INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Stanisław Przerębski (Przerembski) h. Nowina  

 
 
ok. 1540 - 1603
 
Biogram został opublikowany w 1986 r. w XXIX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Przerębski (Przerembski) Stanisław h. Nowina (ok. 1540–1603), kasztelan sieradzki. Był wnukiem kaszt. sieradzkiego Jana (zob.), synem Stanisława, kaszt. sieradzkiego, i Zofii z Koniecpolskich, bratem Jakuba, kaszt. sieradzkiego (zob.), i Brykcego (zob.).

W wyniku działu dóbr z braćmi (1563–5) P. otrzymał działy w Pławnie i Goworczowie w ziemi sieradzkiej «z wolną passą w gruncie wrzynieckim i widnowskim». Pierwsza żona (ok. 1567) wniosła mu części wsi Lucławic (Lusławice) i Słonej w pow. sądeckim. Ustalenie działalności publicznej P-ego nasuwa duże trudności, ponieważ występowało obok niego trzech innych Stanisławów Przerembskich, w tym również jego syn. Niemniej jednak na podstawie aktu nominacji królewskiej na kasztelanię sieradzką (Metryka Kor. k. 157–158), w którym mowa o zasługach P-ego w służbie publicznej, można sądzić, iż to on właśnie był działaczem sejmikowym i sejmowym występującym od r. 1569. T.r. posłował z woj. sieradzkiego na sejm lubelski. Funkcje poselskie pełnił później wielokrotnie, zarówno z sejmiku szadkowskiego, jak i korczyńskiego. Na zjeździe konwokacyjnym w Warszawie w styczniu 1573 podpisał protest grupy posłów przeciw nadzwyczajnej władzy prymasa; złożył też swój podpis pod konfederacją «de religione». W czasie drugiego bezkrólewia brał udział w zjeździe pod Stężycą wiosną 1575. Dn. 4 VI, po decyzji o rozjechaniu się szlachty, wszedł do grona deputatów, którzy mieli uzgodnić tok dalszych działań z senatorami. W r. 1576 uczestniczył w obradach sejmiku szadkowskiego, a w r. n. sejmik korczyński, obradujący w dn. 15–16 V, delegował go w składzie kilkuosobowego poselstwa do króla z zawiadomieniem o podjętych uchwałach podatkowych. W r. 1577 był szafarzem poborów woj. krakowskiego. W okresie trzeciego bezkrólewia P. działał na licznych sejmikach i zjazdach woj. sieradzkiego. Był jednym z organizatorów zjazdu w Burzeninie (16 IV 1587). Sejmik przedsejmowy delegował go, wraz z Janem Przerembskim, na zjazd wiślicki, wyznaczony na 5 X. Był także na sejmie elekcyjnym; dn. 15 VIII opowiadał się za wyborem «Piasta». Poseł sieradzki na sejm 1589 r., został wówczas wyznaczony do deputatów mających zaprzysiąc traktaty bytomsko-będzińskie. Być może, iż to on brał udział w naradzie senatorów wielkopolskich w Pleszewie 21 VIII 1591, gdzie wypowiedziano się przeciw zwołanemu zjazdowi protestantów w Radomiu, potępiał tumulty antyróżnowierców w Krakowie i Wilnie. Był także sygnatariuszem listu senatorów wielkopolskich do zjazdu radomskiego zawierającego napomnienie i wezwanie do zachowania dróg legalnych. W r. 1592 posłował z woj. sieradzkiego na sejm inkwizycyjny. Ok. r. 1599 został kaszt. wieluńskim, a 13 IX 1603 przeszedł na kasztelanię sieradzką. Zmarł w kilka tygodni po tej nominacji, gdyż 24 X t.r. kancelaria królewska wystawiła akt nominacyjny na tę kasztelanię jego bratu Jakubowi.

Pierwszą żoną P-ego była Anna (zm. 1572), córka Jana Taszyckiego, pisarza ziemskiego krakowskiego, drugą – od ok. r. 1581 – Barbara, córka Augustyna Siemianowskiego, współwłaściciela Libertowa, Gaju i Dolnej Bryczyny w pow. szczyrzyckim. Potomstwo pozostawił tylko z pierwszego małżeństwa, a to: Stanisława, star. radoszyckiego i opoczyńskiego (zob.), Hieronima, miecznika sieradzkiego, oraz Katarzynę.

 

Niesiecki; Paprocki; – Kaniewska I., Posłowie koronni na sejm warszawski w r. 1589, „Czas. Prawno-Hist.” T. 32: 1980 z. 2 s. 156, Kobierzycki J., Przyczynki do dziejów ziemi sieradzkiej, W. 1915 I 64–5, II 19–25; Siemieński J., Drugi akt konfederacji warszawskiej 1573, Rozpr. PAU. Wydz. Hist. Filoz. S. II, Kr. 1930 XLII 10; – Akta sejmikowe woj. krak.; Akta sejmikowe woj. pozn., I; Dnevnik ljublinskogo sejma 1569 goda, Wyd. M. Kojałowicz, Pet. 1869; Elementa ad Fontium Editiones, XI, XXVI, XXXVIII; Hejdensztein R., Dzieje Polski od śmierci Zygmunta Augusta do r. 1594, Pet. 1857 II 301; Kaffka T., Obserwa życia regularnego…, Kr. 1772 (dedykacja z genealogią Przerembskich); Orzelski, Bezkrólewia ksiąg ośmioro; Pamiętniki o Koniecpolskich, Wyd. S. Przyłęcki, Lw. 1842 s. 197–9 (z błędami, połączone 2 osoby w jedną); Script. Rer. Pol., XI (Diariusze sejmowe z r. 1587); Vol. leg., II 88; Zbiór pamiętników do dziejów polskich, Wyd. W. S. Broel-Plater, W. 1858 III 37–40; – AGAD: Metryka Kor. t. 148 k. 158, 175, 176–177, 208–209, 262–263, księga gr. rel. wieluńska nr 1 s. 491–492; Arch. Państw. w Kr. Oddz. na Wawelu: Terr. Crac. t. 39 s. 964–971, t. 41 s. 289–290, 481–482, 540–541, 581–586, t. 44 s. 347–350, 350–352, 360, t. 46 s. 1194, t. 76 s. 1792–1793, t. 82 s. 123, t. 90 s. 31–41, t. 94 s. 683–686, 851–853, t. 95 s. 468–472; B. Czart.: rkp. 2243 nr 6 s. 47–50, 54–55, 57, rkp. 2724 s. 431–436; B. PAN w Kr.: rkp. 8342. Teki Pawińskiego nr 25 s. 69, 77, 113–117; B. Uniw. Wrocł.: rkp. Steinwehr, t. II k. 3–4.

Janusz Byliński

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Andrzej Bobola h. Leliwa

ok. 1591 - 1657-05-16
święty
 

Jakub Wujek

około 1541 - 1597-07-27
tłumacz Biblii
 
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.