INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Piotr Adam Opaliński h. Łodzia  

 
 
1636-01-01 - 1682-05-20
Biogram został opublikowany w 1979 r. w XXIV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Opaliński Piotr Adam h. Łodzia (1636–1682), podkomorzy poznański, poseł sejmowy. Ur. 1 I, był synem Krzysztofa, woj. poznańskiego (zob.), i Teresy Konstancji z Czarnkowskich, bratem Jana Karola (zob.). Nauki pobierał zrazu od r. 1644 w Kaliszu w tamtejszym kolegium jezuickim, potem w Wiedniu, dokąd wyruszył w początku 1649 r. ze swym preceptorem Wojciechem Nowiejskim. Uczęszczał tam do szkoły, ale miał i domowych nauczycieli. Uczył się też jazdy konnej i szermierki. W czerwcu 1650 został odwołany do kraju przez ojca, który przedstawił go na dworze i chciał zaraz żenić tego czternastoletniego chłopca z przebogatą Marcjanną Grudzińską, starościanką ujską. Z tych planów nic nie wyszło. Przebywał potem O. w r. 1652 w Niderlandach, a w r. 1653 w Paryżu, gdzie więcej niż studiom oddawał się ćwiczeniom rycerskim. Przedstawiony kardynałowi Mazariniemu, wyjechał potem wraz z dworem ks. Filipa orleańskiego do Orleanu i stąd, wedle dokładnych ojcowskich wskazań, odwiedził jeszcze Włochy, po czym przez Niemcy wrócił do kraju. Otrzymał krótko potem dworski urząd krajczego królowej Ludwiki Marii. Pod Kaliszem 7 X 1656 występował już jako rotmistrz. Sejmiki z 19 I i 14 III 1657 wyznaczyły go na jednego z rotmistrzów pod komendą Piotra Opalińskiego, woj. podlaskiego. Był też wtedy komisarzem do wybierania pocztów lub pieniędzy na te poczty w pow. poznańskim, wałeckim i międzyrzeckim. Tytułowany w r. 1658 starostą kowelskim, zbył najwidoczniej tę przejętą po ojcu królewszczyznę, bo potem mowa o nim tylko jako o staroście śremskim. Tę królewszczyznę w styczniu 1660 cedowała mu matka. W r. 1661 został podczaszym królowej, posłował na sejm, z którego wyznaczono go do komisji dla granic Wielkopolski ze Śląskiem, Brandenburgią i Pomorzem. Posłował znów na sejm 1665 r., gdzie był jednym ze stronników dworu. Uczestniczył też w sejmie koronacyjnym 1669 r. i w drugim z sejmów 1670 r. Latem 1671 na czele swej chorągwi brał udział w walkach Jana Sobieskiego z Tatarami. Jego chorągiew u schyłku roku stacjonowała w twierdzy Ściana koło Jampola. Posłował na oba sejmy 1672 r. Na drugim, był już wtedy podkomorzym poznańskim, stał się mimowolnym sprawcą poważnego i przewlekłego zatargu prestiżowego między posłami wielkopolskimi i litewskimi, bowiem sługa jego potrącił posła połockiego. Podczas elekcji 1674 r. oddał głos na Sobieskiego. Posłował w r. 1676 na sejm koronacyjny, skąd go wyznaczono na jednego z deputowanych do boku króla na czas wojny i do komisji dla granic opactwa przemęckiego i starostwa międzyrzeckiego ze Śląskiem i Brandenburgią. Był też posłem na sejm 1677 r. Starostwo śremskie scedował w r. 1678 synowi swego stryjecznego brata, Janowi Franciszkowi Opalińskiemu, którym opiekował się za jego małoletności. Z sejmu grodzieńskiego 1678/9 r. był deputowany do boku królewskiego i do komisji dla granic Rzpltej z ziemiami cesarza.

Z działu dokonanego z bratem w r. 1667 O. wziął klucz włoszakowicki. Po spaleniu się kościoła w Charbielinie wystawił kościół w Drużynie i uzyskał dlań prawo parafialne. Restaurował po pożarze kościół Bernardynów we Wschowie. Wybudował też kościół w Lachowicach na Wołyniu, dziedzictwie swej żony. Zmarł po siedmiotygodniowej chorobie na zamku w Włoszakowicach 20 V 1682.

O. żonaty był od r. 1661 z Anną z Lachowic Sieniucianką, córką Piotra i Jadwigi Wiktorii Wilamówny. Zaślubiny ich uczcił Samuel Twardowski wydanym t. r. „Epitalamium” «zaśpiewanym». Anna zmarła 17 XII 1671, pochowana została w Włoszakowicach. Po raz drugi pojął Weronikę Trzebuchowską, córkę Jakuba, kaszt. kowelskiego, wdowę po Pawle Szczawińskim, woj. inowrocławskim, «ale z nim mieszkać nie chciała i przy śmierci nie była» (Księga rodzinna Opalińskich). Po śmierci O-ego wyszła ona jeszcze trzeci raz za mąż za Stefana Grudzińskiego (zob.), podstolego kor., i czwarty, za Mikołaja Mycielskiego, star. kolskiego. Zmarła jako wdowa po czterech mężach w r. 1690. Oba małżeństwa O-ego były bezdzietne.

 

Estreicher; Dworzaczek; Niesiecki; Uruski; Żychliński; – Cieplucha Z., Z przeszłości ziemi kościańskiej, Kościan 1929 s. 233; Czapliński W., Opozycja wielkopolska po krwawym potopie, Kr. 1930; Sajkowski A., Dwaj pamiętnikarze wielkopolscy XVII wieku, Studia i Mater. do Dziej. Wpol. i Pomorza, P. 1958 IV z. 2 s. 216; tenże, Krzysztof Opaliński, wojewoda poznański, P. 1960; tenże, Ostatni utwór Samuela Twardowskiego, „Arch. Liter.” T. 6: 1962; – Acta Hist., II cz. 1 s. 703, cz. 2 s. 904, 905; Historia residentiae Walcensis Soc. Jesu, Wyd. M. Rohwerder, Koln–Graz 1967; Listy Krzysztofa Opalińskiego do brata Łukasza, Wyd. R. Pollak, W. 1957; Oświęcim, Diariusz 1643–51; Vol. leg., IV 333 V 148, 168, 175, 193, 270, 285; – Arch. Archidiec. w P.: Liber mort. Brenno; Arch. Państw. w P.: Gniezno Grodz. 33 s. 59, Kalisz Grodz. 280 k. 1v., 53, 283 k. 333, 286 j. 53, 289 k. 1087, 290 k. 937, 292 k. 79, 294 k. 47, Wałcz Grodz. 80 k. 242, Wschowa Grodz. 13 k. 124, 259v., 358, 424, 61 k. 683, 62 k. 362v., 63 k. 242, 429v., 64 k. 63, 237, 65 k. 115v., 127v., 162v., 171 k. 32v.; B. Uniw. Warsz.: rkp. 44 (Księga rodzinna Opalińskich).

Włodzimierz Dworzaczek

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Jan III Sobieski

1629-08-17 - 1696-06-17
król Polski
 

Władysław IV Waza

1595-06-09 - 1648-05-20
król Polski
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Szymon Starowolski

ok. 1588 - 04.1656
pisarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.