INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Stefan Rostworowski     

Stefan Rostworowski  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1989-1991 w XXXII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Rostworowski Stefan (1784–1866), major WP, ziemianin, marszałek szlachty gub. augustowskiej. Ur. 2 IX w Prażmowie w woj. mazowieckim, był synem Andrzeja (zob.) i Józefy z Komorowskich, bratem Jana Tadeusza (zob.).

Służbę wojskową R. rozpoczął w r. 1806 w armii austriackiej, otrzymał stopień podporucznika w 2 p. dragonów Hohenlohe-Ingelfingen, stacjonującym w Gross-Kanizsa (Nagykanizsa) na Węgrzech, a następnie w Wiedniu. Po utworzeniu Ks. Warsz. przeszedł 1 I 1808 do służby w powstałym WP i 31 VIII t. r. mianowany został porucznikiem nadliczbowym. Wysłany do głównej kwatery Napoleona, znalazł się w czasie wojny francusko-austriackiej 1809 r. jako adiunkt w sztabie marszałka L. Davouta, dowódcy III korpusu tzw. Armii Niemiec, był z nim w zwycięskiej bitwie pod Ratyzboną (23 IV). Otrzymał 2 V 1809 order kawalerski Legii Honorowej, uczestniczył 6 VII t. r. w bitwie pod Wagram. Po powrocie do kraju otrzymał przydział do 11 p. ułanów armii Ks. Warsz., dowodzonego przez jego szwagra płk. Adama Potockiego (zob.), a 24 III 1810 – żądaną dymisję. Dn. 31 VIII 1810 rekomendowany przez marszałka Davouta ks. Józefowi Poniatowskiemu, wrócił do służby w 11 p. ułanów, stacjonującym w dep. lubelskim, z nominacją na stopień kapitana adiutanta-majora. W składzie swojego pułku wyruszył na kampanię rosyjską 1812 r., wziął udział w nieszczęśliwej bitwie pod Mirem (10 VII). Dn. 13 VII mianowany został szefem szwadronu z przeznaczeniem do formowanego w Nowogródku pod dowództwem płk. Konstantego Rajeckiego 19 p. ułanów. Formowanie pułku prowadzone było w październiku i w początkach listopada w Olkienikach w pow. trockim. R. wyruszył z pułkiem naprzeciw cofającym się spod Moskwy jednostkom Wielkiej Armii, a następnie bił się w odwrocie z Mińska na Borysów pod Smolewiczami, Borysowem (21 XI), a później pod Stachowem (28 XI). Wycofywał się na Królewiec w grupie płk. J. Terriera. Z X korpusem marszałka J. Macdonalda dotarł do Elbląga, skąd przez tegoż odesłany został z całym pułkiem do Wielkopolski. Od tej chwili losy pułku R-ego związały się z dziejami 17 p. ułanów. Stanął z pułkiem w Sierakowie i Szamotułach, przesunięty z nim do Buku uniknął porażki 17 p. ułanów pod Sierakowem, szedł następnie na Magdeburg, a stąd do Hanoweru. Dn. 13 III 1813 z pułku R-ego wybrano 225 żołnierzy do gwardii cesarskiej, a 20 IV t. r. w Minden R. wcielony został z resztą 19 pułku do 17 pułku. Pomaszerował z nim do Hamburga pod komendę marszałka Davouta, dowódcy XIII korpusu Wielkiej Armii, znajdował się w 30 brygadzie lekkiej jazdy gen. F. Lallemanda w składzie posiłkowego korpusu duńskiego. Kiedy internowany pułk stacjonował w Danii, R. należał do załogi obleganego Hamburga i w wyniku jego kapitulacji (12 V 1814) dostał się do niewoli.

Uwolniony, udał się R. do kraju, rozkazem dziennym w. ks. Konstantego z 16 XII 1815 został dymisjonowany w stopniu majora. Zdecydował się jednak niebawem na powrót do służby w armii Król. Pol., 21 III 1817 przeznaczony został w posiadanym stopniu majora do 1 p. strzelców konnych stacjonującego w Sieradzu. Objął komendę nad 2 dywizjonem. W miesiącach letnich 1817 uczestniczył R. w szeregu parad, popisów i manewrów jazdy z udziałem swego pułku, odbytych w Łowiczu i pod Warszawą. Dn. 7 III 1818 otrzymał R. ostateczną dymisję z wojska z pozwoleniem noszenia munduru. Był członkiem warszawskiej loży wolnomularskiej «Bracia Polacy Zjednoczeni» (wymieniony w jej spisie z r. 1820). Po wyjściu ze służby osiadł w Kowalewszczyźnie w pow. tykocińskim obwodu łomżyńskiego, dobrach swojej żony odziedziczonych po jej pierwszym mężu.

