INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Paweł Czenpiński  

 
 
Biogram został opublikowany w 1938 r. w IV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

 Czenpiński Paweł (1755–1793), dr medycyny, członek Tow. do Ksiąg Elementarnych, syn Jana Baptysty i Magdaleny z Millerów, ur. w Warszawie. Po ukończeniu warszawskiej szkoły jezuickiej studia uniwersyteckie odbywał w Wiedniu; stopień dra medycyny otrzymał na podstawie Dissertatio inauguralis zoologico-medica, sistens totius regni animalis genera, in classes et ordines Linneana methodo digesta (Wiedeń 1778). Po powrocie do Warszawy zgłosił się w r. 1780 bezinteresownie do pracy w Tow. do Ksiąg Elementarnych; był to czas, kiedy rozpoczęto opracowywanie instrukcji dla wizytatorów oraz Ustaw Komisji Edukacji Narodowej. Jako lekarz i przyrodnik, jedyny wśród członków T-wa gruntownie obeznany z tymi naukami, przyczynił się do należytego uwzględnienia w Ustawach sprawy wychowania fizycznego i nauczania przyrody. W r. 1782 z polecenia Kom. Ed. Nar. odbył razem z prof. Jaśkiewiczem podróż w góry woj. krakowskiego i sandomierskiego w celu zebrania okazów dla gabinetu historii naturalnej w Akademii Krakowskiej. W r. 1784 odbył znowuż podróż naukową na Litwę, do Wilna, w celach organizacji katedry historii naturalnej. W Towarzystwie do Ksiąg Elem. Cz. pracował gorliwie w ciągu dwunastu lat, w tym trzy lata bezpłatnie, poświęcając się głównie opracowaniu podręczników historii naturalnej. Wspólnym dziełem Cz-go i ks. Krzyszt. Kluka były podręczniki, wydane przez Kom. Ed. Nar.: Botanika dla szkół narodowych (W. 1785), Zoologia czyli zwierzętopismo dla szkół narodowych (W. 1789). Napisana przez Cz-go Nauka o zachowaniu zdrowia, czytana na posiedzeniach Tow. do Ksiąg Elem. w r. 1785, nie ukazała się w druku. Ponadto brał udział w uporządkowaniu spraw lekarskich w Polsce; należał do grona 7 członków marszałkowskiej Komisji Egzaminatorów i razem z W. Gagatkiewiczem był założycielem Warszawskiej Szkoły Anatomii i Chirurgii (1789). Dużą przeszkodą w działalności Cz-go były kłopoty rodzinne, które spadły na jego barki po śmierci ojca a potem brata przyrodniego Jana, który zmarł w Wiedniu r. 1790 wkrótce po świetnym ukończeniu studiów lekarskich w Wilnie. Ożenił się Cz. w r. 1790 z Franciszką Guszkowską. Smutne wypadki dziejowe przyczyniły się do pogorszenia stanu jego zdrowia; zakończył życie 8 VIII 1793.

 

Kośmiński; Maciesza A., Dr med. Paweł Cz. w zbiorowej książce pt. Epoka Wielkiej Reformy, Lw.-W. 1923, 68–106 (literatura szczegółowo podana).                                                    

Aleksander Maciesza

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Jan Chrzciciel Śniadecki

1756-08-29 - 1830-11-09
astronom
 

Marcin Fryderyk Józef Peszka

1767-02-19 - 1831-09-04
malarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Jakub Antoni Redel

1769-07-20 - 1845-04-20
artylerzysta
 

Anna Bacciarelli

ok. 1770 - 1818
malarka
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.