INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Rafał Dzierżek h. Nieczuja      Rafał Dzierżek w Gabriel N. Raspe - Accurate Vorstellung der Koniglich Pohlnischen Armee nach der auf dem im Jahre 1775.

Rafał Dzierżek h. Nieczuja  

 
 
XVIII wiek - przełom XVIII/XIX wieku
Biogram został opublikowany w 1948 r. w VI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Dzierżek Rafał h. Nieczuja, generał. Jest to zapewne ów chorąży, który w ll. 1768–70 pod Branickim i Stempkowskim uczestniczył w tłumieniu buntów chłopskich na Ukrainie i 15 III 1770 pierwszy meldował o utrudnianiu przez Rosjan działań przeciw chłopom i udziale w buncie duchowieństwa prawosławnego. Niewątpliwie to on awansował 1771 na rotmistrza pancernego gdy zorganizowano brygady kawalerii narodowej, otrzymał 5 II 1777 dowództwo 1. ukraińskiej brygady, wreszcie 10 XII 1783 wraz z innymi brygadierami patent na generała majora kawalerii. W tym roku w okresie niebezpieczeństwa buntów na Ukrainie D. dowodził kordonem na Dniestrze i proponował wysiedlenie za granicę wszystkich księży prawosławnych, jako podejrzanych o podburzanie chłopów. On też pierwszy alarmował 27 IV 1790 o niebezpieczeństwie inwazji rosyjskiej. Od nominacji ks. Józefa na generała majora brygadę D-a dzielono na części i odsuwano go od dowództwa, gdyż górował nad Poniatowskim starszeństwem w randze. Lustracja w r. 1790 stwierdziła słabe wyszkolenie brygady D-a. W przeddzień wojny 1792 dowodził znów kordonem granicznym wzdłuż Dniestru i wywołał oburzenie Komisji Wojskowej zapytując co czynić, jeśli wkroczą Rosjanie. Zgromiony, mając rozkaz bronić się na miejscu, gdy Rosjanie rzeczywiście rozpoczęli działania, odmówił wykonania rozkazów odwrotowych, toteż zaczęto go podejrzewać o zdradę. Gdy wreszcie 24 V znalazł się w głównym obozie polskim, został na rozkaz Poniatowskiego aresztowany za niesubordynację i oddany pod sąd. Uniewinniony, wezwania targowiczan odsyłał wodzowi nierozpieczętowane; otrzymał »starzec już na koń wsiąść bez pomocy nie mogący« rozkaz prac nad uzupełnieniami i zakupem koni na tyłach. Kolejno przy tych zajęciach przebywał w Połonnem, Włodzimierzu, Krasnymstawie i Lublinie (tu wiedziony uprzedzeniami stanowymi sponiewierał zasłużonego organizatora wiernych kozaków mjra M. Perekładowskiego), wreszcie 9 VIII w Warszawie. Po akcesie króla do Targowicy z wielu innymi zgłosił dymisję i zapewne jak inni ją cofnął. Brygadę jego niebawem wcielono do wojska rosyjskiego. Pochodząc z zamożnej rodziny ziemiańskiej, która wydała paru wyższych wojskowych, sam dzierżył starostwo olechowieckie; w r. 1792 był marszałkiem sejmiku latyczowskiego. Strawiwszy całe życie w służbie pogranicznej, należał do najlepszych chyba generałów sprzed reformy i był najstarszym uczestnikiem wojny 1792.

 

Boniecki; Uruski; Żychliński; Enc. Woj.; Dembiński B., Stanisław August i ks. Józef Poniatowski w świetle własnej korespondencji, Lw. 1903; Górski Konstanty, Historia jazdy polskiej, Kr. 1893 s. 154, 212; Kitowicz J. ks., Pamiętniki… do panowania Stanisława Poniatowskiego, P. 1845 t. II s. 16; Korzon T., Wewnętrzne dzieje Polski za Stanisława Augusta; Pamiętniki XVIII w. t. X cz. II, P. 1868 s. 378 (dziennik Bułhakowa); Pawłowski B., Początki służby ks. J. Poniatowskiego w wojsku polskim, Kw. Hist. 1928 s. 536–7, 544; tenże, Wojsko koronne i Komisja Wojskowa w dobie konfederacji barskiej 1768–772, »Przegl. hist. wojsk.« X (1938) s. 232; Sakowicz E., Kościół prawosławny w Polsce w epoce sejmu wielkiego 1788–92, W. 1935; Skałkowski A. M. Książę Józef, Bytom 1913; Wolański A., Wojna polsko-rosyjska 1792 r. Kampania koronna. Kr 1920 s. 23, 40, 84, 140, 144, 273–4, 345–6, 419, 433; Arch. Gł. Sigill. 35 f. 149.

Stanisław Herbst

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Jan Chrzciciel Lampi (starszy)

1751-12-31 - 1830-02-16
malarz
 

Jakub Kabrun

1759-01-09 - 1814-10-24
bibliofil
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Abraham Jakub Stern

1762/1769 - 1842-02-02
zegarmistrz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.