 p. o. podsekretarzem stanu MRP, a z kolei – na wniosek ministra Gabriela Narutowicza – rzeczywistym podsekretarzem stanu. Dn. 31 VII 1922 objął R. kierownictwo MRP w gabinecie Juliana Nowaka i na stanowisku tym pozostał do 30 IX t. r. Ponownie był kierownikiem tego resortu od 19 XII do 14 XI 1925 w gabinecie Władysława Grabskiego. Po raz trzeci pełnił tę funkcję w gabinecie Aleksandra Skrzyńskiego od 7 II do 13 II 1926 i po raz czwarty w tym samym rządzie od 20 IV i w następnym – Wincentego Witosa do chwili dymisji rządu (14 V t. r.) wskutek przewrotu majowego. Dn. 14 V wraz z całym rządem i prezydentem RP Stanisławem Wojciechowskim uczestniczył w przemarszu z Belwederu przez park Łazienkowski do Wilanowa, ale obok ministrów Józefa Radwana i Adama Chądzyńskiego w parku odłączył się od maszerującej kolumny. W l. 1923–6 R. prowadził rozmowy z ekspertami Ligi Narodów na temat rozbudowy dróg wodnych w Polsce i włączenia ich w europejski system dróg wodnych. Na okres jego pracy w MRP przypada uchwalenie przez Sejm (19 IX 1922) Ustawy Wodnej, która zastąpiła przepisy prawne byłych państw zaborczych. Była ona wówczas najbardziej wszechstronną w Europie ustawą dotyczącą własności, użytkowania i utrzymania wód oraz ich brzegów, organizacji spółek wodnych, ochrony przed powodzią itd. Na mocy tej ustawy powołano jednolitą administrację wodną, a całokształt spraw gospodarki wodnej powierzony został Min. Robót Publicznych.

Po ustąpieniu z rządu po przewrocie majowym R. związał się całkowicie z Politechn. Warsz., w której działalność naukowo-dydaktyczną rozpoczął już w r. 1919 jako wykładowca w Katedrze Budownictwa Wodnego na Wydz. Inżynierii Wodnej. Dn. 8 VI 1920 został profesorem nadzwycz. II Katedry Budownictwa Wodnego; w okresie sprawowania kierownictwa MRP ograniczył się przejściowo w l. 1924–6 do wykładów zleconych z zakresu hydrologii i regulacji rzek. W r. 1926 przystąpił do urządzania laboratorium wodnego, które powstało w gmachu głównym Politechniki i było wówczas pierwszą tego typu placówką w Polsce. Wykładał: hydrologię, regulację rzek, drogi wodne i porty. W zorganizowanym przez R-ego laboratorium wodnym wykonano m. in. tzw. badania przelewów dla zapory wodnej na Sole w Porąbce (budowanej w l. 1921–36) oraz na Dunajcu w Rożnowie (budowanej w l. 1935–9, ukończonej podczas okupacji w 1941), a także badania przelewów burzowych dla Warszawy. R. prowadząc Katedrę Budownictwa Wodnego II znakomicie współpracował z Karolem Pomianowskim – kierownikiem Katedry Budownictwa Wodnego I; studenci obydwu katedr tworzyli zgodny zespół, co pozwoliło wykształcić na Wydz. Inżynierii Wodnej dużą grupę dobrze przygotowanych zawodowo hydrotechników.

