INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Rufin Morozowicz     

Rufin Morozowicz  

 
 
1851-12-08 - 1931-04-14
Biogram został opublikowany w 1976 r. w XXI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Morozowicz Rufin (1851–1931), aktor, śpiewak, reżyser. Ur. 8 XII w Warszawie, był synem Rufina i Małgorzaty z Fournierów. Ukończył gimnazjum filologiczne, potem uczęszczał do warszawskiej Szkoły Dramatycznej (gry scenicznej uczył się u Jana Chęcińskiego), skąd wkrótce usunięto go z powodu «braku zdolności». Debiutował w r. 1868 w pierwszym warszawskim teatrzyku ogródkowym «Tivoli» pod dyrekcją Jana Russanowskiego. Jesienią t. r. wyjechał z tym samym zespołem do Pułtuska. W l. 1869–70 występował kolejno u Alojzy Bucholtz, m. in. w Płocku, tamże u Antoniego Raszewskiego, a następnie Dionizego Feliksiewicza, z którym ponadto odwiedził Piotrków i Częstochowę. Pierwszym interesującym pod względem artystycznym etapem działalności scenicznej M-a były l. 1871–5, kiedy to grał i reżyserował w zespole Anastazego Trapszy, odnosząc sukcesy w rolach charakterystycznych zarówno dramatycznych, komediowych, jak i operetkowych, m. in. jako Blazjusz („Nie igra się z miłością” A. de Musseta), John Styx („Orfeusz w piekle” J. Offenbacha), Baron de Gondremark („Życie paryskie” J. Offenbacha), Igiełka („Gałganduch, czyli Trójka hultajska” J. N. Nestroya), Bertrand („Robert i Bertrand, czyli Dwaj złodzieje” W. L. Anczyca). Z zespołem Trapszy występował M. m. in. w Kaliszu, Kielcach, Lublinie, Łodzi, Radomiu i Warszawie (teatrzyki «Alhambra» i «Tivoli»), gdzie zaproponowano mu nawet przyjęcie do Teatru «Rozmaitości». M. nie skorzystał z oferty i przeszedł do Krakowa, gdzie do r. 1878 występował w takich rolach, jak Grabiec („Balladyna” J. Słowackiego), Rododendron („Piękne Georgianki” J. Offenbacha), Dratewka („Pani majstrowa z Kleparza” E. Błotnickiego). Następnie M. zaangażował się do zespołu Józefa Teksla, z którym grał m. in. w Łodzi, Kaliszu, Piotrkowie i warszawskim teatrzyku «Belle Vue». Od jesieniu 1880 do jesieni r. n. prowadził M. zespół wspólnie z Feliksem Krotke, kolejno w Częstochowie, Piotrkowie, Kielcach i warszawskim teatrzyku «Eldorado»; zespół ten rozwiązali z powodu trudności finansowych.

Po udanym debiucie w Warszawskich Teatrach Rządowych (10 X 1881 – jako Midas w „Pięknej Galatei” i Gajer w „Burszach” F. Suppégo) został M. zaangażowany do zespołu farsy i operetki: grał później sporadycznie również w Teatrze «Rozmaitości». Największe sukcesy odnosił na scenach Teatru Małego i Nowego. Wkrótce stał się jednym z najpopularniejszych aktorów warszawskich, grał prawie cały repertuar komediowy. W r. 1888 objął funkcję reżysera operetki, nadal występując w farsach i utworach operetkowych, m. in. w roli Hrabiego („Mąż debiutantki” H. Meilhaca i L. Halévy’ego), Griffardina („Pierścień rodzinny” E. Audrana), Bonifacego („Żona pana Bonifacego” P. Lacôme), Menelausa („Piękna Helena” J. Offenbacha). W r. 1890 zrezygnował ze stanowiska reżysera, pozostając nadal pierwszym aktorem zespołu. Na scenie Teatru Nowości grał do r. 1922 (w r. 1913 występował też sporadycznie w Teatrze «Bagatela»). Najlepsze role M-a z tego okresu to: Zwack („Sztygar” K. Zellera), Lorenzo („Bettina” E. Audrana), Wezyr („Wielki Mogoł” E. Audrana), Szkopek („Myszy bez kota” J. Wieniawskiego), Dyrektor teatru („Nitouche” Hervégo), Książę („Konik polny i mrówka” E. Audrana), Ptolemeusz XIII („Czarodziej znad Nilu” W. Herberta), Weisskopf („Posłaniec nr 6666” K. Ziehrera), Thompson („Milionowa narzeczona” H. Berte’a), Merkury („Figle Junony” F. Lehara), Wezyr („Tysiąc i pierwsza noc” J. Straussa), Joachim XIII („Czar walca” O. Strausa), Harrison („Targ na dziewczęta” V. Jacobiego). W l. 1922–4 M. grał w Teatrze Nowym, w l. 1925–7 ponownie, choć znacznie rzadziej, występował na scenie Nowości, po czym osiadł w Milanówku i wycofał się z życia teatralnego. M. obchodził na scenie Teatru Nowości dwukrotnie jubileusze: czterdziestolecie 20 II 1912 – w operetce K. Weinbergera „Romantyczna żona”, a 12 III 1925 pięćdziesięciolecie pracy artystycznej – w partii Króla Ludwika w „Madame Pompadour” L. Falla. M. grał niekiedy epizodyczne role filmowe (np. w „Tajemnicy przystanku tramwajowego” 1922).

