INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Stanisław Kaszubski     
Biogram został opublikowany w latach 1966-1967 w XII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Kaszubski Stanisław, pseud. Król (1879–1915), działacz socjalistyczny. Ur. w Warszawie i tam początkowo uczęszczał do V gimnazjum. Wydalony za patriotyczną postawę, podjął naukę w gimnazjum w Płocku, skąd został także usunięty, jak i z całego obszaru Król. Pol., za rozbudzanie poczucia narodowego wśród kolegów. Maturę uzyskał w głębi Rosji jako eksternista. Następnie wstąpił do szkoły Mittego. Brał udział w wypadkach rewolucyjnych 1905 r. pod pseud. Król, związany z Socjaldemokracją Królestwa Polskiego i Litwy (SDKPiL). Aresztowany, osadzony został w więzieniu mokotowskim, później skazany na zesłanie do gub. archangielskiej. Interwencja finansowa rodziny spowodowała zmianę zesłania na wydalenie poza granice państwa bez prawa powrotu. K. wyjechał do Krakowa. W semestrze letn. r. akad. 1906/7 zapisał się na Wydział Lekarski UJ. Studiów jednakże nie ukończył. Podczas studiów (które trwały do r. akad. 1912/3) pisał nowelki i poezje. Brał żywy udział w pracy partyjnej Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej (PPSD) w Krakowie, aktywny w życiu studenckim. M. in. prowadził chóry robotnicze i studenckie. W styczniu 1911 r. Senat UJ udzielił K-emu nagany z zagrożeniem wydalenia za udział w nielegalnym wiecu akademickim 29 XI 1910 r., zorganizowanym przeciwko ks. K. Zimmermanowi. Wkrótce K. zaciągnął się do Strzelca; w r. 1913 przeszedł letnią szkołę instruktażową w Stróżach.

Z chwilą wybuchu wojny K. objął (10 VIII 1914), jako porucznik, komendę nad plutonem nowotarskim Strzelców w Krzeszowicach. Przeszedł kampanię kielecką, walczył pod Krzywopłotami, Tarnowem i Łowczówkiem. Tutaj dostał się do niewoli rosyjskiej i wraz z innymi legionistami został umieszczony w Tarnowie (w końcu grudnia 1914). Wówczas zaproponowano mu wstąpienie do wojska rosyjskiego, ale K. propozycję tę odrzucił. W niewoli obchodzono się z nim, jako z poddanym rosyjskim, szczególnie brutalnie. Wkrótce przewieziono go do Pilzna, gdzie zginął 7 II 1915 r. na szubienicy. Krakowski Naczelny Komitet Narodowy wydał z tej okazji specjalny druk pamiątkowy. Po wyparciu wojsk rosyjskich z terenu Galicji, na początku listopada 1915 r. ciało K-ego pochowano uroczyście z udziałem miejscowej ludności na cmentarzu w Pilźnie. W r. 1922 dekretem Naczelnika Państwa K. został odznaczony Orderem Virtuti Militari.

 

Myszka T., Pamięci S. K-ego, „Strzelec” 1930 nr 39; Sokolnicki M., Rok czternasty, Londyn 1961; – Daszyński I., Pamiętniki, W. 1957 II; – „Naprzód” 1915 nr 379, 383; „Niepodległość” T. 3: 1930/1, T. 4: 1931, T. 7: 1933, T. 9: 1934 s. 209 (fot.); „Nowa Ref.” 1915 nr 554; – Arch. UJ: S. II 715, Lista uczestników nielegalnego wiecu w dn. 29 XI 1910, Katalogi Wydziału Lekarskiego z lat 1906/7–1912/3, Rygoroza z r. 1909/10 nr 24.

Andrzej Pilch

 
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.