INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Stanisław Schuster     

Stanisław Schuster  

 
 
1890-02-25 - ok. 1940
Biogram został opublikowany w latach 1995-1996 w XXXVI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Schuster (Kruk-Schuster) Stanisław (1890–ok. 1940), pułkownik Korpusu Ochrony Pogranicza. Ur. 25 II w Kołomyi, był synem Antoniego, poborcy podatkowego, właściciela 45 mórg lasu i 81 mórg połoniny w Żabiem w pow. kosowskim, i Janiny z Karczewskich.

S. ukończył siedmioklasową szkołę wydziałową. W l. 1906 i 1908–9 uczęszczał do wyższego gimnazjum w Kołomyi. Jako uczeń od r. 1906 należał do organizacji niepodległościowej młodzieży przy «Zaraniu», a także nawiązał kontakt z miejscową drużyną «Sokoła» i z lokalną organizacją Związku Strzeleckiego. Po opuszczeniu gimnazjum podjął pracę jako telegrafista na kolei w Kołomyi. W grudniu 1912 był współzałożycielem XXXVIII Polskiej Drużyny Strzeleckiej w Kołomyi (gdzie używał pseud. Kruk, który z czasem przyjął jako drugi człon nazwiska) i następnie odbył rekrucki, podoficerski i oficerski kurs wyszkolenia wojskowego. W dn. 16 VIII 1914 stawił się w Krakowie na czele oddziału przez siebie przyprowadzonego i przydzielonego do utworzonego później 2. pp Legionów Polskich. Dn. 29 IX został mianowany chorążym i objął dowództwo plutonu, a 20 X 1914 awansował na podporucznika i otrzymał dowództwo kompanii w tymże pułku.

Od 30 IX 1914 S. walczył w Karpatach Wschodnich i 21 I 1915 był raniony ciężko w rękę pod Kirlibabą; dn. 20 VIII wrócił do pułku i objął stanowisko dowódcy 1. kompanii 2. pp Legionów Polskich. Dn. 1 X t.r. został mianowany porucznikiem. Od 26 X 1915 był wraz z pułkiem na froncie wołyńskim. Walczył m.in. pod Gruziatynem, gdzie 20 VI 1916 został raniony w udo. W dn. 6 XI 1916 wrócił do pułku w Baranowiczach. Od 1 VII 1917 przebywał na kursie w Polskiej Sile Zbrojnej w Ostrowi-Komorowie, 1 IX t.r. otrzymał awans na kapitana, a 12 XII t.r. nominację na stanowisko dowódcy batalionu w 2. pp Legionów Polskich. Uczestniczył 15 II 1918 w przebiciu się II Brygady Legionów na rosyjską stronę frontu pod Rarańczą, zaś 1 III został awansowany na majora i powołany na stanowisko dowódcy II batalionu 14. p. strzelców w II Korpusie Polskim. Dn. 11 V t.r. uczestniczył w bitwie pod Kaniowem. Dostał się do niewoli niemieckiej, ale 1 VI zbiegł i otrzymał stanowisko rejonowego komendanta Organizacji Werbunkowo-Agitacyjnej w Mohylewie. Od 1 X 1918 sprawował funkcję dowódcy samodzielnego batalionu, a od 1 XI dowódcy 2. p. w 4. Dyw. Strzelców gen. Lucjana Żeligowskiego na Kubaniu.

W dn. 4 IV 1919 S. wyjechał do Paryża, a 1 V t.r. przydzielono go tam do sztabu Armii Polskiej we Francji, 25 V został dowódcą II batalionu 12. p. strzelców w 6. Dyw. Piechoty gen. D.A.M. de Champeaux de Saucy i od 28 VI uczestniczył w końcowych działaniach zaczepnych WP w Galicji Wschodniej na kierunku Przemyślany-Podwołoczyska. W dn. 9 IX był mianowany dowódcą batalionu zapasowego 49. P. Strzelców Kresowych w Kołomyi. Dn. 21 VII 1920 został awansowany na podpułkownika, a 10 VIII t.r. powołany został na stanowisko dowódcy 20. pp, dowodził nim do końca wojny na froncie, zaś w okresie pokojowym do 27 I 1931, najpierw jako p.o. dowódca, a następnie jako dowódca. W dn. 19 III 1927 awansował na pułkownika. Od 28 I 1931 służył w Korpusie Ochrony Pogranicza (KOP) jako dowódca brygady «Wilno» i mieszkał w Wilnie. W okresie pokojowym uczestniczył w kilku kursach: od 24 II do 25 IV 1921 dla wyższych dowódców we Lwowie, od 1 XI 1921 do 18 II 1922 dla wyższych dowódców w Rembertowie, od 15 V do 1 VI 1925 w Centralnej Szkole Strzelniczej w Toruniu i od 3 II do 5 V 1928 dla dowódców pułków w Rembertowie.

Dn. 4 III 1935 S. został zwolniony ze stanowiska dowódcy brygady KOP, uznany za niezdolnego do służby wojskowej i przeniesiony w stan spoczynku 31 XII 1935. Zamieszkał w Krakowie, gdzie poświęcił się pracy głównie w Związku Legionistów Polskich i w Kole 2. pp Legionów Polskich. Po wybuchu wojny znalazł się na wschodzie. Internowany we wrześniu 1939 przez władze radzieckie, zginął ok. 1940 r. Był odznaczony m.in.: Krzyżem Virtuti Militari V kl., Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych 4-krotnie, Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem za Wojnę, Medalem Dziesięciolecia, austriackim medalem «Signum Laudis», Krzyżem Cesarza Karola, Krzyżem Komandorskim Korony Rumunii.

W małżeństwie z Adą ze Świechowskich S. miał dwóch synów: Stanisława (ur. 1921) i Adama (ur. 1928).

 

Fot. w: CAW, przy kwestionariuszu do VM, Album Legionów Polskich, W. 1933; – Enc. Wojsk., VII; „Dziennik Personalny MSWojsk” 1920 nr 27, 45, 1927 nr 10, 1931 nr 1; Rocznik oficerski, W. 1923, 1924, 1928, 1932; Kryska-Karski T., Materiały do historii Wojska Polskiego, Londyn 1984 No. 13 s. 10; Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich, W. 1917; Moszyński A., Lista katyńska. Jeńcy obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Zaginieni w Rosji sowieckiej, W. 1989; Tucholski J., Mord w Katyniu. Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Lista ofiar, W. 1991; – Bagiński H., U podstaw organizacji Wojska Polskiego 1908–1914, W. 1935 (wspólna fot.); tenże, Wojsko Polskie na Wschodzie, 1914–1920, W. 1921; Czerep S., II Brygada Legionów Polskich, W. 1991; Wrona S., Zarys historii wojennej 20-go pułku piechoty Ziemi Krakowskiej, W. 1928 s. 20; Wrzosek M., Wojny o granice Polski Odrodzonej 1918–1921, W. 1992; – Sprawozdanie Dyrekcji c.k. wyższego gimnazjum w Kołomyi za r. szk. 1905/06, Kołomyja 1906; toż na r. szk. 1908/09, Kołomyja 1909; – CAW: Akta personalne S-a sygn. 5238–30930, t. VM 62–524, t. P–R 16–76 i t. OPWJ 14; – Informacje Instytutu Katyńskiego w Polsce w Kr.

Mieczysław Wrzosek

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.