Jako reżyser nie zaznaczył się M. niczym szczególnym, a proponowany przez niego repertuar bywał często ganiony, choć umiejętne stosowanie się przez M-a do gustów publiczności warszawskiej sprawiało, że w znacznej mierze jemu to właśnie operetka zawdzięczała swe wzrastające wciąż powodzenie. Do historii teatru polskiego przeszedł jako aktor-komik, mistrz finezyjnego, zimnego komizmu, posługujący się niezwykle, na owe czasy, dyskretnymi środkami wyrazu, bez szarży, nawet w operetce, wbrew tradycji tego gatunku. Charakteryzował się bardzo mało lub wcale, szczególną wagę przywiązując do swej sylwetki. Brzydki, chudy, o małych oczach, mimo słabego głosu, odznaczał się wzorową dykcją, a kreowane przez niego postacie niezwykłą wyrazistością i nieodpartym komizmem dzięki celnej intonacji, spojrzeniom i gestom oraz dzięki prostocie i oszczędności wyrazu. Najtrafniej może scharakteryzował osobowość aktorską M-a A. Grzymała-Siedlecki: «Te ułamki ruchów te jego niedospojrzenia, jego gra twarzy zwiewna, a pozostająca w pamięci, jego jakby niedbałość, ledwo, ledwo podkreślane słóweczko, rzucone jakby na przepadłe – wszystko to składało się na typ komiki absolutnie odrębnej, na nikim nie wzorowanej i nie dającej się naśladować» („Świat aktorski moich czasów”, W. 1957). Za najwybitniejszą rolę M-a uznano jego Menelausa w „Pięknej Helenie”. Ze szczególnym upodobaniem ośmieszał M. znane osobistości, był autorem zjadliwych, aktualnych kupletów dodawanych do swych ról. Ponadto pisał libretta i komedie, tłumaczył też i adaptował utwory francuskie. Przez pewien czas bez powodzenia prowadził wytwórnię dekoracji teatralnych oraz win, natomiast znaczne korzyści finansowe przyniosła mu produkcja kosmetyków. Zmarł 14 IV 1931 w Milanówku, pochowany został w grobie rodzinnym na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Pierwszą żoną M-a była aktorka Rozalia z Kozakowskich (1853–1883), z tego związku miał córkę Karolinę (1875–1929), aktorkę, i syna Leopolda (1876 – 3 VIII 1945), aktora, śpiewaka i dyrektora zespołów teatralnych. Drugą żoną M-a (od r. 1885) była Waleria z Kotowiczów, z którą miał dwoje dzieci: Marię Morozowicz-Szczepkowską (zob.) i zmarłego w dzieciństwie syna Jerzego.

 

Estreicher w. XIX, Wyd. 2., V (Dramat tłumaczony); Bibliogr. dramatu pol., I; Słown. Teatru Pol., (bibliogr., ikonogr., fot.); – Banaszkiewicz W., Witczak W., Historia filmu polskiego, W. 1966 I; – Życiorys Leopolda Morozowicza, opracowany przez Barbarę Berger, w Materiałach Red. PSB.

Barbara Berger

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Maria Morozowicz-Szczepkowska

1885-12-13 - 1968-11-09 aktorka
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Wojciech Trąmpczyński

1860-02-08 - 1953-10-19
polityk
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Alfred Antoni Potocki

1886-06-14 - 1958-03-30
ordynat łańcucki
 

Józef Okińczyc

1879-02-24 - 1954-09-29
lekarz chirurg
 

Andrzej Jerzy Mniszech

1823-11-21 - 1905-05-11
malarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.