INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Stanisław Brzostowski  

 
 
1733-03-02 - 1769-04-08
Biogram został opublikowany w 1937 r. w III tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Brzostowski Stanisław, h. Strzemię (17331769), wojewoda inflancki, bardziej znany jako starosta bystrzycki, ur. 2 III w Wołkołacie jako najstarszy syn Józefa, pisarza litewskiego, konfederata dzikowskiego, i Ludwiki z Sadowskich. Posłując na sejmy: w r. 1754 i 1760 z powiatu oszmiańskiego, 1761 z pińskiego, 1762 z brasławskiego, nie odznaczył się wymową ani inicjatywą; również w wojsku jako pułkownik petyhorski i szef pułku buławy W. lit. nie znalazł sposobności do popisu; kładł za to swój bujny temperament w zajadłą walkę partyjną, zwłaszcza odkąd poślubił (w Nieświeżu 25 I 1762) księżniczkę Teofilę Radziwiłłównę, córkę Leona krajczyca lit. i Anny z Mycielskich, macochy księcia Panie Kochanku. Temu awanturniczemu księciu służył w trybunale, na sejmikach i sejmach z wiernością bezgraniczną. Kiedy radziwiłłowskiemu trybunałowi r. 1763 groziła presja ze strony wezwanych przez Czartoryskich Rosjan, B. posadził na koń kilkuset szlachty oszmiańskiej i poprowadził ich na osłonę jurysdykcji. Podczas bezkrólewia asystował Radziwiłłowi w napaściach na bpa Massalskiego, za co o mało nie został zbity na rozkaz swego krewnego, Michała B., marszałka konfederacji. Zresztą i w otoczeniu księcia wojewody B. ze St. Rzewuskim robił »fakcję« przeciw Ign. Pacowi i in. doradcom. Porażkę i banicję przyjaciela odczuł głęboko i modlił się o jego rychły powrót z zagranicy. Choć człek »wielkiego serca« (wedł. Matuszewicza), nie znalazł okazji do odwetu, póki nie weszło do Polski kilkadziesiąt tysięcy Rosjan. B. jeździł do Drezna i wpłynął zdaje się na fatalną decyzję Radziwiłła przed Radomiem. Razem z rosyjskim generałem Prozorowskim, ściśle według instrukcji Repnina, organizował najpierw 22 V reakcyjne konfederacje po województwach, potem Generalność w Wilnie 2 VI, której siebie uczynił marszałkiem, a której celem miało być przywrócenie Radziwiłła do dóbr i zemsta nad Czartoryskimi. Na gwarancję rosyjską i wszelkie ustępstwa dla dysydentów godził się bez zastrzeżeń, za to gdy Repnin hamował jego sądowniczą samowolę, popadł w rozpacz – jeszcze przed Radomiem – i pisał, że »marszałkowie i konsyliarze porozjeżdżali z płaczem i lamentem, gdyż widomie znają ostatnią swoją zgubę«. Na sejmikach odważył się forsować samych posłów »dobrych«, tj. ślepo oddanych Radziwiłłowi, z wyłączeniem kandydatów, proponowanych przez króla i ambasadora. Po zjednoczeniu konfederacyj często zastępował pijanego szwagra; zdaniem niektórych patriotów on to doradził Repninowi porwanie Sołtyka i towarzyszy. Wszedł do Delegacji traktatowej; 3 XI, piastując już starostwo radoszkowskie i propojskie, został wojewodą inflanckim. Za te trudy marszałkowskie policzył sobie i dostał 200.000 zł; popisywał się obu orderami polskimi i obu najwyższymi rosyjskimi. Po wybuchu barskim drogi marszałków radomskich rozeszły się: Radziwiłł skłonił się do powstania, B. służył Moskwie agitacją, terorem i donosami. W końcu r. 1768 wyjechał znów za granicę, aby ratować zdrowie; zapóźno, bo 8 IV 1769 po powrocie umarł na suchoty w Rubieżewiczach. Pochowany w grobach rodzinnych w Michaliszkach.

 

Ob. literaturę i źródła do art. Brzostowski Michał; ważne listy do K. Radziwiłła w Arch. Ord. Nieświeskiej.

Władysław Konopczyński

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.