INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Szymon Gołkowic  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1959-1960 w VIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Gołkowic Szymon (zm. 1667), profesor języka hebrajskiego w Akad. Krak., kanonik wiślicki. Ur. w Kucharach nad Nidą pod Wiślicą, jako syn Walentego, w rodzinie mieszczańskiej, kilku bowiem członków jego rodziny spotykamy współcześnie w magistracie wiślickim. Nazwisko (przydomek?) Lasoń, które mu przyznaje Wisłocki, nie znajduje potwierdzenia w źródłach. Po naukach początkowych, prawdopodobnie w rodzinnej Wiślicy, rozpoczął G. w półr. letnim 1610 r. studia w Akad. Krak. pod kierunkiem Marcina Wadowity. Promocję bakałarską uzyskał w r. 1613, magisterium sztuk w r. 1615. W tym też roku zaczął wykłady na Wydziale Filozoficznym, najpierw jako extraneus, od r. 1619 jako pełnoprawny członek fakultetu, sprawując nadto jakiś czas w r. 1631 obowiązki seniora Bursy Jagiellońskiej. W hierarchii uniwersyteckiej osiągnął godność kolegi mniejszego w r. 1627, większego w r. 1636, a ponadto w tym czasie czterokrotnie w l. 1627, 1631, 1635 i 1639 piastował godność dziekana wydziału. Od r. 1637 wykładał jako profesor hebraistyki obok lekcji arystotelesowskich gramatykę tego języka i traktat o akcentach. Równocześnie z powołaniem do Kolegium Większego został G. profesorem królewskim (professor regius), a jego karierę uniwersytecką uwieńczył wybór na prepozyta tegoż Kolegium w r. 1639. Pierwszym beneficjum kościelnym, jakie otrzymał z prezenty Uniwersytetu, była prebenda Św. Piotra i Pawła na Garbarach w Krakowie, przyznana mu w r. 1636. Zrezygnował z niej jednak po kilku latach, porzuciwszy w r. 1643 z nieznanych przyczyn (prawdopodobnie wskutek złego stanu zdrowia) karierę naukową i przeniósł się na probostwo w Przemękowie, które objął z prezenty Akademii w r. 1644 po śmierci Wojciecha Gniatkowica. Później uzyskał kanonię (kaznodziejską) w kolegiacie wiślickiej, gdzie spędził resztę życia aż do śmierci po 12 XI 1667 r. Pozostawił testament, w którym mimo rozstania z Akademią dał wyraz głębokiego do niej przywiązania, wyznaczając legaty dla kolegiów uniwersyteckich, Bursy Jagiellońskiej, szpitala Św. Marcina i i. Przy kolegiacie w Wiślicy stworzył nadto wieczystą fundację 1000 złp na kształcenie miejscowej młodzieży w naukach wyzwolonych i rzemiośle. G. posiadał cenny księgozbiór, rozdzielony w testamencie między bibliotekę kolegiacką w Wiślicy a Bursę Ubogich. Obdarzony dużym talentem naukowym i biegłością w języku hebrajskim nie ujawnił G. niestety swych możliwości twórczych z tej dziedziny, ograniczając się do publikacji dwóch rozprawek z zakresu filozofii arystotelesowskiej: De ratione et essentia temporis (1623) i De cognitione intellectus (1631). Przedwczesne zerwanie z Uniwersytetem uniemożliwiło mu w warunkach regresu naukowego XVII-wiecznej Polski odnowienie dawnych tradycji hebraistycznych w Akad. Krak. z poprzedniego stulecia.

 

Estreicher; Wisłocki Wł., Incunabula typographica Bibl. Univ. Jag. Cracoviensis, Kr. 1900 s. 201–2; – Wiśniewski J., Historyczny opis kościołów, miast, zabytków, pamiątek w Pińczowskiem, Skalbmierskiem i Wiślickiem, Mariówka 1927 s. 456; – Album stud. Univ. Crac., IV 18; Statuta nec non liber promotionum; – B. Jag.: rkp. 220; Arch. UJ: rkp. nr 58, nr 64 s. 107, 121, nr 19 s. 158–59, nr 36 s. 108–113 (testament G-a); B. Jag.: rkp. 5359 nlb.

Leszek Hajdukiewicz

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.