INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Stefan Florian Dembowski h. Jelita  

 
 
1728-09-02 - 1802-04-29
Biogram został opublikowany w latach 1939-1946 w V tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Dembowski Stefan Florian, h. Jelita (1728–1802), ostatni kasztelan czechowski, syn referendarza kor. Ant. Sebastiana (późniejszego bpa kujawskiego) i Salomei z Rupniewskich; ur. 2 IX, już na ławie szkolnej u Teatynów w Warszawie tytułował się starostą tymbarskim (bo taką dzierżawę odstąpił mu ojciec w grud. r. 1736). Dn. 21 XI 1745 w pałacu And. Stan. Załuskiego, kanclerza w. kor., odbył trzygodzinną dysputę matematyczną z uczonym ks. Śliwickim misjonarzem; w r. 1747 wyprawiony z bratem i synowcami w cudze kraje dla nauki języków, zwiedził Wiedeń, Rzym i Paryż. Po powrocie został szambelanem, asesorem sądów kanclerskich przy J. Małachowskim w r. 1753, starostą płockim 3 II 1755. Ożenił się w r. 1756 z Ewą Tarłówną, starościanką goszczyńską, niewiastą gwałtownego temperamentu i wielkiej siły. Za przykładem stryja Stanisława, podczaszego a potem chorążego zawskrzyńskiego, który często posłował na sejmy (1740, 1750, 1758, 1761, 1762), Stefan też próbował kariery parlamentarnej, ale posłując w l. 1752 i 1758 nie znalazł pola do popisu, zresztą i na konwokacji i na elekcji r. 1764 w szeregach partii Czartoryskich, lubo marszałek konfederacji płockiej, nie odegrał większej roli; jednak odznaczony orderem św. Stanisława (1766). Choć miał w pamięci dzielny odpór, jaki ów stryj dał Rosjanom w swym Luboradzu podczas wojny siedmioletniej (25 III 1761), sam jako regalista nie zdeklarował się jawnie za konfederacją barską. Kasztelanię czechowską otrzymał 20 III 1774; jako marszałek trybunału koronnego w kadencji 1775–6 zdobył opinię uczciwego sędziego i zasłużył na order orła białego (1780). Do Rady Nieustającej powołany na okres 1780–2. Podczas sejmu czteroletniego obiegał o nim wierszyk: »Z rodu zacny, z cnót zacniejszy, Nikt mu sławy nie umniejszy, Chciał, by wszyscy przysięgali I jurgieltów już nie brali«. W czerwcu 1791 wybrany został do Komisji Policji Obojga Narodów. Należał do spisków patriotycznych po rozwiązaniu konfederacji targowickiej i był nawet desygnowany na następcę Kościuszki na wypadek jego śmierci. Po akcie powstania krakowskiego, w którym powierzono mu zastępstwo Naczelnika, objął przewodnictwo w Komisji Porządkowej (25 III). Z jej ramienia komisarze D. i A. Mieroszewski 13 V odebrali z Wawelu kosztowności kościelne na potrzeby powstania. Umarł w swych dobrach Tokarzewicach, 29 IV 1802; bujna wdowa jeszcze w latach 1804–6 rej wodziła w życiu towarzyskim Warszawy. Syn Florian, sekretarz ks. Józefa, zostawił duże gniazdo, złożone z 6 synów i 4 córek.

 

Bartoszewicz w Enc. Org.; Smoleński, Ostatni rok sejmu wielkiego, Kr. 1896; Konopczyński, Polska w dobie wojny siedm., W. 1909–11; tenże, Diariusze sejmowe 1750–8; Teka G. Podoskiego IV; Kupczyński, Kraków w powstaniu kościuszkowskim, Kr. 1912; Bartoszewicz K., Dzieje insurekcji kościuszkowskiej.

Władysław Konopczyński

 

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Franciszek Wężyk

1785-10-07 - 1862-05-02
pisarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Joseph Mauss

1778-02-12 - 1856-09-11
historyk
 

Maciej Rybiński

1784-02-24 - 1874-01-17
generał dywizji WP
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.