INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Stefan Marian Roguski     

Stefan Marian Roguski  

 
 
1849 - 1910-04-18
Biogram został opublikowany w latach 1988-1989 r. w XXXI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Roguski (Ostoja-Roguski) Stefan Marian, pseud. i krypt.: Es – Em – Er, Es – em – er, S. M. R. (1849–1910), inżynier, literat. Ur. na Podolu w rodzinie ziemiańskiej.

R. ukończył gimnazjum i szkołę handlową w Odessie, następnie wydział nauk stosowanych uniwersytetu w Liège w Belgii. Po uzyskaniu dyplomu inżynierskiego przez pewien okres był oficerem okrętowym na liniach rosyjsko-egipskich, potem przebywał w Austrii, Francji, najdłużej na Węgrzech i w Argentynie, gdzie zajmował się elektrotechniką jako przedstawiciel firmy Ganca. Do kraju powrócił w końcu lat osiemdziesiątych, zamieszkał w Warszawie i związał się z kolejnictwem. Pracował przy eksploatacji podwarszawskiej kolejki Praga-Marki, a w ostatnich latach życia zbudował kolejkę od Nieszawy do Służewa na Kujawach. Obok pracy zawodowej R. uprawiał publicystykę popularno-naukową w dziedzinie techniki; publikował w „Niwie” (1887–92) artykuły na temat przemysłu, odkryć naukowych i wynalazków. Był stałym współpracownikiem „Przeglądu Technicznego”, w którym ogłosił artykuły m. in.: o oczyszczaniu kotłów parowych z osadu przy pomocy gliceryny (1875), o maszynie do żłobienia rowków klinowych oraz o żniwiarce «Warszawianka» (1876), o zastosowaniu stali do budowy kotłów i statków parowych, o usuwaniu fosforu z wyrobów hutniczych, o austro-węgierskich parowozach (1878), o amerykańskich parowozach «Philadelphia» i «Reading» (1879), o ulepszeniach w budowie kotłów i maszyn parowych (1882), o systemie alarmowym przeciwpożarowym (1883), zaś w „Inżynierii i Budownictwie” artykuły m. in. o gwintownicy, o odfosforyzowaniu w procesie Bessemera i Siemensa-Martina (1879), o stosowaniu elektryki w przemyśle oraz o cukrownictwie (1885), osobno zaś książki Indykator i jego zastosowanie w przemyśle (W. 1879) oraz Maszyny parowe złożone (Compound) (W. 1880).

Głównie jednak zajmował się R. pracą literacką. Pisał utwory beletrystyczne – opowiadania, humoreski, szkice powieściowe, drukując je począwszy od r. 1887, w prasie warszawskiej („Kur. Codz.”, „Kur. Warsz.” i in.), krakowskiej (m. in. w l. 1890–2 w „Nowej Reformie”). Jedno z obszerniejszych opowiadań pt. Mąż i pan drukowały „Biblioteka Warszawska” i „Nowa Reforma” (1891, wyd. osobne W. 1900). Napisał też kilka powieści współczesnych, publikowanych najczęściej na łamach „Gazety Polskiej”, np. Starzy i nowi. Szkic powieściowy z niedalekiej przeszłości (1887–8, wyd. osobne. W. 1888), Dobra partia. Z dziejów zwykłych ludzi (1889, wyd. osobne W. 1904), Zagony (1890–1, wyd. osobne W. 1891). Powieść współczesna, malująca w bardzo ciemnych barwach zarówno ziemian, jak i chłopów Wilcze gardła. Szkice z zakątka z przedmową Juliana Adolfa Święcickiego, zawierającą charakterystykę pisarstwa R-ego, została opublikowana w serii „Biblioteka Dzieł Wyborowych” (W. 1899). Tematyka tych powieści dotyczyła najczęściej aktualnych problemów. W powieści Starzy i nowi na tle rozwoju przemysłu cukrowniczego na Ukrainie ukazał postawy i zachowania sią starszego i młodego pokolenia, ich stosunek do pracy i kwestii społecznych, przy czym obdarzył «młodych» cechami dodatnimi, takimi jak pracowitość, energia, zapobiegliwość. Powieść Zagony, z akcją umiejscowioną w kopalni na Śląsku przedstawia walką Polaków z germanizacyjnym uciskiem. Krytyka współczesna, zdając sobie sprawę z niewysokiego poziomu artystycznego powieści R-ego, ceniła je przecież za ich problematykę społeczną oraz za realistyczne opisy dnia codziennego zwykłych ludzi. Znacznie mniejsze znaczenie w dorobku literackim R-ego mają utwory dramatyczne. Trzyaktowa komedia Herr Krebs wystawiona w r. 1889 przez teatr poznański, w warszawskim teatrze «Wodewil» nie zyskała powodzenia, inna pt. Wobec prawa, nie wystawiana pozostała w rękopisie. Napisał też obraz historyczny w pięciu odsłonach Bolko Szczodry podejmujący raz jeszcze temat konfliktu bpa Stanisława z królem Bolesławem Śmiałym; utwór zadedykowany Elizie Orzeszkowej ukazał się w r. 1907 (W., w „Bibliotece Dzieł Wyborowych”) i nie znalazł uznania u współczesnych. R. był także autorem broszury o charakterze politycznym. Rys historyczny rewolucji w Rosji (W. 1906), której wywody są skierowane przeciwko aktualnemu «systemowi urzędniczemu». Zmarł w Warszawie 18 IV 1910 po ciężkiej chorobie i pochowany został na cmentarzu Powązkowskim.

R. pozostawił żonę i syna.

 

Estreicher w. XIX; Bibliogr. dramatu pol., II; – Eustachiewicz L., Dramaturgia Młodej Polski, W. 1982; Kucharzewski F., Piśmiennictwo techniczne polskie, W. 1921 II (błędne daty życia); [Rec. komedii Herr Krebs]: „Bluszcz” 1889 nr 33 (S. Krzemiński), „Przegl. Tyg.” 1889 nr 31 (I. Matuszewski); [Rec. Zagonów]: „Prawda” 1891 nr 22 (F. B.[rodowski]); Święcicki J. A., Przedmowa [do]: S. M. Roguski (Es-em-er), Wilcze gardła. Szkice z zakątka, W. 1899; – „Nekrologi i wspomnienia pośmiertne z r. 1910: „Biesiada Liter.” nr 22 s. 435 (fot.), „Kur. Warsz.” nr 107, 108, 109, 110, „Słowo” nr 174, „Słowo Pol.” nr 184, „Świat” nr 18 s. 21 (fot.), „Tyg. Ilustr.” s. 360 (fot.); – IBL PAN: Kartoteka bibliograficzna (A. Bara).

Cecylia Gajkowska

 

 

 
 

Powiązane zdjęcia

   
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Wojciech Trąmpczyński

1860-02-08 - 1953-10-19
polityk
 

Stanisław Leopold Brzozowski

1878-06-28 - 1911-04-30
filozof
 

Leopold Horowitz

1837-02-02 - 1917-07-22
malarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Stanisław Marian Sedlaczek

1892-01-31 - 1941-08-03
pedagog
 

Walerian Kryciński

1852-04-15 - 1929-03-06
malarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.