INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Szczedrzyk Dobiesławic h. Awdaniec  

 
 
2 poł. XII w. - po 1211
Biogram został opublikowany w latach 2010-2011 w XLVII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Szczedrzyk Dobiesławic h. Awdaniec (zm. po 1211), możnowładca.

Imiona Szczedrzyk i Dobiesław powtarzały się w wielkopolskiej linii rodu Awdańców, której protoplastą był zapewne Szczedrzyk, wymieniony w zapisce, powstałej prawdopodobnie pod koniec r. 1121, w Księdze brackiej opactwa benedyktynów lubińskich, na piątym miejscu wśród siedmiu synów woj. Skarbimira (zob.). Z kolei Dobiesław, dowodny ojciec S-a, był świadkiem w dokumencie ks. Bolesława Kędzierzawego z 21 VI 1161, wystawionym z okazji konsekracji kościoła w Łęczycy. Wcześniejsi badacze (W. Semkowicz, K. Górski) umieszczali Dobiesława w rodzie Odrowążów, jednakże w przeciwieństwie do Awdańców w ówczesnych źródłach nie występował Odrowąż o takim imieniu. Nekrolog lubiński zawiera wpis trzech komesów Dobiesławów: 1 II, 3 VI i 7 VI; jedna z tych dat odnosiła się do ojca S-a.

S. pojawił się 26 VI 1211 na jedenastym miejscu w liście świadków nadania przez ks. Władysława Odonica wsi Mechlin kościołowi NMP we Wrocławiu. Księga bracka opactwa lubińskiego wymieniła S-a jako ofiarodawcę złotego pierścienia z szafirem na rzecz klasztoru. Wiadomość ta została dopisana do tekstu powstałego w l. siedemdziesiątych XII w. późniejszą ręką (zapewne z przełomu XII na XIII w.), na dole strony. W Nekrologu lubińskim komemoracje dotyczące Szczedrzyków występują: 29 VI (z tytułem «comes») i 26 VII, a Juty, żony Szczedrzyka, 17 VIII; nie wiadomo, który z tych zapisów dotyczy S-a. Dodatkowo w zaginionej części nekrologu (28 VIII – 19 XII), uzupełnionej w XVII w. wkładką papierową bez wartości źródłowej, przepisano mechanicznie pod datą 18 IX tekst z Księgi brackiej o S-u. Nie wiadomo, czy S. piastował jakiś urząd. We wspomnianym dokumencie Odonica z r. 1211 wśród dwudziestu imion rycerzy godność (stanowisko) zaznaczono tylko przy wojskim wrocławskim Dobrogoście, zapewne w celu odróżnienia go, jako poddanego innego księcia, od pozostałych.

Władysław Semkowicz w monografii rodu Awdańców wymienił trzech braci S-a: Józefa z Cichowa, Floriana i Janusza, występujących jako synowie Dobiesława. Nie może tu jednak chodzić o dzieci tego samego ojca. Janusz pojawił się w źródle dopiero w r. 1251, dokładnie czterdzieści lat po analogicznym wystąpieniu S-a. Józef ofiarował (ok. r. 1237) Cichowo benedyktynom lubińskim; żądanie retraktu zgłosili jednak nie krewni S-a, lecz rycerze o imionach obcych rodowi Awdańców, Krzczon i Krystyn, synowie Boguszy. Warunkom wspomnianego braterstwa odpowiada jedynie Florian Dobiesławic, znany z zapiski komemoracyjnej w Księdze brackiej lubińskiej, gdzie sąsiaduje z wpisem Floriana, syna Szczedrzyka, oraz z Nekrologu lubińskiego pod datą 10 IV, gdzie został zanotowany bez patronimium. Z kolei za synów S-a Semkowicz uznał łowczego poznańskiego Pakosława Szczedrzykowica (zob.), Nacierada Szczedrzykowica (nie bez wątpliwości), znanego tylko z Nekrologu lubińskiego (8 VIII) oraz kaszt. krzywińskiego z l. 1256–78 Szczedrzyka z Dupina (obecnie Dubin). Z nich pewnym synem S-a był łowczy Pakosław, natomiast kaszt. Szczedrzyk należy chronologicznie do następnego pokolenia (zapewne był synem Pakosława). Do synów S-a należy zaliczyć zaś wspomnianego Floriana Szczedrzykowica (zm. przed poł. XIII w.) oraz być może (ze względu na imiona) Dobiesława Szczedrzykowica, obecnego 17 IX 1231 przy ks. Konradzie Mazowieckim, wystawiającym w otoczeniu licznych dostojników gród w Smarszowicach (Smardzowicach) w ziemi krakowskiej. Dobiesław mógł znaleźć się tam w towarzystwie swych krewnych siódmego stopnia rachuby rzymskiej: kaszt. wiślickiego Pakosława Starego (zob.) i woj. sandomierskiego Pakosława Młodszego (zob.), wówczas seniorów rodu Awdańców.

 

Bieniak J., Polska elita polityczna XII wieku, cz. II, w: Społeczeństwo Polski średniowiecznej, W. 1985 III 67–9; toż cz. III C, W. 1999 VIII 19–20; Semkowicz W., Ród Awdańców w wiekach średnich, „Roczn. Tow. Przyjaciół Nauk Pozn.” R. 44: 1917 s. 218–20, R. 46: 1920 s. 156–7 (tabl. II); – Kod. maz. (Kochanowskiego), nr 87; Kod. mogilski, nr 12; Kod. Wpol., I; Kod. Wpol. (S.N.), I; Mon. Pol. Hist. (S.N.), VI (Roczniki wielkopolskie), IX cz. 2 (Księga bracka i Nekrolog opactwa Panny Marii w Lubiniu).

Janusz Bieniak

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Skarbimir h. Awdaniec

2 poł. XII - po 1231 komornik
 

Pakosław Młodszy h. Awdaniec

brak danych - 1243-03-06 wojewoda
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Wincenty Kadłubek

około 1160 - 1223-03-08
biskup krakowski
 

Władysław Laskonogi

między 1161 a 1166 - 1231-11-03
książę wielkopolski
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Piotr

brak danych - 1198
arcybiskup gnieźnieński
 

Goworek

XII/XIII w. - XII/XIII w.
wojewoda sandomierski
 

Marek

XII w. - 1230 lub 1231
wojewoda krakowski
 

Henryk I Brodaty

ok. 1163 - 1238-03-19
książę
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.