W latach międzywojennych był R. konsultantem przy budowie Gdyni i portów rybackich na polskim wybrzeżu Bałtyku. Pełnił także funkcję rzeczoznawcy przy opiniowaniu ówczesnych projektów regulacji rzek polskich, szczególnie dolnej Wisły, uzyskania energii wodnej. Charakterystyczną cechą wszystkich projektów i ekspertyz wykonanych przez R-ego było należyte uwzględnienie tak ekonomicznej strony danego przedsięwzięcia, jak i ogólnych interesów kraju. R. był członkiem Rady Technicznej dla Spraw Morskich przy ministrze przemysłu i handlu (od r. 1931), rzeczoznawcą w Radzie Technicznej przy ministrze komunikacji, przewodniczącym Komisji Wodnej Polskiego Komitetu Energetyki. Na I Zjeździe Hydrotechnicznym w Warszawie w r. 1928 zainicjował powołanie Stowarzyszenia Członków Kongresów Gospodarki Wodnej, a po jego powstaniu – wybrany został na prezesa. Przez kilka lat był prezesem Polskiego Tow. Geofizycznego. W r. 1933 powołany został na członka korespondenta, a w r. 1936 na członka rzeczywistego Akademii Nauk Technicznych. Należał do Polskiego Tow. Przyrodników im. Kopernika we Lwowie.

R. był autorem ok. 30 prac z zakresu regulacji rzek, hydrologii oraz prac o charakterze historyczno-ekonomicznym, uzasadniających konieczność dostępu Polski do morza oraz rozwoju polskich dróg wodnych: Regulacja rzek (Lw. 1916, 1919), Studnie (Lw. 1916, 1919), Żegluga śródziemna i regulacja rzek w ustawodawstwie sejmów polskich (Lw. 1916), Drogi wodne (w: „Dziesięciolecie Polski Odrodzonej” 1928), Hydrologia (W. 1933–4 I–III – wraz z K. Pomianowskim i Kazimierzem Wójcickim), Laboratorium Wodne Politechniki Warszawskiej (W. 1933), Ruch towarów na Wiśle („Komun. Inst. Bałt.” 1933 nr 60), Zagadnienie regulacji Wisły i żeglugi rzecznej (tamże 1933 nr 57), Wisła Pomorska (Tor. 1934, toż po angielsku: The Pomeranien Vistula, Tor. 1934), Drogi wodne na Pomorzu (Tor. 1935), Wisła od źródeł do morza (Lw. 1937), Drogi wodne i porty (Lw. 1937). R. był współzałożycielem (1935) i pierwszym przewodniczącym Komitetu Redakcyjnego czasopisma „Gospodarka Wodna”. Zmarł 21 I 1937 w Warszawie, pochowany został na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 68-V-10). Był odznaczony Komandorią z Gwiazdą Orderu Polonia Restituta oraz Medalem «Orląt» za obronę Lwowa.

W małżeństwie zawartym w r. 1900 z Janiną z Marischlerów miał R. córkę i syna.

 

W. Enc. Powsz. (PWN); Łoza, Czy wiesz, kto to jest?, s. 641; Peretiatkowicz-Sobeski, Współcz. kultura pol.; Słown. pionierów techn.; Wykaz zmarłych profesorów Politechniki Warszawskiej, W. 1987 s. 35; – Akademia Nauk Technicznych 1933–1937, W. 1937 s. 56–8, 170 (częściowa bibliogr.); Czetwertyński-Światopełk E., Profesor Mieczysław Rybczyński, w: 50 lat Wydziałów Inżynierii Budowlanej, Inżynierii Sanitarnej i Wodnej, Komunikacji, Geodezji i Kartografii Politechniki Warszawskiej 1915–1965, W. 1965 s. 605–8 (fot.); tenże, Profesor Mieczysław Rybczyński 1873–1937, „Gosp. Wodna” 1984 nr 1 s. 28–9; Dziesięciolecie Polski Odrodzonej (fot.); Garlicki A., Józef Piłsudski 1867–1935, W. 1988; Politechnika Warszawska 1915–1925, W. 1925 s. 112, 268–9, 471, 472, 473, 525; Politechn. Warsz. 1915–65 s. 91, 320, 390; – „Kur. Warsz.” 1937 nr 24 s. 15, nr 25 wyd. wieczorne s. 8 (nekrologi); – AAN: Zespół Min. WRiOP, Zespół Kancelarii Cywilnej Naczelnika Państwa.

Lech Królikowski

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.