INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Mikołaj z Pleszewa  

 
 
brak danych - 1465-03-27
Biogram został opublikowany w 1976 r. w XXI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.


 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Mikołaj z Pleszewa h. Zaremba (zm. 1465), chorąży, kasztelan kaliski. Był synem Olbrachta z Cielczy, wnukiem kasztelana ksiąskiego Filipa z Cielczy. Z jego rodzeństwa znamy Marcina Magnuszewskiego, Macieja Cieleckiego, Jana Suchorzewskiego (w l. 1453–6 łowczego kaliskiego) oraz Annę, żonę Sędziwoja z Grodziska. W źródłach występuje od r. 1423, pisząc się początkowo z Cielczy. W r. 1427 został podczaszym poznańskim, wiosną 1429 chorążym kaliskim. Występował w sądach kaliskich i pyzdrskich jako asesor, a często także jako strona; był jednym z głośniejszych pieniaczy wielkopolskich tego czasu. Na szerszym polu spotykamy go rzadko; w r. 1436 był na sejmie sieradzkim, gdzie należał do gwarantów traktatu pokojowego z Krzyżakami. Żywszą działalność rozwinął w okresie bezkrólewia po śmierci Władysława III. Występował na licznie odbywających się w tym czasie zjazdach szlacheckich. W sierpniu 1445 z nominacji sejmu piotrkowskiego i namiestnika wielkopolskiego Wojciecha Malskiego otrzymał kasztelanię kaliską. We wrześniu 1446 był członkiem delegacji wysłanej przez zjazd parczewski na pertraktacje z Kazimierzem Jagiellończykiem; po jego wstąpieniu na tron M. towarzyszył królowi w inauguracyjnym objeździe wschodniej Wielkopolski. Nie utrzymał się jednak na kasztelanii kaliskiej, którą król oddał Piotrowi z Szamotuł, przesuwając M-a na powrót na chorążostwo kaliskie. Z tytułem chorążego występował ponownie od połowy września 1447. W latach następnych bliższe związki łączyły go z woj. poznańskim Łukaszem z Górki: w l. 1448 i 1454, gdy Górka, wówczas starosta generalny Wielkopolski, wyjeżdżał poza granice dzielnicy, wyznaczał M-a swoim zastępcą. W r. 1453 M. uczestniczył w sejmie piotrkowskim, w r.n. w wyprawie przeciwkrzyżackiej, podczas której dostał się do niewoli pod Chojnicami. W latach następnych często zasiadał na rokach sądowych; w r. 1464 zerwał sądy kaliskie, odmawiając udziału w nich («quia michi iustitia non ministrabit») i osadzania zastępcy. M. prowadził ożywioną działalność gospodarczą. Po ojcu odziedziczył działy w Cielczy i w mieście Pleszewie, miał też miasto i wieś Potarzycę, na których już w r. 1446 zapisał oprawę (200 grzywien posagu i tyleż wiana) swojej żonie Małgorzacie, nie znanej bliżej. Drogą zamian, wykupów i «wyderkafów» zgromadził znaczny majątek; posiadał dom w Kaliszu, miasta Pleszew i Potarzycę oraz 12 okolicznych wsi (niektóre w częściach) na pograniczu powiatów kaliskiego i pyzdrskiego. M. zmarł 27 III 1465. Dobra przeszły na synów M-a: Stanisława, księdza, kanonika poznańskiego i proboszcza w Uniejowie (1445–1480), Jana, Wojciecha (studenta Uniw. Krak. w r. 1460), wreszcie Mikołaja (zm. przed r. 1472). Dobra pleszewskie odziedziczyły ostatecznie dzieci Mikołaja, syna, i Anny z Piwonic: Mikołaj i Katarzyna; poprzez Katarzynę przeszły przed r. 1487 na jej męża, podkomorzego krakowskiego Zbigniewa Tęczyńskiego, a w r. 1504 na księcia raciborskiego Mikołaja, męża ich córki Anny.

Boniecki, (Cieleccy); Gąsiorowski A., Urzędnicy wielkopolscy 1385–1500. Spisy, P. 1968; – tenże, Urzędnicy zarządu lokalnego w późnośredniowiecznej Wielkopolsce, P. 1970; tenże, Wybór urzędników podczas bezkrólewia w Polsce późnośredniowiecznej, w: Europa – Słowiańszczyzna – Polska, P. 1970; – Akta Unii, nr 69; Album stud. Univ. Crac., I 162; Cod. epist. saec. XV, III; Kod. Wpol., V; Spisy jeńców polskich z bitwy pod Chojnicami, „Przegl. Hist.” R. 41: 1965 s. 93; Vol. leg., I 58; Wielkopolskie roty sądowe XIV–XV wieku, T. 4: Roty Kaliskie, W. 1974 nr 726, 973, 930; – Arch. Państw. w P.: Księgi Pyzdry Z. 5–13 passim, Kalisz Z. 4–12 passim; – Kartoteka Słownika Historyczno-Geograficznego Wielkopolski średniowiecznej (zob. Pleszew, Cielcza, Potarzyca).
Antoni Gąsiorowski

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Jan Suchorzewski

1 poł. XV w. - 1456/1459 łowczy kaliski
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 
 

Wincenty Kot h. Doliwa

około 1395 - 1448-08-14
prymas Polski
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Mikołaj Radziwiłł h. Trąby

brak danych - 1529/30
biskup
 
 

Grzegorz z Sanoka

około 1407 - 1477-01-29
arcybiskup lwowski
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.