Po wybuchu powstania listopadowego R. mianowany został 12 XII 1830 dowódcą gwardii ruchomej pow. łomżyńskiego, komendę jednak nad sformowanym z niej w Śniadowie batalionem otrzymał mjr Klemens Kozłowski. R. do działań czy inicjatyw powstańczych już się nie włączył. Oprócz Kowalewszczyzny z przyległościami (Borzyska, Jeńki, Nadlesie, Chomice, Mojsiki, Waniewo), której właścicielem R. stał się w r. 1832, posiadał pobliski majątek Kurowo w pow. tykocińskim. Był marszałkiem szlachty gub. augustowskiej, z którego to stanowiska ustąpił na własną prośbę w lutym 1856, oraz sędzią pokoju pow. tykocińskiego. Za swój udział w wojnach napoleońskich R. otrzymał od władz francuskich II Cesarstwa medal Św. Heleny. Zmarł 7 I 1866 w Warszawie i pochowany został w grobowcu rodzinnym na cmentarzu Powązkowskim.

Z małżeństwa z daleką kuzynką Anielą z Rostworowskich (1792–1830), córką Konstantego, cześnika podlaskiego, wdową po zmarłym w r. 1813 Adamie Orsettim, pozostawił R. dwóch synów: Adama (1824–1870), dziedzica Kurowa, i Romana (1826–1906), dziedzica Kowalewszczyzny, od r. 1858 sędziego pokoju pow. tykocińskiego.

Syn Anieli Rostworowskiej z pierwszego małżeństwa Artur Orsetti (ur. 1812) był w r. 1831 podporucznikiem Legii Litewsko-Ruskiej Konnej, przydzielonym do sztabu przybocznego Naczelnego Wodza, a później starszym sekretarzem kierującym kancelarią marszałka szlachty gub. augustowskiej, swojego ojczyma.

 

Portret w mundurze majora 1 p. strzelców konnych, armii Król. Pol. w posiadaniu Elżbiety Łubieńskiej w Kr. (reprod. w: Arsenał Polski – Pod rycerskim znakiem, Kr. 1990); – Słown. Geogr. (Kowalewszczyzna); Małachowski-Łempicki, Wykaz pol. lóż wolnomularskich; Cmentarz Powązkowski w Warszawie. Materiały inwentaryzacyjne, W. 1980 I; – Brodzicki C., Godlewska D., Łomża w latach 1794–1866, W. 1987; Gembarzewski, Wojsko Pol., 1807–14 (oraz 1 wyd. W. 1905 s. XXXIV); Tyszkiewicz J., Histoire du 17me régt de cavallerie polonaise, Kr. 1904 s. 9, 52, 77–8; tenże, Tyszkiewiciana, P. 1903 I s. VIII, XXIX; – Korespondencja księcia Józefa Poniatowskiego z Francją III 1810–1811, P. 1928; Siekiel Zdzienicki M., Rejestry metryk szlacheckich powiatu grójeckiego, Z. 8, Parafia Prażmów 1706–1800, Kalisz 1937 s. 18; Rocznik Urzędowy… Król. Polskiego, W. 1854; Rocznik Wojskowy Królestwa Polskiego 1817 s. 182 (W.); Rozkazy dzienne Naczelnego Wodza 1817–1818 (W.); Schematismus der kais. königl. Armée, Wien 1806 s. 266, 1807 s. 266; – „Kur. Warsz.” 1854 nr 167, 1856 nr 83, 1858 nr 69, 1866 nr 7 i 12; – Arch. Hist. du Ministère de la Guerre w Paryżu – Château de la Vincennes: Sekcja Administracyjna – Teki osobowe; – Mater. Red. PSB: Stefan M. Rostworowski, Genealogia rodu…; – Kartoteka oficerów WP 1815–1831 Zbigniewa Zacharewicza z Kr.

Zbigniew Zacharewicz

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Andrzej Rostworowski h. Nałęcz

1745-01-28 - 1831-04-24 sędzia
 

Jan Tadeusz Rostworowski

1779-12-13 - 1853-10-02 pułkownik WP
 

Adam Potocki

1776 - 1812-11-25 pułkownik
 

Tadeusz Maria Rostworowski

1860-03-21 - 1928-08-23 architekt
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Helena Jadwiga Modrzejewska

1840-10-12 - 1909-04-08
aktorka
 

Anna Jadwiga Sapieżyna

1772-08-01 - 1859-11-26
ziemianka
 

Julian Bartoszewicz

1821-01-17 - 1870-11-05
historyk
 

Marceli Bacciarelli

1731-02-16 - 1818-01-05
malarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Józef Gacki

1805-03-20 - 1876-11-21
pijar
 

Arsen Kwilecki

1805-07-19 - 1883-08-25
ziemianin
 

Jan Papłoński

1819-11-21 - 1885-11-28
 

Jan Maykowski

1828-05-28 - 1906
urzędnik skarbowy
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.