INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Paweł Alojzy Stanisław Matuszyński  

 
 
1832-01-02 - 1881-09-08
Biogram został opublikowany w 1975 r. w XX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.


 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Matuszyński Paweł Alojzy Stanisław, krypt. Ks. P. Al. St. M. (1832–1881), ksiądz, działacz oświatowy. Ur. 2 I w Pruchnej na Śląsku Cieszyńskim, był synem chłopa. Uczęszczał do gimnazjum katolickiego w Cieszynie, a następnie kształcił się w Seminarium Duchownym w Ołomuńcu (święcenia 26 VII 1857). Jako wikary pracował w Strumieniu (do r. 1858), w Brennej (do r. 1860) i Karwinie (do r. 1866), a następnie był proboszczem w Jasienicy, zaś od r. 1873 w Łąkach koło Cieszyna. W r. 1879 mianowano go dodatkowo administratorem w Stonawie. W Łąkach w r. 1873 witano M-ego już jako znanego działacza pieśnią specjalnie ułożoną i ogłoszoną drukiem. M. dał się poznać jako działacz oświatowy i pisarz. Poznańską „Oświatę” prenumerował w 30 egzemplarzach i bezpłatnie kolportował wśród nauczycielstwa na Śląsku Cieszyńskim. W parafiach, gdzie pracował, zakładał biblioteki, do których książki nabywał z własnych funduszów. Po przybyciu do Łąk powołał tu do życia Czytelnię, przeznaczając dla niej z własnej biblioteki kilkaset dziełek ludowych, które następnie uzupełnił jeszcze darem złożonym z kilkudziesięciu książek nadesłanych mu przez ks. Franciszka Bażyńskiego. M. należał do założycieli takich towarzystw polskich na Śląsku Cieszyńskim, jak Tow. Naukowej Pomocy dla Księstwa Cieszyńskiego (założone w r. 1872) i «Dziedzictwo błog. Jana Sarkandra dla Ludu Polskiego na Śląsku» (założone w r. 1873); wchodził do ich zarządów (w pierwszym zarządzie «Dziedzictwa» był wiceprezesem). Był także członkiem Tow. Rolniczego w Cieszynie i Tow. Oszczędności i Zaliczek tamże.
Jako pisarz współpracował M. z „Gwiazdką Cieszyńską”, „Oświatą” i „Zwiastunem Górnośląskim”. W „Gwiazdce” ogłosił m. in. artykuły Język polski w seminarium ołomunieckim (1854) oraz Świątobliwa rodzina Odrowążów wsławiona na Śląsku i w Polsce (1861), w „Oświacie” (1865/6 nr 5, 10, 1867 nr 1, 2) cykl artykułów o rozwoju szkolnictwa na Śląsku Cieszyńskim i o usiłowaniach wprowadzenia do tych szkół języka polskiego, w „Zwiastunie” zaś Listy o Duchu Bożym do górników i wszystkich chrześcijan (1868). Osobno opublikował Historię kościoła orłowskiego wydaną na 600-letnią pamiątkę jego założenia (Praga 1868) i Żywot błog. Jana Sarkandra męczennika (Cieszyn 1874); przełożył z francuskiego dziełko religijno-dewocyjne A. J. d’Hérouville’a „O naśladowaniu Najświętszej Maryi Panny” (Rzeszów 1868). W. Ogrodziński (za „Bibliografią” Londzina) przypisuje mu nadto autorstwo książki O męstwie chrześcijańskim (Cieszyn 1873). M. zmarł 8 IX 1881 w Łąkach, po ataku paraliżu podczas wygłaszanego kazania.

Homola I., Tygodnik Cieszyński i Gwiazdka Cieszyńska, pod redakcją Pawła Stalmacha 1848–1887, Kat.–Kr. 1968; Ogrodziński W., Dzieje piśmiennictwa śląskiego, Kat. 1965 s. 143, 222, 365; Tomanek R., Dorobek półwiekowej działalności oświatowej „Dziedzictwa”, Cieszyn 1924 s. 13, 16, 103; – „Gwiazdka Cieszyńska” 1872 s. 298, 306, 1873 s. 358, 1881 s. 379, 1905 s. 169, 1913 s. 2.
                                                                                                                                                                                                                                        Ludwik Brożek

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Piotr Wysocki

1797-09-10 - 1875-01-06
spiskowiec
 

Józef Kazimierz Ziemacki

1856-09-18 - 1925-09-30
chirurg
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Maurycy Mann

1814-10-02 - 1876-11-13
publicysta
 

Szymon Samelson

sierpień 1814 - 1881-06-09
adwokat
 

Loepold Kronenberg

1812-03-24 - 1878-04-05
finansista
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.