INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Stefan Połotyński     

Stefan Połotyński  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1982-1983 w XXVII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Połotyński (używał też nazwiska Dunin-Wąsowicz Połotyński, a po naturalizacji w Australii – de Połotyński) Stefan (1895–1967), muzyk, działacz polonijny, założyciel pierwszego pisma polskiego w Australii. Ur. 24 VI w Krakowie, był synem Jana i Stefanii z Grabowskich. Podczas rewolucji 1905 r., w której wzięli udział jego wujowie w Zagłębiu Dąbrowskim, miał nosić jako chłopiec amunicję na barykady, w tornistrze uczniowskim. Uczył się w Gimnazjum Jana Sobieskiego w Krakowie i w tamtejszej szkole muzycznej, specjalizując się w grze na flecie. Jako flecista był zaangażowany do Warszawskiej Orkiestry Symfonicznej i występował w Moskwie pod batutą Emila Młynarskiego. Uczęszczał na zebrania Związku Pomocy dla Więźniów Politycznych i pomagał w wydawaniu „Więźnia Politycznego” w Krakowie. Tamże pod wpływem odczytów Józefa Piłsudskiego wstąpił 22 I 1913 do «Strzelca». Po wybuchu pierwszej wojny światowej wyruszył na front z kompanią kadrową 6 VIII 1914. Wkrótce dostał się do niewoli rosyjskiej. Jako jeniec został przewieziony w r. 1915 z twierdzy w Kijowie do Omska wraz z 34 legionistami. Gdy w r. 1916 nastąpiły ulgi dla Polaków, P. dostał pozwolenie na sformowanie orkiestry (44 osób) z jeńców-Słowian (Polacy, Czesi i Serbowie). Orkiestra P-ego dała pierwszy koncert w sali teatru miejskiego w Omsku, 6 XII 1916, z dużym powodzeniem. W sformowanej na Syberii w r. 1918 dywizji polskiej P. został jesienią t. r. mianowany kapelmistrzem 2 p. strzelców, a 14 I 1919 zatwierdzony jako oficer orkiestrowy w stopniu porucznika. Po klęsce armii admirała A. W. Kołczaka w r. 1920 i kapitulacji formacji polskich P. przyłączył się do grupy żołnierzy uciekających przez Mongolię i Mandżurię do Japonii.

Na statku «St. Albans» przypłynął 25 V 1920 do Sydney, gdzie mieszkał przez siedem lat. Początkowe jego sukcesy na polu muzycznym w Australii były duże. Miał dobre krytyki, w których podkreślano niezwykłą oryginalność utworów P-ego. Szczególnie powodzeniem cieszył się jego Taniec śmierci (opus 12), Syberyjskie preludium, Polska fantazja i Moment muzyczny. Napisał też kilka uwertur, tańców polskich i pieśni kościelnych. Niektóre z jego utworów wydała firma Paling w Sydney. Oprócz fletu, grał również dobrze na skrzypcach i fortepianie. W l. 1924–6 dyrygował jedną z pierwszych orkiestr Australijskiego Radia, rozgłośni 2 B1 w Sydney. Przeniósł się na stałe do Brisbane 15 IX 1927, zaangażowany do pomocy kierownika kinoteatru «Tivoli». Potem grał jako solista w orkiestrze Wintergarden. W r. 1935 dyrygował orkiestrą rozgłośni 4QG. Od r. 1933 prowadził chóry cerkiewne, greckie i rosyjskie, utrzymując się z lekcji muzyki oraz z porad i tłumaczeń dla imigrantów w sprawach sądowych. Dn. 13 XI 1927 założył związek Polaków w Brisbane pn. «Kolonia Polska», który liczył około 40 osób. Związek ten rozpadł się w r. 1930, na tle tarć personalnych. Od stycznia do października 1928 włącznie, P. redagował w języku polskim i angielskim „Stronicę Polską – The Polish Page” na łamach pięknie wydawanego miesięcznika kulturalno-artystycznego „The Muses’ Magazine”. Była to pierwsza pozycja w historii prasy polskiej w Australii. Dn. 1 VIII 1930 rozpoczął P. wydawanie w Brisbane pierwszego polskiego pisma na tym kontynencie, miesięcznika powielanego „Polonia Australijska”. Ukazało się osiem numerów tego pisma, ostatni z maja 1931. Miesięcznik ten został założony z myślą o pognębieniu oponentów z «Kolonii Polskiej», ale był prowadzony żywo i z dziennikarskim zacięciem. Swoje zdolności pisarskie wykazał P. jeszcze na łamach „The Muses’ Magazine”, gdzie zamieścił kilka krótkich artykułów i z talentem ujęte opowiadanie z Syberii pt. From the Land of Death. Po drugiej wojnie światowej ogłosił trzy artykuły w „Tygodniku Polskim” (Melbourne), Wspomnienia sprzed czterdziestu pięciu lat (1961 nr z 4 III), Polonia kwinslandzka między wojnami (1963 nr z 23 III) oraz pochwałę występów Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Brisbane (1963 nr z 30 III). W l. sześćdziesiątych współpracował w redagowaniu „Biuletynu Informacyjnego” Związku Polaków w Darra, Qld. P. miał duże zdolności muzyczne i pisarskie, ale swoich talentów w pełni nie rozwinął. Jako człowiek był typem staropolskiego pieniacza, lubującego się w procesach. Zmarł 5 III 1967 i został pochowany na cmentarzu w Nudgee.

Żonaty był dwukrotnie: z Haliną Polk (poprzednie nazwisko de Rassgonnaire), potem z Eunice Gertrude z domu Olsen. W pierwszym małżeństwie miał dwóch synów zmarłych w dzieciństwie, w drugim dwie córki.

 

Gilson M. and Zubrzycki J., The Foreign-Language Press in Australia 1848–1964, Canberra 1967 s. 17; Paszkowski L., Polacy w Australii i Oceanii 1790–1940, Londyn 1962; – Miss Coleman’s Concert, „Sydney Mail” 1922 nr z 19 VII s. 10; The Music of an Exile, „Evening News” (Sydney) 1922 nr z 17 VII s. 3; Paszkowski L., Pierwsze pisma polskie w Australii, „Wiadomości” (Londyn) 1965 nr 26 (1004) s. 4 (fot.), toż, „Tyg. Pol.” (Melbourne) 1965 nr z 28 VIII s. 1, 6–7; tenże, Piotr Modrak pierwszy polski inżynier wykształcony w Australii, „Margines” dodatek kulturalno-literacki „Tyg. Pol.” (Melbourne) 1971 nr z 23 X s. 7–8 (fot.); tenże, Zmarł Stefan Dunin-Wąsowicz Połotyński, „Tyg. Pol.” (Melbourne) 1967 nr z 15 IV s. 5 (fot.); Polish Festival, „Evening News” (Sydney) 1926 nr z 21 XII s. 15; Stefan Polotynski, „Sydney Mail” 1921 nr z 21 XII s. 15 (fot.); Zubrzycki J., Polonia Australijska, „Kultura” (Paryż) 1958 nr 3/125 s. 76; – „The Muses’ Magazine” (Brisbane) 1928 nr 3 s. 13 (fot.), 31; „Polacy Zagranicą” (W.) 1930 nr 11–12 s. 357; „Polonia Australijska” (Brisbane) 1930 nr 4 s. 42; „Wieści z Polski” (W.) 1931 nr 6 s. 26; – Metryka zgonu, 8 listów P-ego z l. 1960–3 w zbiorach autora; – Informacje M. Tyrowicza z Krakowa.

Lech Paszkowski

 

 
 

Powiązane zdjęcia

   
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.