INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Roman Pasikowski     

Roman Pasikowski  

 
 
1898-01-17 - 1944-08-13
Biogram został opublikowany w 1980 r. w XXV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Pasikowski Roman, pseud. Wiktor (1898–1944), działacz komunistyczny. Ur. 17 I w Łodzi w średnio zamożnej rodzinie chłopskiej, był synem Władysława i Anny Derwik. W r. 1912 rozpoczął naukę zawodu ślusarza i uczęszczał do szkoły dokształcającej. Od r. 1916 do r. 1939 pracował w łódzkich fabrykach metalurgicznych Johna i Libszyca; był początkowo czeladnikiem, a potem majstrem ślusarskim. Ukończył wieczorową szkołę średnią. Od r. 1919 należał do Polskiej Partii Socjalistycznej, a potem działał w Komunistycznej Partii Polski na terenie Łodzi. We wrześniu 1939 brał udział w obronie Warszawy. Na początku 1940 r. został skierowany z Łodzi na roboty przymusowe do Poznania. Pracował w fabryce «H. Cegielski Spółka Akcyjna», a od poł. 1942 r. w warsztatach kolejowych w charakterze ślusarza. Od chwili przybycia do Poznania związał się z grupą organizatorów komunistycznego podziemia w tym mieście. Podczas odbytego 23 II 1941 w Luboniu zebrania założycielskiego ugrupowania, które pierwotnie przyjęło nazwę Komunistycznej Partii Polski, otrzymał funkcję skarbnika Komitetu Okręgowego i polecenie zorganizowania konspiracyjnej sieci partyjnej w zakładach H. Cegielskiego. Od kwietnia 1942 kierował życiem podziemnym wszystkich grup Polskiej Partii Robotniczej (PPR), działających na obszarze Poznania i okolicy. W końcu kwietnia 1943, po aresztowaniu Jakuba Przybylskiego, został sekretarzem Komitetu Miejskiego PPR w Poznaniu, obejmującego także pow. poznański. Z jego inicjatywy zreorganizowany został aparat kierowniczy partii, wzrósł werbunek członków, powstały dwa dalsze komitety partyjne w mieście, utworzono Komitet Młodzieżowy PPR, wzmożono akcję sabotażową, uruchomiono szkolenie w zakresie dywersji i działań zbrojnych, doprowadzono do powstania dowództwa Gwardii Ludowej na pow. poznański oraz zaczęło się ukazywać tajne pismo poznańskiej PPR, pt. „Głos Poznania”.

Podczas częstych wyjazdów z Poznania do rodziny zamieszkałej w Łodzi P. utrzymywał bliską łączność z kierownictwem Komitetu Obwodowego PPR w Łodzi oraz – poprzez przebywających tam łączników – z Komitetem Centralnym (KC) PPR. Był autorem planu powstania zbrojnego ludności polskiej w Poznaniu, opracowanego w następstwie realizacji uchwał plenum KC PPR ze stycznia 1943. Dostarczał władzom centralnym partii na użytek wojskowy informacji o stanie sił wroga, o rozmieszczeniu w Poznaniu obiektów produkcji wojennej i o położeniu hitlerowskich garnizonów. W dn. 5 V 1944 został aresztowany przez gestapo. W śledztwie był torturowany. Przywieziony na początku lipca do obozu karnego w Żabikowie, nie mógł się już poruszać o własnych siłach. Po zamknięciu śledztwa został 13 VIII 1944, wraz z pozostałą grupą kierowniczą PPR Poznania i okolicy, rozstrzelany na terenie obozu żabikowskiego.

P. był żonaty. Miał dwoje dzieci: Aldonę (ur. w r. 1924), zamężną Czajkowską, i Jerzego Janusza (ur. w r. 1931).

 

Malinowski M., Geneza PPR, W. 1975; Olszewski M., Losy i ludzie podziemnej poznańskiej Polskiej Partii Robotniczej, „Kron. M. Poznania” 1969 nr 4 s. 65–6 (fot.); Przygoński A., Prasa konspiracyjna PPR, W. 1966 s. 265–6 (fot.); – „Gaz. Pozn.” 1974 nr 167 s. 3 (fot.); – Arch. Komitetu Wojewódzkiego PZPR w P.: sygn. ARHP-67, teczka osobowa R. P-ego poz. 1–4.

Marian Olszewski

 
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.